I SA/Łd 1161/08

PostanowienieWSA w Łodzi2008-10-10

Skład orzekający: Leszek Foryś

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów i wyjaśnień mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła wymaganych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Brak wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, w tym brak obiektywnej niemożności poniesienia kosztów postępowania, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
A. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. Skarżący podał swoje dochody i majątek, jednak jego oświadczenie okazało się niewystarczające. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty, czego skarżący nie uczynił, uiścił natomiast wpis sądowy od skargi.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 10 października 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. I SA/Łd 1161/08 Uzasadnienie A.G. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [..] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną R.G. oraz 16-letnią córką E.G. We wniosku podał, że jest jedyną osobą pracującą w rodzinie, uzyskuje dochód z działalności gospodarczej (taxi) w wysokości 2500 zł miesięcznie. Jedynym wykazanym majątkiem skarżącego jest 33-metrowe mieszkanie własnościowe. Dodał, że na czynsz przeznacza 300 zł miesięcznie, na prąd – 100 zł, na gaz – 150 zł, na telefony – 150 zł, a rata zaciągniętej pożyczki wynosi 350 zł. Z uwagi na fakt, iż oświadczenie skarżącego okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 10 września 2008 r., wezwano skarżącego do: - złożenia zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w 2007 r. przez A.G. oraz przez R.G.; - złożenia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o statusie osoby bezrobotnej R.G. wraz z prawem do zasiłku dla bezrobotnego (bądź jego braku), ewentualnie innego zaświadczenia o jej statusie zawodowym; - nadesłania wyciągów z posiadanych przez A.G. oraz przez R.G. rachunków i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące (w tym rachunku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej), w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie odebrane zostało przez skarżącego w dniu 18 września 2008 r. Do dnia dzisiejszego skarżący nie złożył żądanych dokumentów i wyjaśnień, uiścił natomiast wpis sądowy od skargi w wysokości 114 zł, zaksięgowany w dniu 2 października 2008 r. pod poz. 2547. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). Mając na uwadze przedstawioną przez skarżącego sytuację rodzinną i materialną, Sąd stanął na stanowisku, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy. Wskazać należy, że prawo pomocy jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych. Jedynie wykazanie spełnienia owej przesłanki czyniłoby zasadnym przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy uznać należało za niewystarczające do uznania, że spełnił warunki do zwolnienia od kosztów sądowych. Nie znalazły się w nim bowiem okoliczności wskazujące na trudną sytuację życiową, materialną czy zdrowotną skarżącego. Z uwagi na ten fakt Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na obiektywną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego. Tymczasem skarżący, wbrew wyraźnemu wezwaniu, nie przedstawił żadnej z informacji, których żądał Sąd. Pozbawił tym samym Sąd możliwości pełnej oceny jego zdolności płatniczych, co wiąże się z brakiem wykazania podstaw do przyznania prawa pomocy. Brak realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem Sądu uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Dodać należy, że dane zawarte we wniosku wskazują na stabilną sytuację majątkową skarżącego i jego rodziny. Skarżący uzyskuje stałe dochody, pozwalające nie tylko na bieżące utrzymanie siebie i rodziny, ale również na zaciągnięcie pożyczki i jej systematyczną spłatę. Warto również zaznaczyć, że fakt uiszczenia wpisu sądowego od skargi oznacza, że skarżący posiadał środki na ten cel. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu. LF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło