I SA/Łd 114/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant Sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. M.-K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów oddala skargę. I SA/Łd 114/17 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...] r., którą ustalono K. M. – K. zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok w wysokości 81.932 zł od przychodów pochodzących ze źródeł nieujawnionych w wysokości 109.242 zł. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż decyzja z dnia [...] r. wydana przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.- W. została przesłana pełnomocnikowi strony, na wskazany w pełnomocnictwie szczególnym (poz. 44 druku PPS-1) adres elektroniczny, za pomocą środków komunikacji elektronicznej - portal ePUAP. Z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia wynika, iż przedmiotowa decyzja doręczona (odebrana) została dnia 2 listopada 2016 r. W uzasadnieniu omawianej decyzji organ I instancji zawarł pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia odwołania oraz ustawowym, 14-dniowym terminie do jego wniesienia. Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ odwoławczy doszedł do przekonania, że odwołanie od decyzji Naczelnika, nadane w placówce pocztowej dnia 21 listopada 2016 r., zostało złożone 5 dni po upływie terminu zakreślonego przez ustawodawcę do jego wniesienia. Skoro tak, to należało stwierdzić uchybienie do wniesienia odwołania od opisanej decyzji ustalającej. Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu i złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na rozstrzygnięcie z dnia 13 grudnia 2016 r. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżanego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając mu rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.jed. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej jako "o.p.") poprzez uznanie, że odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...] r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, art. 122 o.p. poprzez nie podjęcie wszystkich działań zmierzających do dokładnego zbadania stanu faktycznego - ustalenia rzeczywistej daty odbioru decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz art. 120 i 121 § 1 o.p. poprzez naruszenie wymienionych na wstępie przepisów. W uzasadnieniu swojego stanowiska, strona wskazała, że treść decyzji został jej udostępniona dopiero 5 dni od dnia powiadomienia o jej wydaniu. Wcześniej strona nie miała możliwości zaznajomienia się z treścią rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał, że przesyłka - decyzja z dnia [...] r. została doręczona podatnikowi dnia 2 listopada 2016 r., co znajduje potwierdzenie w urzędowym poświadczeniu doręczenia - ePUAP. Natomiast pełnomocnik skarżącej, w ocenie organu błędnie, utożsamia moment doręczenia decyzji z datą, w której jak twierdzi, faktycznie zapoznał się z jej treścią. Nadto organ podkreślił, iż w toku prowadzonego postępowania, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, strona nie zgłaszała problemów z otworzeniem treści decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie daty doręczenia podatnikowi decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...] r., stanowiącej początek przewidzianego prawem terminu do wniesienia odwołania, którego przekroczenie obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu (art. 228 § 1 pkt 2 o.p.). Stosownie do postanowień art. 223 § 2 pkt 1 o.p., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Warunkiem skuteczności odwołania jest jego wniesienie z zachowaniem czternastodniowego terminu, liczonego od dnia doręczenia stronie decyzji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest zbadanie, czy odwołanie wniesione zostało w przewidzianym przepisami prawa terminie. Jeżeli organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu zobowiązany jest postąpić zgodnie z dyspozycją art. 228 § 1 pkt 2 o.p. i stwierdzić w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Treści przepisu art. 228 § 1 pkt 2 o.p. wskazuje, iż ma on charakter obligatoryjny, co oznacza, że jeśli organ podatkowy na podstawie zebranych materiałów stwierdzi, że nastąpiło przekroczenie prawem przewidzianego terminu do złożenia odwołania wydaje stosowne postanowienie. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w przywołanym przez organ wyroku z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie o sygn. akt. I SA/Rz 612/08, każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Przesądza o tym sformułowanie zawarte w treści art. 228 § 1 o.p. - "organ stwierdza". Stwierdzenie uchybienia terminowi zobowiązuje organ do wydania postanowienia uniemożliwiającego rozpatrzenie odwołania (tak WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 668/10). W rozpatrywanej sprawie decyzja z dnia [...] r. została przesłana pełnomocnikowi strony, na wskazany w pełnomocnictwie szczególnym adres elektroniczny, za pomocą środków komunikacji elektronicznej - portal ePUAP i zgodnie z urzędowym poświadczeniem doręczenia została doręczona dnia 2 listopada 2016 r. Bezspornym jest, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji strona została pouczona o przysługującym jej prawie do wniesienia odwołania oraz ustawowym, 14-dniowym terminie do jego wniesienia. Zgodnie z treścią art. 144 § 5 ustawa z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1649) doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej (na wskazany w pełnomocnictwie adres elektroniczny) albo w siedzibie organu podatkowego. W przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w art. 152a § 1 pkt 3 cytowanej ustawy tj. poprzez podpisanie urzędowego poświadczenia odbioru (art. 152 § 3 o.p.). Adresat dokumentu elektronicznego potwierdza zatem jego odebranie przez opatrzenie poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym umożliwiającym identyfikację podpisującego. Przepis art. 152a § 1 pkt 3 o.p. odwołuje się do regulacji art. 20a ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, który stanowi o sposobie identyfikacji użytkownika systemów teleinformatycznych. Oznacza to, że adresat dokumentu elektronicznego potwierdza jego odebranie poprzez opatrzenie poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym umożliwiającym identyfikację popisującego. W myśl art. 152a § 6 o.p. przepisy tejże ustawy, określają warunki techniczne i organizacyjne doręczania pism w formie dokumentu elektronicznego. Zgodnie z treścią § 16 rozporządzenia z dnia 14 września 2011 r. po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata: - udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia, - udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia. Zatem z powyżej przytoczonych regulacji wynika, że wiążący dla ustalenia, w postępowaniu podatkowym, daty doręczenia pisma drogą elektroniczną jest moment opatrzenia poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym, następujący bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata. Poświadczenie doręczenia, zawiera datę i czas podpisania rozumiane jako data i czas doręczenia dokumentu elektronicznego. Uwzględniając powyższe należy przyjąć, że tak wygenerowane poświadczenie doręczenia stanowi dowód na realną możliwość zapoznania się adresata z treścią pisma. Poświadczenie doręczenia jest zatem niezaprzeczalnym urzędowym poświadczeniem odbioru (tak NSA w wyroku z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1729/15). Urzędowego poświadczenia odbioru nie sposób podważyć oświadczeniem strony, iż brak było w skrzynce odbiorczej opisanej korespondencji. Rozwiązania techniczne systemu doręczeń za pośrednictwem platformy ePUAP zapewniają niezaprzeczalność urzędowego poświadczenia odbioru. Tym samym brak jest podstaw dla przyjęcia braku skuteczności doręczenia przesyłki skierowanej przez organ do skarżącej. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż do skrytki pełnomocnika w ePUAP w dniu 2 listopada 2016 r. wpłynęło pismo - decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...] r., której odbiór pełnomocnik skarżącej potwierdził za pomocą kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Moment potwierdzenia za pomocą podpisu odbioru przesyłki jest momentem doręczenia pisma podatnikowi. Dlatego też, zdaniem sądu, organ prawidłowo przyjął, iż decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...] r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 2 listopada 2016 r. Jeżeli w dniu podpisywania odbioru przedmiotowej decyzji pełnomocnik, jak podnosi w skardze, nie mógł pobrać z portalu ePUAP treści decyzji winien o tym niezwłocznie poinformować organ doręczający bądź zgłosić awarię do operatora ePUAP. Nie uczynił tego, pomimo, iż niewątpliwie wiedział czego dotyczy przesyłka. Był bowiem wskazany zarówno rodzaj przesyłki jak i organ, który ją wydał, a następnie nadał oraz numer sprawy. Skoro uczestniczył w przedmiotowym postępowaniu, po otrzymaniu przesyłki o wskazanym oznaczeniu, będąc pełnomocnikiem, winien niezwłocznie zapoznać się treścią decyzji lub w przypadku niemożności jej odczytania, czy stwierdzenia braku pliku z decyzją na swojej skrzynce ePUAP powiadomić o tym organ podatkowy. Z uwagi na brak zgłoszenia nieprawidłowości przy odbiorze (odczycie) omawianej decyzji, organ zasadnie uznał, iż zarzuty dotyczące niepodjęcia żadnych działań przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. w celu ustalenia faktycznej daty w jakiej pełnomocnik mógł się zapoznać z treścią przedmiotowej decyzji są chybione. Organ podatkowy, dysponując potwierdzeniem odbioru (UPD), uprawniony był do uznania, że nastąpiło skuteczne doręczenie przedmiotowej decyzji. To na pełnomocniku skarżącej, a nie na organie, jak próbuje wykazać to w skardze strona, ciążył obowiązek wykazania, iż nie miał on możliwości odczytania treści przedmiotowej decyzji w dniu jej odbioru tj. 2 listopada 2016 r. (potwierdzonym urzędowym poświadczeniem doręczenia). Ewentualne okoliczności (uprawdopodobnione) związane z wystąpieniem utrudnień technicznych w korzystaniu z systemu ePUAP mogłyby mieć znaczenie jedynie dla ewentualnego postępowania w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ słusznie zauważył, że pełnomocnika winien zaniepokoić już kilkugodzinny okres oczekiwania na treść decyzji, nie mówiąc już o kilkudniowej, zgodnie ze wskazaniami strony, zwłoce w przesłaniu treści rozstrzygnięcia. Ponadto podkreślić także należy, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym od profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest reprezentujący skarżącą doradca podatkowy, oczekuje się szczególnie należytej staranności w wykonywaniu czynności procesowych. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik profesjonalny podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomością procedury. W stosunku do profesjonalnych pełnomocników podwyższone są zatem standardy rzetelności. Tym samym pełnomocnicy czy to działając samodzielnie, czy też posługując się osobami trzecimi, winni dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Mając na uwadze wskazane powyżej regulacje prawne i argumenty, sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ podatkowy przepisów, a w szczególności art. 120, 121 § 1, 122 oraz 228 § 1 pkt 2 o.p. W świetle powyższego, w ocenie sądu, podnoszone przez stronę argumenty są chybione, a zaprezentowane stanowisko nie znajduje potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym oraz obowiązujących przepisach prawa. Mając na względzie, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu 2 listopada 2016 r. 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 16 listopada 2016 r. Natomiast strona złożyła odwołanie od niniejszego rozstrzygnięcia 5 dni po upływie terminu do jego wniesienia, tj. w dniu 21 listopada 2016 r. Biorąc pod uwagę dokonane ustalenia, w ocenie sądu, organ zasadnie zastosował art. 228 § 1 pkt 2 o.p., wydając postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, uznając przedstawione w niej zarzuty za chybione, nie stwierdzając żadnych naruszeń, które obligowałyby go do uchylenia zaskarżonego postanowienia, oddalił skargę jako bezzasadną zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). db