I SA/Łd 1167/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Wrzesińska-Nowacka, Sędziowie NSA Z. Kmieciak (spr.), , A. Cudak, Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005 roku sprawy ze skargi M. D. i K. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. skargę oddala Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. określił M. i K. małż. D. zobowiązanie podatkowe powstałe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok w kwocie 14.338,20 zł. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku z dnia 23 czerwca 2004r. M. i K. małż. D. wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. podnosząc zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej i rażącego naruszenia przepisów prawa tj. art. 120, art. 121, art. 123, art. 124, art. 127, art. 180, art. 188, art. 190, art. 191 oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok podnosząc w uzasadnieniu, że zawarte we wniosku zarzuty odnoszą się wyłącznie do kwestii merytorycznych zaskarżonej decyzji i nie stanowią podstawy do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z treścią art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Rażące naruszenie zaś zachodzi jedynie wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Nie stanowią rażącego naruszenia prawa różnice w zakresie interpretacji prawa, oceny zdarzenia czy też błędnej wykładni. Ponadto zaakcentowano, że uruchomienie nadzwyczajnego trybu postępowania, jakim jest postępowanie w zakresie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji nie jest instrumentem służącym ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy w przypadku wyczerpania drogi administracyjnej w ramach toczącego się postępowania odwoławczego. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy podnosząc zarzut ogólnikowego potraktowania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i nie ustosunkowania się do podniesionych w nim zarzutów, podtrzymali zarzut rażącego naruszenia art. 210 § 4, art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i stwierdzenie nieważności w całości decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodatkowo podkreślił, iż charakter i treść podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności okoliczności stwarzał podstawy do weryfikacji dokonanych przez organ podatkowy ustaleń faktycznych w ramach toczącego się postępowania odwoławczego, a nie jak domaga się strona w trybie postępowania nadzwyczajnego, którego celem nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy lecz wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami, o których stanowi art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji i stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok podkreślili, że rozpoznając odwołanie organ drugiej instancji nie uwzględnił zgłoszonego żądania i nie odniósł się odrębnie do każdego z podniesionych zarzutów, co zdaniem skarżącego zapewniłoby skuteczniejszą obronę przed sądem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z analizy jej treści, jak też innych pism procesowych skarżących, w tym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...], nie dostrzegają oni różnicy między zwykłym i nadzwyczajnymi trybami weryfikacji decyzji podatkowych. Dowodem na to, jest fakt, iż zarzuty zawarte we wspomnianym wcześniej wniosku w dużej mierze odpowiadają zarzutom spóźnionego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Tymczasem - co słusznie podniesiono w uzasadnieniach obydwu kwestionowanych decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., powołana we wniosku z 23 czerwca 2004 r. podstawa uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowej odnosi się do k w a l i f i k o w a n e j w a d y p r a w n e j, tj. rażącego naruszenia prawa. Jest ono czymś więcej niż tylko "zwykłym" naruszeniem, którego mogłoby być skutecznie podnoszone w ramach postępowania instancyjnego (odwoławczego). Z racji uchybienia terminu do wniesienia odwołania, weryfikacja na tej drodze zapadłej decyzji okazała się niemożliwa. Trybu, o którym mowa, nie może jednak z a s t ą p i ć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z ugruntowanym w nauce prawa i w orzecznictwie sądowym poglądem, w postępowaniu tym niedopuszczalne jest podnoszenie zarzutów merytorycznych, dotyczących ustaleń, które przesądziły o sformułowanej przez właściwy organ konkluzji prawnej. W niezwykle obszernym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. podjęto w istocie polemikę z ustaleniami tego organu, kwestionując zasadność podjętego rozstrzygnięcia. Żaden z zarzutów nie odpowiada tego rodzaju i wagi uchybieniom, które dałoby się zakwalifikować jako "rażące naruszenie prawa". W sposób dostatecznie precyzyjny i wnikliwy odniesiono się do tej kwestii w uzasadnieniach decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] i [...]. Wyjaśniono w nich, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej zachodzi jedynie wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność między treścią jasnego w swym brzmieniu przepisu prawa a zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem. Wbrew stanowisku skarżących, nie jest takim naruszeniem odmienna od oczekiwanej interpretacja prawa bądź inna od przyjętej przez stronę ocena jakiegoś zdarzenia /okoliczności/. W kategorii tej nie mieszczą się też błędy wykładni prawa, lecz jedynie wyraźne i oczywiste naruszenie prawa, nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności. Mówiąc inaczej, pojęcie rażącego naruszenia prawa obejmuje s z c z e g ó l n i e c i ę ż k i e w a d l i w o ś c i ma t e r i a l n e tkwiące niejako w treści samej decyzji. W świetle przedstawionych wywodów, okolicznością, która nie mogła mieć wpływu na wynik prowadzonego przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. postępowania jest zarzucane temu organowi naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Niezależnie od tego, trzeba podkreślić, iż podjęcie rozstrzygnięcia nie wymagało gromadzenia dowodów tak jak w postępowaniu wymiarowym lecz jedynie rozpatrzenia zarzutów i żądań podatników oraz ich oceny uwzględniającej ustalenia utrwalone w aktach sprawy. W tej sytuacji. Sąd nie dopatrzył się zarzucanego zaskarżonej decyzji naruszenia prawa, co dawało podstawę do oddalenia skargi w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 155, poz. 1270 ze zm.).