I SA/Łd 1169/15

Dnia 8 stycznia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości niezaewidencjonowanego przychodu z działalności gospodarczej za 2013 roku i ustalenia od niego ryczałtu p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu W. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 300 zł (trzysta złotych) i ustanowienie doradcy podatkowego; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 7 września 2015 roku W. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu wysokość niezaewidencjonowanego przychodu z działalności gospodarczej za 2013 rok i określającą ryczałt od tego przychodu. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący wspólnie z żoną oraz dwojgiem dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę. Wnioskodawca wskazał, że działalność ta w 2015 roku przynosi mu dochód na poziomie 2.541 zł miesięcznie. Żona skarżącego jest osoba bezrobotną. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w bieżącym roku przychody wnioskodawcy za 3 pierwsze kwartały zamknęły się kwotą ok. 155.242 zł zaś jego zakupy w tym samym okresie wyniosły kwotę 96.646 zł. Skarżący wraz z żoną jest właścicielem domu o powierzchni 137 m2, w którym zamieszkuje, o wartości ok. 210.000 zł. oraz samochodu osobowego o wartości 22.000 zł. Skarżący wskazał, że posiada trzy kredyty bankowe miesięczna rata związana z ich spłatą zamyka się kwotą ok. 1.900 zł. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa wnioskodawcy wynoszą ok. 767 zł (opłaty za wodę, energie, telewizję, telefon oraz ubezpieczenie). W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że w 2013 roku został oszukany przez nieuczciwego kontrahenta co doprowadziło do utraty przez niego płynności finansowej w związku z koniecznością ponownej zapłaty za te same faktury. Komornik sądowy zajął konta bankowe oraz majątek ruchomy podatni. W związku z tymi zajęciami skarżący przedstawił potwierdzenia wpłat na rzecz komornika z listopada i grudnia 2015 roku na łączną kwotę ok. 4.100 zł, wskazał także, że w utrzymaniu pomaga mu rodzina. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że W. B. wspólnie z niepracującą żoną i dwojgiem dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę, których wysokość zadeklarował w kwocie 2.541 zł miesięcznie. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w 2015 roku przychody wnioskodawcy za 3 pierwsze kwartały zamknęły się kwotą ok. 155.242 zł zaś jego zakupy w tym samym okresie wyniosły 96.646 zł. Skarżący wraz z żoną jest właścicielem domu o powierzchni 137 m2, w którym zamieszkuje, o wartości ok. 210.000 zł. oraz samochodu osobowego o wartości 22.000 zł. Skarżący wskazał, że posiada trzy kredyty bankowe miesięczna rata związana z ich spłatą zamyka się kwotą ok. 1.900 zł. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa wnioskodawcy wynoszą ok. 767 zł (opłaty za wodę, energie, telewizję, telefon oraz ubezpieczenie). Rachunki bankowe oraz majątek ruchomy skarżącego został zajęty przez komornika, tytułem wpłat na rzecz komornika za listopad i grudzień 2015 roku wnioskodawca uiścił kwotę ok. 4.100 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (726 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 300 zł i ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu. Należy podkreślić, że partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, a z nadesłanych deklaracja VAT-7 wynika, że jego miesięczne obroty z tego tytułu w 2015 roku wahały się w granicach 17.000 zł kwota deklarowanych przez stronę dochodów miesięcznych na poziomie 2.541 zł w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 300 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega zmianom, mimo trudności wywołanych zajęciami komorniczymi na majątku wnioskodawcy skarżącemu udało się utrzymać prowadzoną działalność gospodarczą. Działalność ta mimo tych zawirowań przynosi bilans dodatni powyższe przeczy twierdzeniom strony o braku jakichkolwiek środków z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe. Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżący reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu kredytów, których comiesięczna rata wynosi blisko 1.900 zł, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez stronę. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.