I SA/Łd 1154/10
PostanowienieWSA w Łodzi2011-03-24
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie niepełnego i nieudokumentowanego oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku gdy oświadczenie o stanie majątkowym jest niewystarczające i strona nie uzupełnia wymaganych dokumentów, nie można przyznać prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący J. L. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za maj 2004 roku oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dorosłym synem, utrzymując się z działalności gospodarczej o dochodzie około 1500 zł miesięcznie. Posiada dom obciążony hipoteką oraz trzy samochody ciężarowe, a jego rachunek bankowy został zajęty przez organy podatkowe. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane majątkowe i dokumenty, nie przedstawił wymaganych informacji.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu J. L. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 marca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: podatku od towarów i usług za maj 2004 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu J. L. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu [...] roku J. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2004 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 210 zł podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. W złożonych na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach J. L. wskazał, że wspólnie z żoną i dorosłym synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego w wysokości około 1.500 zł miesięcznie. Żona skarżącego oraz jego syn nie pracują i opiekują się wnioskodawcą, który z uwagi na podeszły wiek i zaawansowaną chorobę Parkinsona wymaga stałej opieki. Skarżący jest właścicielami domu o powierzchni 110 m2 obciążonego hipoteką oraz trzech samochodów ciężarowych, nie posiada innego majątku ani oszczędności, bowiem organy podatkowe zajęły, a następnie "wyczyściły" rachunek bankowy wnioskodawcy pozbawiając go oszczędności całego życia. Zarządzeniem z dnia [...] roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie składników majątku trwałego firmy skarżącego z podaniem ich wartości, nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego za lata 2008, 2009 w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania, bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych za te lata, nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę oraz syna rachunków i ewentualnych lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT -7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe, udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych gospodarstwa domowego skarżącego, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Na wniosek pełnomocnika skarżącego termin do wykonania zarządzenia został przedłużony zarządzeniem z dnia [...] roku. Ostatecznie termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął bezskutecznie z dniem 14 lutego 2011 roku. Do chwili obecnej wnioskodawca nie przedstawił żądanych informacji
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy J. L. wskazał, że wspólnie z żoną oraz dorosłym synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest dochód z działalności gospodarczej skarżącego, w wysokości około 1.500 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielami domu o powierzchni 110 m2 obciążonego hipoteką oraz trzech samochodów ciężarowych, nie posiada innego majątku zaś oszczędności jego życia zostały wyegzekwowane przez organy podatkowe na poczet spornych zobowiązań podatkowych. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony skarżącej okaże się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych zarządzeniem z [...] roku obowiązków czyniąc niemożliwym przeprowadzenie całościowej oceny jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Informacje dotyczące sytuacji materialnej skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały w żaden sposób udokumentowane. Mimo skierowanego wezwania nie wskazał on wartości składników majątku trwałego swojej firmy, nie przedstawił stosownych dokumentów potwierdzających poziom osiąganych dochodów, nie udokumentował też wysokości niezbędnych wydatków na zaspokajanie podstawowych potrzeb związanych z egzystencją rodziny. Powyższe nie pozwala na ocenę czy jego sytuacja odpowiada przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło