I SA/Łd 1161/05

Dnia 12 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w Wydziale na rozprawie w dniu 12 września 2006 roku przy udziale - sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. na podstawie art. 29 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) zwrócił wniosek egzekucyjny R. K. wraz z załącznikami: nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia [...] (Sygn. akt [...]) i postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. z dnia [...] (Sygn. akt [...]). Uzasadniając postanowienie Naczelnik wyjaśnił, iż w dniu 2 marca 2005 roku R. K. złożył w Urzędzie Skarbowym Ł. wniosek egzekucyjny żądając wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Powołując się na art. 2 i art. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ poinformował, iż obowiązek wynikający z nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym nie podlega egzekucji administracyjnej, a skarżący nie jest wierzycielem uprawnionym do żądania wykonania tego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. W zażaleniu na powyższe postanowienie R. K. wniósł o "oddalenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]" oraz wezwał Izbę Skarbową w Ł. do dobrowolnego poddania się egzekucji "z postanowienia [...]". Skarżący stwierdził, iż złożył wystarczającą ilość dokumentów formalnych do egzekucji nakazu zapłaty. Wyjaśnił, iż tytuł wykonawczy nie jest wydany na jego rzecz jak i przeciwko Izbie Skarbowej w Ł., jednakże w ocenie R. K. postanowienia Sadu Rejonowego w Ł. [...] oraz [...] stanowią podstawę egzekucji prowadzonej na rzecz skarżącego przeciwko Izbie Skarbowej. Stwierdził ponadto, że złożenie wniosku o egzekucję w Dziale Egzekucyjnym Urzędu Skarbowego właściwego dla siedziby dłużnika miało na celu zmniejszenie kosztów egzekucji z 15% na 2%. Wywiódł, iż wyższe koszty egzekucji dłużnik musiałby ponieść w przypadku egzekucji wierzytelności przez komornika. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. Organ wyjaśnił, iż R. K. powołując się na nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia [...] wydany przez Sąd Rejonowy dla Ł. Wydział III Cywilny Sygn. akt [...] wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., dołączając do wniosku postanowienie z dnia [...], sygn. akt [...], którym Sąd Rejonowy dla Ł. w Ł. Wydział I Cywilny nadał klauzule wykonalności sądowemu tytułowi wykonawczemu przeciwko Skarbowi Państwa. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż w myśl art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wykonawczy wierzycielowi. Przywołał następnie art. 1a pkt 13 cytowanej ustawy zgodnie, z którym wierzycielem może być podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. W dalszej części uzasadnienia organ podkreślił, iż załączony do wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej tytuł wykonawczy, zaopatrzony w klauzulę wykonalności obejmuje należności, które nie podlegają egzekucji administracyjnej. Wyjaśnił, że należności objęte tym tytułem są należnościami cywilnoprawnymi, co oznacza, iż podlegają one egzekucji sądowej. Organ przyznał wprawdzie, iż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 2 przewiduje możliwość prowadzenia w drodze egzekucji administracyjnej, egzekucji należności cywilnoprawnych, jednakże jest to wyjątek, który musi wyraźnie wynikać z innych ustaw. W skardze do Sądu Administracyjnego R. K. zarzucił organom podatkowym "nieracjonalność (nieekonomiczność) działań". Przedstawił następnie własne wyliczenia zgodnie, z którymi koszty komorniczej egzekucji długu wyniosą 15%, czyli około 23 tys. zł, natomiast koszty egzekucji administracyjnej jedynie 3%. Według zaprezentowanych wyliczeń różnica pomiędzy kosztami egzekucji komorniczej a administracyjnej wynosi 20 tys. zł. W ocenie skarżącego "żaden przepis nie nakłada na Urząd działać nieracjonalnie (nieekonomicznie), a taka decyzja została podjęta przy negacji oczywistej zasady". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., podtrzymując argumentacje zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym z dnia 12 września 2006 roku R. K. wyjaśnił, iż zobowiązani z tytułu nakazu zapłaty byli poręczycielami w umowie pożyczki. Pełnomocnik organu wnosząc o oddalenie skargi złożył w trakcie rozprawy zawiadomienie o wszczęciu egzekucji komorniczej przeciwko Izbie Skarbowej w Ł. z dnia [...], nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wydany przez Sąd Rejonowy w Ł. Wydział III Cywilny (sygn. akt [...]) wydany przeciwko pozwanym: Z. F., J. R., J. Sz. i J. S., zaopatrzony w klauzulę wykonalności wystawioną na rzecz R. K. oraz postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł., Wydział I Cywilny z dnia [...] (sygn. akt [...]), w którym nadano klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty w sprawie o sygnaturze akt [...] także przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Izbę Skarbową w Ł. na rzecz R. K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień organów, albo – w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisów prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Z przytoczonego przepisu wynika zatem, iż podstawą przeprowadzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego powinny być decyzję lub postanowienia właściwych organów, ponadto ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy stosować do obowiązków wynikających z art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym zawarto katalog obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej. Należy zauważyć, iż wskazane w przywołanym przepisie obowiązki mają charakter zobowiązań publiczno – prawnych. Zawarty w przywołany przepisie katalog nie ma wprawdzie charakteru zamkniętego, w § 1 pkt 5 stwierdzono, iż egzekucji administracyjnej podlegają również inne należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej, jednakże muszą one wynikać z innych ustaw. Z przytoczonego przepisu wynika zatem, że z postępowania egzekucyjnego w administracji wyłączone zostały, co do zasady zobowiązania cywilnoprawne, chyba że co innego wynika z odrębnych przepisów. Z wyjaśnień złożonych przez skarżącego wynika, iż zobowiązani z tytułu nakazu zapłaty byli poręczycielami w umowie pożyczki, która to należność nie podlega egzekucji administracyjnej. Należy zauważyć, iż do postępowania egzekucyjnego w administracji mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Stosownie natomiast do art. 6 KPA organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. Nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do zobowiązań, które nie zostały wskazane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w innych ustawach. Należności, których dochodzi strona skarżąca, objęte tytułem wykonawczym, mają bowiem charakter cywilnoprawny i powinny być dochodzone na drodze egzekucji sądowej. Dyrektor Izy Skarbowej zatem słusznie stwierdził, iż przedstawione do egzekucji należności z uwagi na ich charakter nie podlegają egzekucji administracyjnej. W rozpatrywanej sprawie organu zasadnie zastosowały art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym jeżeli obowiązek, którego dotyczył tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjne stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji.