I SA/Łd 1142/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Teresa Porczyńska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. G. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku wykazanego na wystawionych fakturach wprowadzonych do obrotu za kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2011 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W dniu 17 września 2014 r. G. G. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. orzekającą o obowiązku zapłaty podatku wykazanego na wystawionych fakturach ujawnionych i wprowadzonych do obrotu gospodarczego na rzecz Spółki z o.o. A. z siedzibą w Ł. za miesiące od kwietnia do lipca oraz od września do grudnia 2011 r., w łącznej wysokości 88.734 zł. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.775 zł skarżący nadesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że wspólnie z żoną i córką prowadzi gospodarstwo domowe. Oświadczył, że jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1/8 etatu. Otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 200 zł. Wykonuje również prace dorywcze za które otrzymuje około 400 zł miesięcznie. Żona wnioskodawcy jest zatrudniona na podstawi umowy o pracę i otrzymuje około 2.000 zł. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada dokładnych wiadomości o wysokości zarobków żony. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wskazał, że z żoną ma orzeczoną przez sąd rozdzielność majątkową i od 9 lat pozostaje w faktycznej separacji. Ponosi koszty utrzymania domu będącego własnością żony w postaci opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, ścieki, w łącznej wysokości około 600 zł miesięcznie. Zarządzeniem z 24 listopada 2014 r. skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisu zeznania podatkowego za 2013 r., udokumentowanie wysokości miesięcznego dochodu z tytułu umowy o pracę, udokumentowania orzeczonej rozdzielności majątkowej z żoną, udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy; nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych skarżącego oraz jego żony za ostatnie 2 miesiące, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie zostało wnioskodawcy doręczone w trybie awizo w dniu 12 grudnia 2014 r. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, wskazując, że skarżący nie nadesłał dokumentów o wymienionych w zarządzeniu z dnia 24 listopada 2014 r., a tym samym nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W piśmie z dnia 26 stycznia 2015 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wyjaśnił, że dowiedział się o wezwaniu do złożenia dodatkowych dokumentów dopiero z treści postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy. Wcześniej nie otrzymał żadnego wezwania w sprawie dostarczenia dodatkowych dokumentów. Do wniosku dołączył informację o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za rok 2013 oraz zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2013 , z których wynika, że uzyskał przychód ze stosunku pracy w wysokości 2.400 zł, poniósł koszty jego uzyskania w wysokości 1.335 zł i uzyskał dochód w wysokości 1.065 zł. Według załączonej informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2013, podatnik nie osiągnął przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto skarżący załączył blankiet do faktury wystawionej przez przedsiębiorstwo energetyczne, z którego wynika należność (nie zapłacona) w wysokości 322,85 zł oraz dowód zapłaty należności za dostawę gazu w wysokości 112,70 zł. Wnioskodawca złożył również prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 15 grudnia 2005 r. o ustanowieniu rozdzielności majątkowej z żoną E. G. oraz oświadczenie pracodawcy o zatrudnieniu w wymiarze 1/8 etatu za wynagrodzeniem w wysokości 210 zł brutto. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Mając na uwadze, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia dodatkowych dokumentów w otwartym terminie do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, sąd przyjął, że przedmiotowe pismo stanowi sprzeciw. Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 13 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: "P.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Z przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 P.p.s.a. wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 P.p.s.a.). Z przywołanych przepisów wynika, że na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Uwzględniając wniosek sąd wziął pod uwagę, że dochody skarżącego, które osiągnął w całym roku podatkowym 2013, są niższe niż wpis od skargi, który wynosi 1.775 zł. Skarżący zeznał, że osiągał również dochody z prac dorywczych w wysokości około 400 zł miesięcznie. Jednakże uwzględniając nawet te dodatkowe zarobki, sąd doszedł do przekonania, że wysokość bieżących dochodów skarżącego wskazuje, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie posiada również żadnych oszczędności, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Mieszka w mieszkaniu należącym do żony. Ponosi wydatki na zakup energii elektrycznej oraz gazu. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 260 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AKE