I SA/Łd 1152/16

Dnia 4 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. G. od postanowienia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 3 marca 2017 r. w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od towarów i usług za grudzień 2010 roku wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. M.G. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] roku orzekającą o jego solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od towarów i usług za grudzień 2010 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi (500 zł) skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika , że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku poza udziałami w wysokości 100% w A. spółce z o.o., która w 2015 roku zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej i udziały te obecnie nie przedstawiają żadnej wartości. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest wynagrodzenie za pracę w firmie B. T. K. w wysokości 1.163 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu za który czynsz wynosi 150 zł miesięcznie, ponosi koszty opłaty za telefon i internet w wysokości 115 zł miesięcznie, dodatkowo jest obciążony obowiązkiem spłaty kredytu z ratą w wysokości 330 zł miesięcznie oraz w związku z cukrzycą na która choruje na leki wydaje ok. 40 zł miesięcznie. Wnioskodawca nadesłał odpis zeznań podatkowych PIT-40 z tytułu zatrudnienia w B. z których wynika, że jego dochody z tego tytułu w 2015 roku wyniosły 7.091 zł, zaś w roku ubiegłym 20.531 zł. Z nadesłanego przez wnioskodawcę wyciągu z rachunku bankowego za okres od 1 grudnia 2016 roku do 20 lutego 2017 roku wnika, że saldo początkowe wynosiło -1.879 zł saldo końcowe -2.224 zł, suma uznań 9.000 zł zaś suma obciążeń 8.519 zł. Na rachunek ten nie wpływały środki tytułem wynagrodzenia za prace wnioskodawcy. Rachunek był zasilany wyłącznie wpłatami własnymi posiadacza za jego pośrednictwem wnioskodawca co miesiąc opłaca także czynsz i media J. G. w wysokości ok. 800 zł miesięcznie. Na podstawie danych z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego referendarz sądowy ustalił, że wnioskodawca posiada także udziały w "B. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ" spółka komandytowa w likwidacji, w której jest obecnie jednym z likwidatorów. Postanowieniem z 3 marca 2017 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący udzielił wyrywkowych informacji dotyczących źródeł swojego utrzymania i zataił informacje na temat udziałów w drugim podmiocie gospodarczym. Twierdzi on, że wyłącznym źródłem finansowania kosztów utrzymania jest kwota jej wynagrodzenia za prace 1.163 zł tymczasem analiza nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego skarżącego za okres od 1 grudnia 2016 roku do 20 lutego 2017 roku wykazała, że suma uznań w tym okresie wyniosła 9.000 zł zaś suma obciążeń 8.519 zł. Na rachunek ten nie wpływały środki tytułem wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy. Rachunek był zasilany wyłącznie wpłatami własnymi posiadacza. Suma uznań zaś znacznie przekraczała środki, którymi w tym czasie wnioskodawca dysponował z tytułu zatrudnienia. W sprzeciwie skarżący na podstawie art. 258 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 167a § 1 p.p.s.a. zarzucając wskazanemu postanowieniu: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów skutkujące nieprawidłowym ustaleniem, iż sytuacja finansowa skarżącego pozwala na uiszczenie opłaty od skargi. 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez nieprawidłowe ustalenie, iż sytuacja finansowa skarżącego pozwala na uiszczenie kosztów sądowych w sytuacji, gdy nie ma on dostatecznych środków na ich poniesienie. Na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu ponownie podkreślił, że zważając na wysokość wynagrodzenia skarżącego, które wynosi 1 163 zł miesięcznie i stanowi obecnie jego jedyne źródło utrzymania, nie można uznać odmowy przyznania prawa pomocy za uzasadnioną. Stałe wydatki skarżącego oraz kwota jaką przeznacza na bieżące utrzymanie, nie pozwalają na zgromadzenie przez niego kwoty 500 zł niezbędnej do uiszczenia opłaty od skargi, wobec czego uzasadnionym jest przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnieć należy, że zasadniczym celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu tym podmiotom, które ze względu na swoją trudną sytuację ekonomiczną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych, bądź z racji niedostatecznej wiedzy lub charakteru sprawy nie są w stanie prowadzić swych spraw samodzielnie, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Tak rozumiane prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez strony pełnych kosztów postępowania, wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Skoro zaś przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, okoliczności przytoczone przez stronę ubiegającą się o to prawo powinny uzasadniać takie (wyjątkowe) traktowanie (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2004 r., FZ 463/04, niepubl.). Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności udzielania stronom bezwarunkowego prawa pomocy. Przyznanie tego prawa uzależnione jest od spełnienia ściśle określonych przesłanek. Z treści art. 243 § 1, art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "gdy strona wykaże" rozwiewa wątpliwości do kogo należy udowodnienie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. To strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, która uzasadnia przyznanie pomocy. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, na które się powołuje. W niniejszej sprawie z załączonych przez stronę skarżącą oświadczeń wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Zadeklarował, że nie posiada żadnego majątku poza nieprzedstawiającymi wartości udziałami w spółce A., oraz że jedynym źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.163 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu za który czynsz wynosi 150 zł miesięcznie, deklaruje także, że ponosi koszty opłaty za telefon i internet w wysokości 115 zł miesięcznie, których nie udokumentował, jest obciążony obowiązkiem spłaty kredytu z ratą w wysokości 330 zł miesięcznie oraz w związku z cukrzycą na leki wydaje ok. 40 zł miesięcznie. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, który sąd podziela, że to w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa zatem ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania przed sądem. Tymczasem w niniejszej sprawie zgodzić się należy z referendarzem sądowym, że skarżący udzielił wyrywkowych informacji dotyczących źródeł swojego utrzymania i zataił informacje na temat udziałów w drugim podmiocie gospodarczym. Twierdzi on, że wyłącznym źródłem finansowania kosztów utrzymania jest kwota jej wynagrodzenia za prace 1.163 zł tymczasem analiza nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego skarżącego za okres od 1 grudnia 2016 roku do 20 lutego 2017 roku wykazała, że suma uznań w tym okresie wyniosła 9.000 zł zaś suma obciążeń 8.519 zł. Na rachunek ten nie wpływały środki tytułem wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy. Rachunek był zasilany wyłącznie wpłatami własnymi posiadacza. Suma uznań zaś znacznie przekraczała środki, którymi w tym czasie wnioskodawca dysponował z tytułu zatrudnienia. Uwzględniając powyższe należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, w sposób wiarygodny, że spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AKE.