I SA/Łd 1142/14

PostanowienieWSA w Łodzi2015-01-13

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie udokumentowała w sposób wystarczający swojej sytuacji materialnej i dochodowej, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia braków?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała, że jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie składającej wniosek, która musi udokumentować swoją sytuację materialną i dochodową. Niewywiązanie się z wezwania sądu do uzupełnienia braków uniemożliwia ocenę możliwości płatniczych strony i prowadzi do odmowy przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący G. G. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą obowiązku zapłaty podatku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca przedstawił swoje dochody i koszty utrzymania, jednak sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty, w tym zeznanie podatkowe, dowody dochodów i kosztów, oraz dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej żony. Skarżący nie uzupełnił wniosku w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu G. G. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 stycznia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku wykazanego na wystawionych fakturach wprowadzonych do obrotu za kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2011 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu G. G. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 17 września 2014 roku G. G. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] orzekającą o obowiązku zapłaty podatku wykazanego na wystawionych fakturach ujawnionych i wprowadzonych do obrotu gospodarczego na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. za miesiące od kwietnia do lipca oraz od września do grudnia 2011 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1775 zł skarżący nadesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że wspólnie z żoną i córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości ok. 2.000 zł brutto, oraz wynagrodzenie za pracę w wymiarze 1/8 etatu wnioskodawcy 210 zł i prace dorywcze ok. 400 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wskazał, że z żoną ma orzeczoną przez sąd rozdzielność majątkową i od 9 lat pozostaje w faktycznej separacji. Wnioskodawca ponosi koszty utrzymania domu będącego własnością żony w postaci opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, ścieki, co w łącznej wysokości ok. 600 zł miesięcznie. Zarządzeniem z 24 listopada 2014 roku skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisu zeznania podatkowego za 2013 rok, udokumentowanie wysokości miesięcznego dochodu z tytułu umowy o pracę, udokumentowania orzeczonej rozdzielności majątkowej z żoną, udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy; nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych skarżącego oraz jego żony za ostatnie 2 miesiące, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie zostało wnioskodawcy doręczone w trybie awizo w dniu 12 grudnia 2014 roku. Do chwili obecnej skarżący nie udzielił żądanych informacji. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych u ustanowienia radcy prawnego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy podatnik wskazał, że wspólnie z żoną i córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości ok. 2.000 zł brutto, oraz wynagrodzenie za pracę w wymiarze 1/8 etatu wnioskodawcy 210 zł i jego dochód z prac dorywczych ok. 400 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wskazał, że z żoną ma orzeczoną przez sąd rozdzielność majątkową i od 9 lat pozostaje w faktycznej separacji. Wnioskodawca ponosi koszty utrzymania domu będącego własnością żony w postaci opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, ścieki, co w łącznej wysokości ok. 600 zł miesięcznie .W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza jak w sprawie niniejszej wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, w żaden sposób nie udokumentował posiadanych na utrzymanie dochodów ani wysokości ponoszonych wydatków mieszkaniowych, nie nadesłał też wyciągów z rachunków bankowych, które ewentualnie mogłyby posłużyć zobrazowaniu ponoszonych wydatków, nie przedstawił także informacji dotyczących sytuacji majątkowej małżonki, ani orzeczenia o rozdzielności majątkowej miedzy malzonkami. Postawa wnioskodawcy uniemożliwia tym samym przeprowadzenie całościowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś referendarza jego postawa służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Oświadczenie wnioskodawcy o braku dochodów umożliwiających mu pokrycie kosztów sądowych jest całkowicie gołosłowne, skarżący w żaden sposób nie udokumentował też wysokości kosztów utrzymania rodziny, powyższe uniemożliwia weryfikację jego twierdzeń o braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłoby zostać pokryte koszty procesu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło