I SA/Łd 115/16

Sygn. akt I SA/Łd 115/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarachowania wpłaty na poczet zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. oraz odsetek za zwłokę oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z [...] r., którym zarachowano wpłaty A S.A. w W. na poczet zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. oraz odsetek za zwłokę. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji, wskazanym postanowieniem z – [...]r. zarachował wpłatę A S.A. w wysokości 69 562 zł w następujący sposób: - tytułem zaległego podatku od nieruchomości za okres od stycznia do lipca 2010 r. kwotę 43 178 zł; - tytułem wpłat bieżących kwotę 0 zł; - tytułem odsetek za zwłokę kwotę 26 384 zł. Organ wyjaśnił, że decyzją z 24 kwietnia 2015 r. określono spółce wysokość zobowiązania podatkowego za 2010 r. w wysokości 163 304 zł. We wrześniu 2015 r. spółka dokonała wpłaty na podatek od nieruchomości za 2010 r. w wysokości 69 562 zł, która nie pokrywała zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Wobec tego zarachowania owej kwoty dokonano zgodnie z art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.). W ocenie organu w niniejszej sprawie nie zachodzi żaden z przypadków nienaliczania odsetek za zwłokę, wymienionych w art. 54 § 1 o.p., a w szczególności w punkcie 7 tego artykułu. Wprawdzie postępowanie podatkowe trwało 7 miesięcy, jednakże jego przedłużenie nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu podatkowego. Ponadto, organ uznał że w sprawie nie można zastosować obniżonych odsetek, gdyż nie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 56 § 1a o.p. Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie: - art. 210 § 4 o.p., poprzez zaniechanie wyjaśnienia w jaki sposób organ ustalił wysokość odsetek oraz od jakiej kwoty. W ocenie strony sposób zarachowania nie uwzględnia treści art. 54 § 1 o.p., a w szczególności punktu 7 tego przepisu. Za okoliczności, o których mowa w art. 54 § 2 o.p. nie mogą być uznane okresy powołane przez organ, gdyż doręczenia stanowią zwykłe czynności podejmowane w toku postępowania, a także konieczność przeprowadzenia dowodu przekazanego w formie płyty CD, zawierającego wyciąg z ewidencji środków trwałych. Uwzględniając okresy, za które odsetki za zwłokę się nie należą, kwota dokonanej wpłaty pokrywa w całości zaległość podatkową wraz z przypadającymi od niej odsetkami za zwłokę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przypomniało, że spółka na podstawie decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] r., określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2010 r. w kwocie 163 304 zł (utrzymanej w mocy decyzją SKO z [...] r.) dokonała 8 września 2015 r. wpłaty 69 562 zł, tytułem "podatek od nieruchomości za 2010 r.". W dacie wpłaty na koncie podatnika istniała zaległość podatkowa z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 w kwocie 44 728 zł, która wynikała z różnicy pomiędzy wysokością zobowiązania podatkowego określonego w decyzji organu, a podatkiem zapłaconym przez spółkę w kwocie 118 576 zł, na podstawie złożonej deklaracji podatkowej za 2010, w terminach przewidzianych w art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.). zatem dokonaną przez spółkę wpłatę należało zaliczyć na poczet zaległości podatkowej za okres od stycznia do lipca 2010 roku, stosując art. 62 § 4, w związku z art. 55 § 2 o.p. Ponieważ wpłata podatnika nie wystarczała na pokrycie zaległości wraz z odsetkami na dzień wpłaty, organ zaliczył dokonaną wpłatę proporcjonalnie do kwoty zaległości i odsetek za zwłokę. Kolegium podzieliło także stanowisko, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie było podstaw do nienaliczania odsetek za okres od 23 września 2014 r. do 18 maja 2015 r. tj. od wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika bowiem, że w tym okresie organ pierwszej instancji gromadził i analizował dowody niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, albowiem ustalenie faktów w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy wymagało przede wszystkim dokładnego określenia przedmiotu opodatkowania (linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej), w tym ilości i wartości obiektów, które organ zamierzał opodatkować. Dążąc do wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych, organ trzykrotnie wzywał podatnika do podania wartości budowli położonych na terenie miasta S., ujętych w prowadzonej przez spółkę ewidencji środków trwałych według stanu na 1 stycznia 2010 r. z uwzględnieniem linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej oraz do wyjaśnienia czy nastąpiły zmiany w stanie posiadania majątku spółki w trakcie 2010r. Pierwsze pismo zostało wysłane 2 października 2014 r., na które spółka udzieliła odpowiedzi i przesłała nośnik danych w postaci płyty CD, zawierający wyciąg z ewidencji środków trwałych gr 2 KST i gr. 6 KS. Dowód ten nie mógł jednak zostać wykorzystany gdyż nie dawał jednoznacznej i bezbłędnej możliwości ustalenia nazwy oraz wartości środków trwałych, stanowiących przedmiot opodatkowania. Przy terminologii opisu danego środka, samodzielne ustalenie przez organ podatkowy, który środek trwały jest budowlą podlegającą opodatkowaniu oraz przyporządkowanie im wartości, w oparciu o nadesłany nośnik mogłoby być obarczone błędem. Trudności w ustaleniu ilości i wartości środków trwałych, określanych jako linie kablowe ułożone w kanalizacji kablowej, miała również sama spółka, która pismem z 16 października 2014 r. poinformowała organ o rozpoczęciu procesu identyfikacji obiektów wskazując, że ich zestawienie jest w fazie przygotowywania. Następnie pismem z 4 grudnia 2014 r. spółka wniosła prośbę o przedłużenie terminu na podanie ilości i wartości linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej, z powodu konieczności weryfikacji danych z dokumentami źródłowymi. Brak możliwości samodzielnego odczytu środków trwałych przez organ skutkował kolejnymi wezwaniami podatnika do podania ilości i wartości linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej. Ostatecznie spółka pismem z 16 lutego 2015 r. (data wpływu do organu) przekazała zestawienie linii kablowych oraz ich wartości, zaś ostatnie pismo w sprawie zawierające stanowisko spółki w zakresie przedmiotu opodatkowania wpłynęło do organu 23 marca 2015 r. Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotowa sprawa miała charakter skomplikowany, wymagający wyjaśnienia i udokumentowania wielu istotnych kwestii przy współpracy strony postępowania. Zawiłość sprawy, w szczególności w zakresie ustalenia ilości i wartości obiektów podlegających opodatkowaniu, czas niezbędny do sporządzenia pism i ich doręczeń oraz czas oczekiwania na odpowiedzi, a przede wszystkim analiza i ocena zgromadzonego materiału dowodowego, zwłaszcza w zakresie materiału dowodowego znajdującego się na płytach CD, który był obszerny jak również mało czytelny i mało przejrzysty wskazują, że organowi nie można przypisać opóźnienia w wydaniu decyzji z przyczyn od niego zależnych. Mnogość środków trwałych, znajdujących się w ewidencji środków trwałych, w tym również będących przedmiotem umowy leasingu, ich złożony charakter oraz fakt, że część z nich usytuowana jest na obszarze dwóch lub więcej gmin, wymagała zaangażowania nie tylko odpowiednich sił ale również czasu. Powyższe postanowienie spółka zaskarżyła do tutejszego sądu, zarzucając mu naruszenie: - art. 54 § 2 o.p., poprzez uznanie, że opóźnienie w terminowym zakończeniu postępowania nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu, podczas gdy za okoliczności, o których mowa w art. 54 § 2 o.p., nie mogą zostać uznane powołane okresy konieczne do doręczenia pisma procesowego stronie (gdyż doręczenia stanowią "zwykłe" czynności podejmowane w toku postępowania, zatem przepisy o terminach zakończenia postępowania uwzględniają już konieczność doręczeń), a także konieczność przeprowadzenia dowodu z przekazanego w formie płyty CD wyciągu z ewidencji środków trwałych (trudno przyjąć, aby przeprowadzenie jednego dowodu spowodowało wydłużenie załatwienia sprawy o ponad pięć miesięcy), co w konsekwencji spowodowało opóźnienie w wydaniu decyzji z winy organu podatkowego i w związku z czym organ zobowiązany był do zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 o.p. Wobec tego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta S.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Po rozpoznaniu skargi sąd uznał, że nie ma ona uzasadnionych podstaw. Zasadą jest, iż od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę (art. 53 § 1 o.p. Wyjątki od tej zasady wymienione są w art. 54 o.p. i odsetek za zwłokę nie nalicza się m.in. za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 54 § 1 pkt 7 o.p.). Przepisu tego nie stosuje się jednak, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu (art. 54 § 2 o.p.). W doktrynie przyjmuje się, że oceniając, czy przedłużenie terminu biegu postępowania podatkowego nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu, należy mieć na względzie złożoność sprawy, ilość i rodzaj przeprowadzonych dowodów, terminowość i celowość czynności podejmowanych przez organ w toku postępowania, a także prawidłowe zorganizowanie postępowania, korzystanie z pomocy prawnej z zagranicy, czas niezbędny do dokonania czynności organizacyjnych. Jeżeli czynności te zajmowały odpowiednią ilość czasu i były uzasadnione z uwagi na zawiłość sprawy, jej etap i konieczność respektowania uprawnień stron postępowania, to uznać należy, że przedłużenie postępowania nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu (zob. S. Babiarz w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek – "Ordynacja podatkowa. Komentarz", LexisNexis, Warszawa 2013, s. 348 i n.). Sąd w pełni podziela pogląd organu odwoławczego, że ze względu na zawiłość sprawy, w szczególności w zakresie rzeczywistego ustalenia ilości i wartości obiektów podlegających opodatkowaniu oraz zawarte w kolejnych pismach spółki nieprecyzyjne odpowiedzi na wezwania organu podatkowego, nie można w niniejszej sprawie opóźnienia w doręczeniu decyzji ponad trzy miesiące od dnia wszczęcia postępowania przypisać organowi podatkowemu. Trzeba bowiem mieć na uwadze to, że podstawę opodatkowania dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej stanowi wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego (art. 4 ust. 1 pkt 3 o podatkach i opłatach lokalnych). Najpełniejszą wiedzę w zakresie wartości budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ma zatem sam podatnik, bo to on prowadzi ewidencję środków trwałych i dokonuje odpisów amortyzacyjnych od wartości budowli. Organ trzykrotnie wzywał podatnika do podania wartości budowli położonych na terenie miasta S., ujętych w prowadzonej przez spółkę ewidencji środków trwałych według stanu na 1 stycznia 2010 r. z uwzględnieniem linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej oraz do wyjaśnienia czy nastąpiły zmiany w stanie posiadania majątku spółki w trakcie 2010 r. Spółka przesłała nośnik danych w postaci płyty CD, zawierający wyciąg z ewidencji środków trwałych, po czym, ze względu na trudności w ustaleniu ilości i wartości środków trwałych, określanych jako linie kablowe ułożone w kanalizacji kablowej, pismem z 16 października 2014 r. poinformowała organ o rozpoczęciu procesu identyfikacji obiektów wskazując, że ich zestawienie jest w fazie przygotowywania. Zaś pismem z 4 grudnia 2014 r. wniosła prośbę o przedłużenie terminu na podanie ilości i wartości linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej, z powodu konieczności weryfikacji danych z dokumentami źródłowymi. Organ ze względu na niemożność samodzielnego odczytu środków trwałych wzywał nadal podatnika do podania ilości i wartości linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej. Spółka dopiero pismem z 16 lutego 2015 r. (data wpływu do organu) przekazała zestawienie linii kablowych oraz ich wartości, zaś ostatnie pismo w sprawie zawierające stanowisko spółki w zakresie przedmiotu opodatkowania wpłynęło do organu 23 marca 2015 r. Składanie niejednoznacznych i nieprecyzyjnych informacji, które organ podatkowy musiał dodatkowo weryfikować, a niezbędnych dla wydania rozstrzygnięcia, potwierdza, że to właśnie strona przyczyniła się do opóźnienia w wydaniu decyzji wymiarowej. W związku z tym w niniejszej sprawie nie było uzasadnione zastosowanie przepisu art. 54 § 1 pkt 7 o.p., a zastosowanie miał art. 54 § 2 tej ustawy, co organy obu instancji wykazały, wskazując na związek przyczynowo-skutkowy, jaki zachodził w działaniu spółki, a dokładnym określeniem przedmiotu opodatkowania (linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej), w tym ilości i wartości obiektów, które podlegały opodatkowaniu. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało skargę oddalić. P.C.