I SA/Łd 1146/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-12-11

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje brak środków na poniesienie kosztów sądowych, jeśli jej rodzina dysponuje znacznymi miesięcznymi dochodami, a ona sama nie udokumentowała wysokości ponoszonych kosztów utrzymania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest zasadny, gdy strona mimo posiadania przez rodzinę znacznych dochodów (ok. 10.600 zł netto miesięcznie) nie udokumentowała wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, a jej twierdzenia o braku środków na pokrycie kosztów sądowych (944 zł) są gołosłowne. Nawet przy założeniu, że cała emerytura strony jest przeznaczana na utrzymanie, pozostała kwota dochodów rodziny pozwala na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca H.S. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. określającą jej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok z tytułu zbycia lokalu mieszkalnego. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od opłat sądowych w całości. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, że wspólnie z rodziną dysponuje miesięcznymi dochodami w wysokości ok. 10.600 zł netto i posiada dom w budowie. Nie udokumentowała jednak wysokości ponoszonych kosztów utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej H. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 grudnia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej H. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. H. S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określająca skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok z tytułu zbycia lokalu mieszkalnego. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie od opłat sądowych w całości. W złożonym na wezwanie sądu na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżąca wskazała, że wspólnie z córką wnukiem jego żoną i prawnukiem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są emerytury skarżącej i jej córki w łącznej kwocie 2.900 zł netto oraz wynagrodzenie za pracę wnuka skarżącej i jego żony w łącznej wysokości 7.700 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała, że rodzina posiada dom o powierzchni ok. 200 m2 w budowie położony na działce o powierzchni 1.500 m2 . Aktualnie zamieszkuje w mieszkaniu spółdzielczym. Wnioskodawczyni mimo wystosowanego wezwania w tym zakresie nie udokumentowała miesięcznych kosztów utrzymania jej gospodarstwa domowego. Oświadczyła, jedynie że w całości pochłaniają one otrzymywane przez nią świadczenie emerytalne. Wskazał, że wnuk obciążony jest obowiązkiem spłaty kredytu zaciągniętego na budowę domu, którego miesięczna rata wynosi ok. 1.750 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W złożonym, oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że wspólnie z córką wnukiem jego żoną i prawnukiem prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwota ok. 10.600 zł netto. Rodzina posiada dom o powierzchni ok. 200 m2 w budowie położony na działce o powierzchni 1.500 m2 Na realizacje te inwestycji wnuczek skarżącej zaciągnął kredyt, którego miesięczna rata wynosi ok. 1.750 zł. Rodzina zamieszkuje w mieszkaniu spółdzielczym. Wnioskodawczyni nie udokumentowała wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Wskazała, że pochłaniają one cała jej emeryturę. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (944 zł), stosownie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Rodzina wnioskodawczyni dysponują stałymi miesięcznymi dochodami w wysokości ok. 10.600 zł. Skarżąca pomimo wystosowanego wezwania nie udokumentowała wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, a więc jej twierdzenia w zakresie braku środków na pokrycie kosztów sądowych w kontekście posiadanego na utrzymanie dochodu uznać należy za gołosłowne. Nawet przyjmując jednak, że cała emerytura skarżącej przeznaczana jest na opłaty związane z utrzymaniem jej gospodarstwa domowego rodzinie skarżącej i tak pozostaje kwota ok. 9.000 zł netto, z której bez problemu jest w stanie wygospodarować środki na wpis sądowy stanowiący 1/10 tej kwoty. W tej sytuacji uznać należało, że skarżąca nie wykazała braku środków na poniesienie kosztów zainicjowanego postępowania. Posiadane przez rodzinę skarżącej na utrzymanie stałe comiesięczne dochody, które w przeliczeniu na osobę wynoszą ok. 2.100 zł, a zatem znacznie przekraczają minimalne wynagrodzenie, wynoszące od 1 stycznia 2015 r. kwotę 1750 zł brutto według § 1 rozporządzenia RM w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2015 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1220) w ocenie referendarza sądowego umożliwiają poniesienie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło