I SA/Łd 114/07
WyrokWSA w Łodzi2007-09-25
Skład orzekający: Piotr Kiss, Bogusław Klimowicz, Ewa Cisowska-Sakrajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy egzekucja administracyjna jest bezskuteczna w rozumieniu art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, jeśli nie została wydana formalna decyzja stwierdzająca jej bezskuteczność, a jedynie z okoliczności sprawy wynika, że spółka nie posiada majątku, z którego można by zaspokoić zaległości podatkowe?Ratio decidendi
Bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 Ordynacji podatkowej nie wymaga wydania formalnego aktu administracyjnego stwierdzającego tę bezskuteczność. Wystarczające jest wykazanie za pomocą wszelkich dowodów, że spółka nie posiada majątku, z którego można by zaspokoić wierzytelności Skarbu Państwa, co oznacza, że egzekucja okazała się daremna lub bezowocna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z o.o. za zaległości spółki w podatku od towarów i usług. Organ podatkowy orzekł o odpowiedzialności podatkowej skarżącego, uznając egzekucję wobec spółki za bezskuteczną. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej, skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wystąpienia przesłanki bezskuteczności egzekucji. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Kiss (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2007 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki za zaległość spółki w podatku od towarów i usług za okresy: od lutego do kwietnia 2000 roku i od czerwca do grudnia 2000 roku oddala skargę.
I SA/Łd 114/07
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej J. N. jako członka zarządu ,,A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lutego do kwietnia 2000 r. i od czerwca do grudnia 2000 r. , a następnie decyzją z dnia [...], wydaną z powołaniem się m.in. na przepisy art. 207, art.210, art. 21 § 1 pkt 2, art. 47 § 1, art. 51 § oraz art. 107, art. 108 § 1, art. 109, art. 116 § 1 i 2, art. 118 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2002 r., Nr 169, poz. 1387) orzekł o odpowiedzialności podatkowej J. N. za zaległości podatkowe spółki "A" z tytułu podatku od towarów i usług za wskazane okresy podatkowe w kwocie 137.121,60 zł i odsetek za zwłokę od powyższych zaległości w kwocie 162.594,10 zł. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w decyzji z dnia [...], określono spółce "A" w powyższej wysokości zaległość w podatku od towarów i usług powstałą z tytułu nieuregulowania zobowiązań w podatku od towarów i usług, wynikających z deklaracji rozliczeniowych VAT-7 za wskazane okresy. Stwierdzono, że postępowanie egzekucyjne wobec spółki wszczęte w oparciu o wystawione tytuły wykonawcze dotyczące zaległości za poszczególne okresy podatkowe okazało się bezskuteczne. Podniesiono, że w toku postępowania organ egzekucyjny dokonał zajęcia konta bankowego i w wyniku egzekucji z rachunku bankowego uzyskano jedynie kwotę 900 zł, którą zaliczono na zaległość objętą tytułem wykonawczym za luty 2000 r. Ponadto organ egzekucyjny dokonał również zajęcia majątku ruchomego stanowiącego własność spółki tj. zestawów komputerowych, drukarki i kserokopiarki, a uzyskane ze sprzedaży stosunkowo niewielkie wpływy przeznaczone zostały na zaległości objęte tytułami wykonawczymi. Ponadto organ egzekucyjny dokonał zajęcia i odbioru majątkowego prawa autorskiego spółki do modernizacji i rozpowszechniania programu komputerowego do zarządzania przedsiębiorstwami produkcyjnymi o nazwie AIM IV PL, jednakże działania podjęte w celu wyceny powyższego prawa majątkowego i wykorzystania go do zaspokojenia zaległości podatkowych okazały się nieskuteczne, ponieważ zgodnie z dokonanymi ustaleniami spółka jest jedynie dystrybutorem powyższego programu komputerowego, bez prawa jego zbycia. Ponadto w toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny pismem z dnia 8.11.2005 r. wystąpił do pełnomocnika członków zarządu spółki "A" o podanie dokładnych danych / adresów, numerów faktur /, umożliwiających dokonanie zajęcia wierzytelności, wymienionych w załączniku do złożonego w dniu 30 listopada 2001r. w Sądzie Rejonowym dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, w celu ustalenia czy spółka istotnie posiada jakieś wierzytelności, możliwe do egzekucji, jednakże na powyższe pismo organ egzekucyjny nie uzyskał żadnej odpowiedzi.
Pismem z dnia 28.11.2005r.pełnomocnik strony na podstawie art. 201 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. o zawieszenie wszczętego postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej strony za przedmiotowe zaległości podatkowe spółki "A" z uwagi na toczące się zdaniem strony w stosunku do spółki postępowanie wymiarowe, a organ postanowieniem z dnia 12 grudnia 2005 r. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie, nie podzielając argumentacji strony, iż decyzja określająca spółce przedmiotowe zobowiązanie podatkowe nie stała się ostateczna.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ powołał się także na okoliczność, że wniosek spółki "A" z dnia 30.11.2001r. o ogłoszenie jej upadłości został przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia postanowieniem z dnia 4.09.2002r. oddalony z uwagi na brak środków finansowych na pokrycia kosztów postępowania upadłościowego, co zdaniem organu dodatkowo świadczy, iż egzekucja z majątku spółki była nieskuteczna.
Od powyższej decyzji pełnomocnik J. N. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego oraz o wstrzymanie jej wykonania ze względu na szczególnie ważny interes strony. Pełnomocnik strony zarzucił, iż zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne zastosowanie tego przepisu w sytuacji braku rzeczywistego wystąpienia przesłanek odpowiedzialności członków zarządu, a także z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego tj. art. 120, art. 121 § 1 , art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 197 § 1, art. 199, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 201 § 1 pkt 5 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r. Odwołujący zarzucił, iż decyzja w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na członków jej zarządu wydana została w sytuacji, gdy nie wystąpiła przesłanka warunkująca taką odpowiedzialność w postaci bezskuteczności egzekucji wobec spółki. Ponadto wskazał, iż organy podatkowe nie dopełniały obowiązku należytego zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w szczególności nie zbadały wystąpienia przesłanek uwalniających podatnika od odpowiedzialności oraz nie należycie poszukiwały majątku spółki. Dodatkowo pełnomocnik strony wskazał, iż organy podatkowe prowadziły postępowanie oraz wydały decyzję w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członków zarządu za zaległości podatkowe Spółki w sytuacji, gdy istniała obligatoryjna podstawa do zawieszenia postępowania z uwagi na brak występowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego spółki. W odwołaniu podniesiono, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie ma art. 21 powołanej powyżej ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa (...) , który nakazuje do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy tj. przed dniem 1 stycznia 2003 r., stosować przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. Wskazał, iż zgodnie z art. 201 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r., w sprawie dotyczącej odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, organ podatkowy zawiesza postępowanie do dnia, w którym decyzja , o której mowa w art. 108 § 2 stanie się ostateczna. Wydanie przez organ podatkowy I instancji decyzji w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią w okresie obowiązkowego zawieszenia postępowania sprawia, że wskazana decyzja obarczona jest wadą nieważności. Pełnomocnik strony wskazał również, że organ podatkowy stwierdzając bezskuteczność egzekucji nie przeprowadził w sposób wnikliwy analizy stanu majątkowego spółki, w szczególności nie dokonał analizy wniosku zarządu spółki o ogłoszenie upadłości, w którym spółka wskazała na kilka przysługujących jej wierzytelności, mogących stanowić podstawę prowadzonej egzekucji. Ponadto zdaniem strony, organ podatkowy arbitralnie przyjął, że zgłoszony przez zarząd spółki wniosek o ogłoszenie upadłości nie był wnioskiem zgłoszonym we właściwym czasie. Dla rozstrzygnięcia wątpliwości co do stanu majątkowego spółki zwłaszcza jej autorskiego prawa majątkowego i oceny, czy wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie, organ podatkowy nie powołał biegłego dysponującego specjalistyczną wiedzą. Pełnomocnik strony podkreślił, iż w zaskarżonej decyzji brak jest należytego przedstawienia faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
W piśmie z dnia 2 stycznia 2006 r. zawierającym uzupełnienie odwołania, pełnomocnik strony skarżącej wniósł jako dowód w sprawie nieprawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi III Wydział Cywilny wydany w dniu 21 grudnia 2005 r. w sprawie III C 1602/03, w którym Sąd oddalił powództwo ,, B" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. przeciwko członkom zarządu spółki "A" o zapłatę kwoty 20.000 zł wraz z odsetkami od dnia 20 czerwca 2000 r. Powyższy wyrok pełnomocnik strony skarżącej przedstawił na okoliczność wystąpienia przesłanki uwalniającej członków zarządu od odpowiedzialności podatkowej, ponieważ wniosek o ogłoszenie upadłości z dnia 27 listopada 2001 r. zgodnie z oceną Sądu zawartą w załączonym wyroku został złożony we właściwym czasie.
W toku postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] zawiesił postępowanie w sprawie do dnia powzięcia wiadomości o uprawomocnieniu się powołanego przez stronę wyroku Sądu Rejonowego. W dniu 23 października 2006 r. zawieszone postępowanie odwoławcze zostało podjęte, w związku z uchyleniem powyższego wyroku przez Sąd Okręgowy w Łodzi III Wydział Cywilny.
Decyzją z dnia [...], znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz innych wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy podzielił stanowisko strony, iż do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem 1 stycznia 2003 r. tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy-Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw , stosownie do art. 21 ustawy zmieniającej stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Podniesiono, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 108 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003r., zgodnie z którym o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w decyzji, która nie może zostać wydana przed dniem doręczenia podatnikowi decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej. Natomiast w oparciu o art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu , jeżeli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna , chyba że członek zarządu wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości ( postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.
Stwierdzono, że w świetle dokonanych ustaleń, zaległości spółki "A" w zakresie podatku VAT za wskazane okresy rozliczeniowe powstały w okresie pełnienia funkcji członka zarządu przez J. N.. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, iż wniosek strony o zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 01.01.2003r. był bezpodstawny, albowiem decyzja określająca spółce przedmiotowe zaległości podatkowe została jej doręczona w trybie art.150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 2.10.2005r. i uprawomocniła się po upływie 14 dni od daty jej doręczenia. Organ odwoławczy stwierdził, że prowadzone wobec spółki szerokie postępowanie egzekucyjne na podstawie kilkunastu tytułów wykonawczych okazało się nieskuteczne /poza wyegzekwowaniem niewielkich kwot/, ponieważ wyczerpały się możliwości ściągnięcia zaległości podatkowych z majątku spółki. Stwierdzono, że w postępowaniu egzekucyjnym ustalono bezspornie, że spółka nie dysponowała żadnym majątkiem, który umożliwiałby zaspokojenie jej zaległości podatkowych. Zatem wbrew zarzutom pełnomocnika strony skarżącej decyzja orzekająca o odpowiedzialności podatkowej strony została podjęta bez naruszenia art. 116 Ordynacji podatkowej. Organ powołując się na wskazane orzecznictwo sądowe podniósł, że bezskuteczność egzekucji może być stwierdzona także wtedy , gdy z okoliczności sprawy wynika niezbicie, że spółka nie ma żadnego majątku, z którego wierzyciel mógłby uzyskać zaspokojenie swoich należności.
W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności określone prawem, które uwolniłyby J. N. od odpowiedzialności podatkowej za przedmiotowe zaległości podatkowe spółki "A".
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze na powyższą decyzję organu drugiej instancji pełnomocnik J. N. wnosząc o jej z uchylenie z zasądzeniem na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art.116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez ich zastosowanie w sytuacji braku wystąpienia podstawowej przesłanki odpowiedzialności członków zarządu w postaci stwierdzenia bezskuteczności egzekucji względem spółki, a także z naruszeniem szeregu wskazanych przepisów postępowania podatkowego /art. 120, art. 121 § 1, art.122, art.124, art.180 § 1, art. 187 § 1, art.191, art. 197 § 1, art. 199, art.210 § pkt6 i § 4 Ordynacji podatkowej/.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może się ostać w obrocie prawnym z uwagi na szereg uchybień, popełnionych w toku postępowania podatkowego, a przede wszystkim zdaniem pełnomocnika strony, nie zaistniały przewidziane w art.116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej przesłanki do przeniesienia odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości spółki "A" w podatku od towarów i usług. .Pełnomocnik wskazał, iż organy orzekające nie udowodniły, że egzekucja przeprowadzona wobec spółki była bezskuteczna, gdyż nie zostało przeprowadzone dostateczne postępowanie wyjaśniające odnośnie stanu majątkowego spółki, w szczególności nie dokonano wnikliwej analizy wniosku spółki o ogłoszenie upadłości, w którym spółka wskazała na kilka przysługujących jej wierzytelności. Ponadto zdaniem strony organ podatkowy arbitralnie przyjął, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki nie został złożony we właściwym terminie bez skorzystania z możliwości uzyskania opinii biegłego dysponującego specjalistyczną wiedzą w zakresie oceny sytuacji finansowej spółki. Zarzucono również, iż Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. bezpodstawnie przyjął, iż strona nie wskazała mienia spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja względem majątku spółki. W ocenie pełnomocnika strony skarżącej w zaskarżonej decyzji brak jest powołania dowodów, którym organ podatkowy dał wiarę oraz dowodów, którym odmówił mocy dowodowej. W skardze powołano się także na wyrok WSA w Łodzi z dnia 29.11.2006r. sygn. akt I SA/ Łd 1146/06, w którym Sąd w innej sprawie dotyczącej odpowiedzialności J. N. za zaległości podatkowe spółki "A" uznał, że brak jest podstaw do orzeczenia takiej odpowiedzialności
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje ;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., utrzymująca w mocy poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji dotyczy określenia odpowiedzialności skarżącego za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za wskazane miesiące 2000r. spółki z o.o. "A", w której skarżący w okresach podatkowych, za które określono przedmiotowe zaległości podatkowe pełnił funkcję członka /prezesa/ zarządu. Już na wstępie należy stwierdzić, iż okolicznością niesporną, wynikającą zresztą z decyzji organów podatkowych obu instancji jest to, że w zakresie odpowiedzialności podatkowej skarżącego z tytułu powyższych zaległości mają zastosowanie zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 169, poz.1387/ odpowiednie przepisy Ordynacji podatkowej w szczególności art. 108 i art.116 w brzmieniu obowiązującym przed dokonaną zmianą. Ponadto należy także zauważyć, iż w skardze /w przeciwieństwie do wcześniejszego odwołania/ strona nie kwestionuje, iż decyzja wymiarowa organu pierwszej instancji z dnia 13.09.2005r., określająca spółce "A" przedmiotowe zaległości podatkowe z tytułu podatku VAT /wynikające z braku uregulowania przez spółkę zadeklarowanych za poszczególne miesiące zobowiązań podatkowych/ stała się ostateczna. Z akt sprawy wynika zresztą, że decyzja ta została doręczona spółce w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 2.10.2005r., a odwołanie spółki od powyższej decyzji zostało z uwagi na jego wniesienie z uchybieniem ustawowego terminu pozostawione bez rozpatrzenia postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], które nie zostało zaskarżone.
W odniesieniu się do podstawowego zarzutu skargi dotyczącego braku zaistnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec spółki "A", warunkującej orzeczenie odpowiedzialności podatkowej skarżącego, Sąd orzekający w niniejszej sprawie pragnie stwierdzić, że nie podziela w tym zakresie wynikającego ze skargi poglądu /wyrażonego także w części orzecznictwa sądowego, m.in. w powołanym w skardze wyroku WSA w Łodzi z dn.29.11.2006r. sygn. akt I SA/Łd 1141/06/, iż na gruncie stosowania odpowiedzialności podatkowej z art.116 Ordynacji podatkowej bezskuteczność egzekucji musi być stwierdzona na podstawie jakiegoś bliżej nie określonego formalnego aktu administracyjnego.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że przepisy art. 116 Ordynacji podatkowej dla stwierdzenia bezskuteczności egzekucji nie przewidują wymogu wydania w tym zakresie jakiegoś formalnego aktu, gdyż zresztą żadne przepisy prawa, a zwłaszcza przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. z 2002r. nr 110, poz.968 ze zm./ oraz przepisy egzekucyjne zawarte w kodeksie postępowania cywilnego nie zawierają postawy prawnej do wydania takiego orzeczenia. Za podstawę prawną do wydania orzeczenia stwierdzającego bezskuteczność egzekucji nie może według oceny Sądu zostać uznany art. 59 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczący jedynie umorzenia postępowania egzekucyjnego, które może nastąpić z różnych przyczyn i brak jest dostatecznego uzasadnienia do utożsamiania umorzenia postępowania egzekucyjnego z pojęciem bezskuteczności egzekucji, o którym mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Brak zdefiniowania w przepisach prawa pojęcia "bezskuteczności egzekucji" powoduje, że należy je rozumieć zgodnie z wykładnią językową i słownikową jako egzekucję, która nie przyniosła pożądanych rezultatów, okazała się daremna lub bezowocna /por. Słownik Języka Polskiego PWN wyd. II pod red. prof. M.Szymczaka, W-wa, str. 150/.
Stąd też należy uznać za uprawniony pogląd, iż w postępowaniu prowadzonym na podstawie art.116 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązkiem organów podatkowych jest niesporne, niezbite wykazanie bezskuteczności egzekucji, za pomocą wszelkich dowodów, które okoliczność tę mogą potwierdzić. W ramach tego obowiązku organy winny przede wszystkim wykazać za pomocą obiektywnych dowodów, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalono bez żadnych wątpliwości, że spółka nie posiada żadnego majątku, z którego można by zaspokoić wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu zaległości podatkowych. Tego rodzaju pogląd Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, dotyczący rozumienia pojęcia "bezskuteczności egzekucji" był również wielokrotnie wyrażany zarówno w orzecznictwie sądów powszechnych podejmowanym na tle regulacji art.298 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27.06.1934 r. – Kodeks handlowy i art.299 obecnej ustawy – Kodeks spółek handlowych /por. np. wyrok SN z dn.26.06.2003r. sygn. akt V CKN 416/01, opubl. w OSCN z 2004r. z.7-8, poz.129 lub wyrok SA w W-wie z dn.25.05.2004r. sygn. akt III AUa 1201/03, opubl. w OSA z 2005r., z.1, poz.3/ jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnm /por. wyrok NSA z dn.31.01.2006r. sygn. akt I FSK 554/05, opubl. w Lex nr 219317/.
Na podstawie analizy i oceny przedstawionego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego należy podzielić stanowisko organów podatkowych, iż przeprowadzone w stosunku do majątku spółki "A" postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za wskazane miesiące 2000r. okazało się bezskuteczne. Na przedmiotowe zaległości podatkowe, wynikające ze złożonych przez samą spółkę deklaracji rozliczeniowych VAT-7 za poszczególne okresy podatkowe, organ podatkowy pierwszej instancji, będący jednocześnie organem egzekucyjnym wystawił w sumie siedem tytułów wykonawczych, w oparciu o które prowadził w okresie od 2000r postępowanie egzekucyjne wobec spółki. Pismami z dn.6.06.2000r. oraz z dn.15.12.2000r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego spółki w Banku C SA, jednakże z braku środków pieniężnych na rachunku, a następnie zamknięcie konta spółki z uwagi na brak obrotów na tym koncie, egzekucja nie przyniosła żadnych rezultatów. Powyższe okoliczności zostały potwierdzone odpowiednimi pismami wymienionego Banku z dn.28.06.2000r., z dn.4.01.2001r. oraz z dn.3.01.2003r. W trakcie prowadzonej egzekucji poborca skarbowy wyegzekwował jedynie w grudniu 2000r. kwotę pieniężną w wysokości 900 zł, która została rozliczona na należność objętą tytułem wykonawczym za miesiąc luty 2000 r. Ponadto w dn.28.03.2000r. poborca skarbowy dokonał zajęcia całego majątku ruchomego spółki w postaci zestawu komputerowego, drukarki i kserokopiarki, które to mienie zostało sprzedane w drodze licytacji, a uzyskane niewielkie wpływy zostały rozliczone na pokrycie należności objętych tytułami wykonawczymi. Z przedstawionych akt wynika, że przedmiotem zajęcia przez organ egzekucyjny był również użytkowany przez spółkę samochód Polonez Track 1,6, jednakże okazało się, że nie stanowił on mienia spółki. Ponadto na okoliczność posiadania przez spółkę majątku na pokrycie jej zobowiązań został sporządzony w dniu 21.10.2003r. z udziałem skarżącego, jako Prezesa Zarządu i K. A., jako Wiceprezesa Zarządu protokół o stanie majątkowym zobowiązanej spółki, z którego wynika, że spółka nie posiada majątku nieruchomego lub majątku ruchomego poza zajętym wcześniej przez organ egzekucyjny, a także nie posiada żadnych akcji, obligacji, weksli oraz wierzytelności poza, jak to określili członkowie zarządu "prawami autorskimi do wytwarzania oprogramowania komputerowego", które spółka nabyła od kontrahenta zagranicznego. Podobne ustalenia wynikały z kolejnego protokołu o stanie majątkowym spółki sporządzonym w dniu 7.03.2005 r. z udziałem członka zarządu – K. A.. Organ egzekucyjny dokonał w lipcu 2005r. zajęcia wskazanego przez członków zarządu majątkowego prawa autorskiego, jednakże z opinii powołanego biegłego wynika, że nabyte przez spółkę prawo do programu dotyczącego zarządzania przedsiębiorstwami produkcyjnymi o polskiej nazwie AIM IV PL dotyczyło zgodnie z zawartą przez spółkę umową jedynie możliwości dystrybucji tego programu, bez prawa jego zbycia. W tych warunkach należy uznać, że z przeprowadzonego szerokiego i długotrwałego postępowania egzekucyjnego wynika niezbicie, że spółka "A" nie posiada żadnego majątku, z którego mogłyby zostać zaspokojone należności Skarbu Państwa z tytułu przedmiotowych zaległości podatkowych. Należy podkreślić, że w toku całego postępowania skarżący /ani pozostały członek zarządu spółki "A"/ nie był w stanie wskazać innego konkretnego składnika majątku spółki, do którego mogłaby być skierowana egzekucja, a z zebranego materiału dowodowego wynika, iż spółka posiadała także zobowiązania wobec innych wierzycieli, dochodzących na drodze sądowej zapłaty należności od spółki oraz członków jej zarządu.
O braku posiadania przez spółkę majątku świadczy również fakt oddalenia przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia postanowieniem z dnia 4.09.2002r. wniosku spółki z dnia 30.11.2001r. o ogłoszenie jej upadłości z uwagi na stwierdzony przez ten Sąd brak środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.
Na uwzględnienie nie zasługuje również podniesiony w skardze zarzut, iż w zaskarżonej decyzji bezpodstawnie przyjęto, że złożony przez członków zarządu spółki w dniu 30.11.2001r. wniosek o ogłoszenie upadłości spółki nie został zgłoszony "we właściwym czasie", o którym mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Należy podnieść, iż zgodnie z art. 5 § 1 prawa upadłościowego – rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dn.24.10.1934 r./t.j. Dz.U. z 1991r. nr 118, poz.512 ze zm./ przedsiębiorca był zobowiązany, nie później niż w ciągu dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, a w myśl § 2 na reprezentancie przedsiębiorcy /m.in. spółki z o.o./ ciążył obowiązek zgłoszenia upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia ujawnienia, że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów, chyba, że wcześniej rozpoczął się bieg terminu, określonego w § 1. Zgodnie natomiast z art.233 § 1 kodeksu spółek handlowych /Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz.1037 ze zm./ jeżeli bilans sporządzony przez zarząd spółki wykaże stratę przewyższającą sumę kapitału zapasowego i rezerwowego oraz połowę kapitału zakładowego, zarząd jest obowiązany niezwłocznie zwołać posiedzenie wspólników w celu powzięcia uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki. Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że już w bilansie spółki "A" na koniec 1999r. wystąpiła strata w kwocie 2.649,40 zł przewyższająca sumę kapitału zapasowego i rezerwowego oraz połowę kapitału zakładowego /kapitał zakładowy spółki wynosił kwotę 2000 zł/ i w kolejnym roku strata uległa zwiększeniu do kwoty ponad 18.000 zł.
Ponadto na koniec 2000r. zobowiązania spółki wyniosły kwotę 759.526,46 zł, a jedynym składnikiem jej majątku był wymieniony wyżej program komputerowy, określony przez samą spółkę jako "trudno zbywalny". Mając na uwadze powyższe ustalenia nie jest zasadny podniesiony w skardze zarzut o "arbitralnym przyjęciu" przez organy podatkowe, bez skorzystania z możliwości uzyskania opinii biegłego, iż wniosek członków zarządu o ogłoszenie upadłości spółki nie został złożony we właściwym czasie, o którym mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.
Należy także zauważyć, iż z uzasadnienia załączonego do akt rozpatrywanej sprawy wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi III Wydział Cywilny z dnia 19.07.2006r. sygn. III Ca 693/06, uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Łodzi z dn.21.12.2005r. oddalający powództwo firmy "B" spółki z o.o. w B. o zapłatę przez członków zarządu spółki "A" kwoty 20.000 zł z odsetkami od dnia 20.06.2000r. wynika, że Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska sądu pierwszej instancji, iż wniosek członków zarządu o ogłoszenie upadłości spółki "A" został złożony we właściwym czasie.
Według oceny Sądu brak jest również dostatecznych podstaw do podzielenia zasadności pozostałych zarzutów strony skarżącej, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów postępowania podatkowego, zwłaszcza z naruszeniem mogącym powodować uchylenie tej decyzji.
Z przedstawionych akt sprawy wynika, że postępowanie podatkowe w tej sprawie toczyło się z czynnym udziałem strony, korzystającej z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, a organy podatkowe obu instancji przeprowadziły szerokie postępowanie wyjaśniające w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zgromadziły i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały zebrany materiał dowodowy.
Z tych wszystkich względów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło