I SA/Łd 1173/10
PostanowienieWSA w Łodzi2010-12-23
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed WSA ze względu na trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący R.P. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za 2005 rok. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując trudną sytuację materialną, niskie dochody z działalności gospodarczej, zobowiązania kredytowe i podatkowe oraz koszty utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznać skarżącemu R.P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 grudnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – R.P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
R.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.311 zł, skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną J. i 2-letnią córką M. Uzyskuje dochód z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 645,79 zł. Jego żona do 9 września 2010 roku odbywa staż zorganizowany przez Powiatowy Urząd Pracy w S. i z tego tytułu pobiera stypendium w kwocie 860,40 zł miesięcznie. Jednocześnie skarżący wskazał, że majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 140 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 0,67 ha, obciążone hipoteką przymusową kaucyjną na rzecz urzędu skarbowego.
W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na trudną sytuację materialną związaną z załamaniem rynku usług transportowych i brakiem zleceń oraz niskimi stawkami powodującymi, że od początku 2009 roku firma przynosi straty. Wskazał przy tym, że posiada zobowiązania z tytułu spłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok na kwotę 6.0367 zł płatne w trzydziestu ratach po 220 zł miesięcznie. Spłaca kredyt inwestycyjny udzielony na okres do 23.11.2007 r. do 22.11.2010 roku na kwotę 45.000 zł (rata miesięczna 1.323 zł wraz z odsetkami), dwa kredyty odnawialne: na kwotę 8.000 zł (udzielony 09.09.1999 r.) i na kwotę: 15.000 zł (udzielony na okres od 31.07.2009 r. do 30.07.2010 r.), jednakże spłaca tylko odsetki ze względu na brak środków pieniężnych na większą spłatę. Dodatkowe obciążenie stanowi zapłata kosztów sądowych w sprawie o sygn. akt [...], w 24 ratach po 205 zł miesięcznie. Ponadto skarżący wskazał, że ponosi koszty związane z utrzymaniem domu (tj. opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz) oraz utrzymaniem trzyosobowej rodziny.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 5 listopada 2010 roku Referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie wyjaśnienia, czy żona skarżącego nadal kontynuuje staż z Powiatowego Urzędu Pracy w S., czy też jest osobą bezrobotną i nie osiąga żadnego dochodu, określenie kwoty środków przeznaczanych przez rodzinę na utrzymanie oraz opłaty z tytułu podstawowych świadczeń (rachunki za wodę, gaz, energię elektryczną), nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, a ponadto złożenie deklaracji podatkowych VAT-7 skarżącego za ostatnie cztery okresy rozliczeniowe - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 1 grudnia 2010 roku nadesłał wymagane dokumenty i oświadczenia skarżącego dotyczącej jego sytuacji majątkowej i rodzinnej.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz nadesłanych dokumentów i informacji źródłowych wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną J. i 2-letnią córką M. Uzyskuje dochód z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 645,79 zł.
W okresie od lipca do października 2010 roku obroty jego firmy wahały się w granicach 13.540 zł - 20.870 zł.
Żona skarżącego jest osobą bezrobotną, w okresie od 01.08.2010 do 31.10.2010 roku i od 01.09.2010 r. do 09.09.2010 roku z tytułu stażu otrzymywała stypendium w łącznej wysokości 1.157,8 zł. Natomiast w okresie od 15.10.2010 r. do 31.10.2010 r. w ramach podjętych studiów podyplomowych uzyskiwała stypendium w kwocie 84,20 zł. Nie posiada żadnych kont i lokat bankowych.
Jednocześnie majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 140 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 0,67 ha, obciążone hipoteką przymusową kaucyjną na rzecz urzędu skarbowego. Skarżący posiada przy tym zobowiązania z tytułu spłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok na kwotę 6.0367 zł płatne w trzydziestu ratach po 220 zł miesięcznie. Dodatkowe obciążenie stanowi obowiązek zapłaty kosztów sądowych w sprawie o sygn. akt [...], w 24 ratach po 205 zł miesięcznie. Ponadto skarżący ponosi koszty związane z utrzymaniem domu i rodziny, które miesięcznie stanowią kwotę ok. 850 zł. Nie posiada oszczędności, jego rachunek bankowy legitymuje się saldem ujemnym.
W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymanie koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do uwzględnienie wniosku skarżącego w żądanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z
art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło