I SA/Łd 1147/10

Dnia 7 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące: marzec, kwiecień, listopad i grudzień 2006 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące: marzec, kwiecień, listopad i grudzień 2006 roku. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na fatalną sytuację finansową Spółki. W złożonym następnie, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest sprzedaż hurtowa paliw stałych, ciekłych, gazowych oraz produktów pochodnych. Wskazała, iż wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych wynosi 5.000 zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w wysokości ok. 20.000 zł. Oświadczyła również, iż posiada dwa rachunki bankowe, na których nie odnotowano obrotów. Dodała przy tym, że posiada zobowiązania z tytułu kredytu w wysokości 500.000 zł, zaciągniętego w BANK A. Z kolei w uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że z uwagi na swoją sytuację prawną wynikłą z odrębnych postępowań, w tym także postępowań cywilnych, utraciła możliwość uzyskiwania środków finansowych, które wystarczyłyby na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W związku z zamknięciem składu podatkowego Spółki w P. nie tylko nie osiąga przychodów, ale każdego miesiąca generuje stratę ok. 10.000 zł. Ponadto nie posiada żadnego majątku umożliwiającego wygenerowanie środków na koszty sądowe. Nie posiada zatem środków na opłacenie wpisu w wysokości 2.093 zł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia [...] roku wezwano Spółkę do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, odpisu aktualnych bilansów oraz rachunku zysków i strat, deklaracji podatkowych potwierdzających brak osiągania zysku za ostatni rok obrotowy oraz deklaracji podatkowych potwierdzających ponoszenie straty przez skarżącą - z okresu ostatnich 3 miesięcy, a także kserokopii umowy dotyczącej wskazanego przez skarżącą kredytu w wysokości 500.000 zł - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 25 listopada 2010 roku. W zakreślonym terminie strona skarżąca nie nadesłała wymaganych przez Referendarza sądowego dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, szczegółowo wskazanych w zarządzeniu z dnia [...] roku. Postanowieniem z [...] r. referendarz sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. Pismem z [...] r. pełnomocnik strony skarżącej złożył sprzeciw. Zarządzeniem z [...] r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, odpisu aktualnych bilansów oraz rachunku zysków i strat, deklaracji podatkowych potwierdzających brak osiągania zysku za ostatni rok obrotowy oraz deklaracji podatkowych potwierdzających ponoszenie straty przez skarżącą - z okresu ostatnich 3 miesięcy, a także kserokopii umowy dotyczącej wskazanego przez skarżącą kredytu w wysokości 500.000 zł - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 25 lutego 2011 roku. W zakreślonym terminie strona skarżąca nie nadesłała wymaganych dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 244 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a." stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, zgodnie z § 2 tego przepisu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast, według § 3 powołanego przepisu, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej i innej jednostce organizacyjnej, w tym także spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, określa natomiast przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. I tak, przyznanie pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić przy tym należy, iż zawarty w przepisie art. 246 § 2 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Z akt sprawy wynika, że wezwanie do uzupełnienia wniosku precyzyjnie określało jakich informacji oczekiwał Sąd i jakie dokumenty na tą okoliczność miały zostać przedstawione. W wezwaniu wyraźnie wskazano termin, w jakim strona powinna dopełnić nałożonego na nią obowiązku oraz skutki jego niedopełnienia. Nie ma więc tym samym podstaw, by strona skarżąca mogła skutecznie zakwestionować prawidłowość wystosowanego do niej wezwania. Ponadto trudno przyjąć, że nie miała ona możliwości by uzyskać żądane dokumenty, takie jak: wyciągi z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, odpis aktualnych bilansów oraz rachunku zysków i strat, deklaracje podatkowe potwierdzające brak osiągania zysku za ostatni rok obrotowy oraz deklaracje podatkowe potwierdzające ponoszenie straty przez skarżącą - z okresu ostatnich 3 miesięcy, a także kserokopie umowy dotyczącej wskazanego przez skarżącą kredytu w wysokości 500.000 zł. Jeśli strona miała trudności by je przedstawić w zakreślonym terminie, to mogła przecież wnioskować o jego przedłużenie. Reasumując, czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji - podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. W interesie strony leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Należy więc przyjąć, że strona nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości jaka jest jej sytuacja majątkowa i tym samym uniemożliwiła przeprowadzenie analizy jej zdolności płatniczych. W takiej sytuacji nie złożenie wyczerpującego oświadczenia o stanie majątkowym miało decydujący wpływ na dokonane przez Sąd oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie bez znaczenia pozostaje nadto fakt, iż w treści uzasadnienia sprzeciwu pełnomocnik strony w żaden sposób nie odnosi się do faktu nie przedstawienia dodatkowych dokumentów. Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Tym samym, w takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony, a co za tym idzie - instytucja ta nie zostanie wobec strony skarżącej zastosowana. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3, należało odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. P.Z-C.