I SA/Łd 1151/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-12-09
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna, która poniosła stratę i ma zablokowane konto bankowe, wykazała brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego w celu uzyskania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie pełnomocnika) został oddalony, ponieważ spółka cywilna nie wykazała w sposób należyty, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Pomimo wezwania sądu, strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej aktualną kondycję finansową ani sytuację majątkową wspólników, co uniemożliwiło ocenę zasadności wniosku. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy.Stan faktyczny
Spółka cywilna złożyła skargę kasacyjną od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika. Spółka wykazała stratę za ubiegły rok obrotowy, zablokowane konto bankowe i niski dochód wspólników. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez podpisanie formularza, nadesłanie deklaracji VAT-7, dokumentów dotyczących majątku, bilansu, wyciągów bankowych oraz informacji o sytuacji majątkowej wspólników. Spółka nadesłała jedynie podpisany formularz PPPr, nie uzupełniając pozostałych braków.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A spółce cywilnej z siedzibą w Ł. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 grudnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A spółki cywilnej z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi A spółki cywilnej z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2008 roku p o s t a n a w i a: odmówić A spółce cywilnej z siedzibą w Ł. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Postanowieniem z 9 października 2013 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę A spółki cywilnej z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. określającą skarżącej zobowiązanie podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2008 roku z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia.
W dniu 15 listopada 2013 roku do sądu wpłynęła sporządzona osobiście przez stronę skarga kasacyjna z formularzem PPPr z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, że za ubiegły rok obrotowy odnotowała stratę w wysokości 139.942 zł. Konto spółki jest zablokowane przez urząd skarbowy na kwotę 3.300.000 zł, a jego stan wynosi – 2.628.306 zł. Spółka nie posiada żadnych środków trwałych. Dochody wspólników spółki kształtują się na poziomie 1.600 zł miesięcznie.
Z uwagi na brak podpisów pod złożonym formularzem PPPr oraz w celu uzupełnienia informacji dotyczących sytuacji finansowej spółki i jej wspólników zarządzeniem z dnia 19 listopada 2013 roku spółka została wezwana do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez podpisanie nadesłanego formularza PPPr, ewentualnie nadesłanie nowego urzędowego formularza podpisanego przez obu wspólników spółki, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania oraz nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie cztery okresy rozliczeniowe, wskazanie kiedy, na czyją rzecz i za jaka kwotę zostały zbyte składniki majątku trwałego spółki, udokumentowanie wysokości zysku lub straty za ubiegły roku podatkowy (nadesłanie ostatniego bilansu spółki lub rachunku zysków i strat), nadesłanie wyciągów z rachunków bakowych spółki za ostanie dwa miesiące, a także udzielenie informacji dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej wspólników spółki, nadesłanie odpisów ich zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata podatkowe, wyciągów za ostanie 2 miesiące z posiadanych kont i lokat bankowych wspólników, udokumentowanie wysokości dochodów z tytułu umów o pracę, wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiących ich adres zamieszkania oraz udokumentowanie miesięcznych kosztów eksploatacyjnych i innych stałych obciążeń ich gospodarstw domowych. W odpowiedzi na wezwanie spółka nadesłała jedynie nowy podpisany przez obu wspólników formularz PPPr.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej nie jest zasadny.
Zgodnie z art. 25 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień. Skarżąca spółka cywilna jest podatnikiem podatku od towarów i usług wobec powyższego przyjąć należy, że ma ona zdolność sądową i w sprawach dotyczących tego podatku jest stroną postępowania, a złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy uznać należy za dopuszczalny.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej oraz innej jednostce organizacyjnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca spółka, w ubiegłym roku obrotowy, poniosła stratę w wysokości 139.942 zł, ma zablokowany przez urząd skarbowy rachunek bankowy na kwotę 3.300.000 zł, a jego stan wynosi – 2.628.306 zł, wspólnicy spółki osiągają zaś dochody w wysokości pensji minimalnej tj. 1.600 zł brutto miesięcznie. Powyższe okoliczności nie zostały przez skarżącą jednak w żaden sposób wykazane. Dodatkowo mimo skierowanego do niej wezwania nie przedstawiła ona żadnych danych dotyczących jej aktualnej kondycji finansowej i możliwości płatniczych (wyciągi z rachunków bakowych, deklaracje VAT-7 bądź zgłoszenia zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej). Wspólnicy spółki także nie udokumentowali w żaden sposób swojej bieżącej sytuacji materialnej, posiadanych na utrzymanie dochodów, nie udzielili informacji dotyczących ponoszonych kosztów utrzymania. Powyższe czyni niemożliwym ocenę złożonego przez spółkę wniosku o prawo pomocy pod kątem faktycznego zaistnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącej o braku jakichkolwiek środków pieniężnych z których mogłaby ponieść koszty procesu, bowiem nie przedłożonych ona żadnych dokumentów okoliczności te potwierdzających. Dobitność twierdzeń wspólników spółki cywilnej dotyczących jej trudnej sytuacji finansowej nie może stanowić jedynego argumentu na poparcie podnoszonych twierdzeń. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09). Skarżąca nie wywiązała się z obowiązku udzielenia informacji nałożonych wezwaniem do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, jej postawa uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej i należy ją potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
AK.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło