I SA/Łd 1157/10

Dnia 28 kwietnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – J. L. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. J.L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 318 zł podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. W złożonym następnie, na wezwanie Sądu, na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dorosłym synem. Jedyne źródło utrzymania rodziny stanowią dochody z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w wysokości około 1.500 zł miesięcznie. Jednocześnie skarżący oświadczył, że z uwagi na jego podeszły wiek i zaawansowaną chorobę Parkinsona wymaga stałej opieki. Z tego względu jego żona wraz z synem nie pracują i opiekują się nim oraz pomagają w prowadzeniu przedsiębiorstwa. Ponadto skarżący wskazał, że jest właścicielem domu o powierzchni 110 m2, obciążonego hipoteką, oraz trzech samochodów ciężarowych. Nie posiada innego majątku ani oszczędności, bowiem organy podatkowe zajęły, a następnie "wyczyściły" jego rachunek bankowy, pozbawiając go oszczędności całego życia. Dodał przy tym, że ma problemy z narządem wzroku i pozostaje pod opieką psychiatry. W związku z tymi schorzeniami ponosi wydatki na zakup lekarstw. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2010 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez wnioskodawcę, jego żonę oraz syna rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, przesłania deklaracji podatkowych (VAT-7) za 3 ostatnie miesiące, odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącego, jego żony oraz syna za 2009 rok i określenia kwoty środków przeznaczanych przez rodzinę na zakup lekarstw dla skarżącego oraz podstawowe świadczenia związane z utrzymaniem domu, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 24 grudnia 2010 roku nadesłanym bez oznaczenia sygnatury akt sprawy i w konsekwencji załączonym jedynie do akt o sygn. I SA/Łd 1153-1154/10 oraz I SA/Łd 1158-1160/10 pełnomocnik skarżącego wniósł o przedłużenie terminu do złożenia powyższych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego. W wykonaniu zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 22 marca 2011 roku załączono powyższy wniosek o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego do akt niniejszej sprawy i ponownie wykonano zarządzenie Referendarza sądowego z dnia 9 grudnia 2010 roku, wyzywając pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez niego, jego żonę oraz syna rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, przesłania deklaracji podatkowych (VAT-7) za 3 ostatnie miesiące, nadesłania odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącego, jego żony oraz syna za 2009 rok i określenia kwoty środków przeznaczanych przez rodzinę na zakup lekarstw dla skarżącego oraz podstawowe świadczenia związane z utrzymaniem domu, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w tej kwestii zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 24 marca 2011 roku. Ostatecznie termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął bezskutecznie z dniem 31 marca 2011 roku. Do chwili obecnej strona skarżąca nie przedstawiła żądanych informacji i dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do przepisów art. 243 § 1 tej ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy przy tym podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy bezspornie wynika jedynie, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dorosłym synem. Jedyne źródło utrzymania rodziny stanowią dochody z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego w wysokości około 1.500 zł miesięcznie. Jego żona i syn nie pracują. Z uwagi na stan zdrowia skarżącego (zaawansowaną chorobę Parkinsona) sprawują nad nim opiekę i pomagają mu w prowadzeniu przedsiębiorstwa. Majątek skarżącego stanowią: dom o powierzchni 110 m2 obciążony hipoteką oraz trzy samochody ciężarowe. Skarżący nie posiada innego majątku ani oszczędności, bowiem, jak wskazał, organy podatkowe zajęły, a następnie "wyczyściły" jego rachunek bankowy, pozbawiając go oszczędności całego życia. Pozostałe zaś okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego, wobec faktu niewykonania zarządzenia z dnia 9 grudnia 2010 roku, w tym zwłaszcza kwestie dotyczące jego możliwości płatniczych wynikłych z ewentualnie posiadanych przez niego oraz pozostałych członków rodziny rachunków bankowych, a także kwoty środków przeznaczanych przez rodzinę na zakup lekarstw dla skarżącego oraz podstawowe świadczenia związane z utrzymaniem domu, nie zostały przez skarżącego wyjaśnione. Tym samym przyjąć należało, że skarżący, nie wywiązując się z obowiązków nałożonych zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2010 roku, skutecznie uniemożliwił przeprowadzenie całościowej oceny jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych w celu ustalenia, czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jedynie zaś pozytywna weryfikacja tych przesłanek czyniłoby zasadnym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, a tym samym obligowałaby Referendarza sądowego do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. (MSi)