I SA/Łd 1178/04

Dnia 21 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędziowie : Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (spr.), Sędzia NSA Piotr Kiss, Protokolant : Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata A. J., prowadzącego Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. A kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Łd 1178/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. umorzył postępowanie restrukturyzacyjne prowadzone w stosunku do A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w A., wszczęte [...] na wniosek przedsiębiorcy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż przedmiotem restrukturyzacji były znane na dzień 30 czerwca 2002 r. zaległości wynikające ze złożonych deklaracji VAT-7 (podatek od towarów i usług), AKC-2 ( podatek akcyzowy) i PIT-4( podatek dochodowy). Decyzją z dnia [...] wskazano należności podlegające restrukturyzacji oraz określono opłatę restrukturyzacyjną w wysokości 15 % należności objętych restrukturyzacją. Decyzję doręczono stronie [...]. Decyzją z dnia [...] opłatę restrukturyzacyjną rozłożono na 11 rat. Z tego tylko pierwsze 4 raty zostały zapłacone w ustalonych terminach, rata piąta i szósta zostały zapłacone tylko w części, zaś pozostałe- w ogóle. Ponadto przedsiębiorca nie złożył informacji o bieżącej sytuacji finansowej. Analiza złożonych deklaracji podatkowych CIT-2, CIT-80 i CIT-8W za 2003 r. wskazuje natomiast na to, iż Spółka ponosi wysokie koszty, nie przynosząc przychodu. Brak informacji o bieżącej sytuacji Spółki oraz niewpłacenie opłaty restrukturyzacyjnej wskazują na niespełnienie wymogów, wynikających z art. 10 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. nr 155,poz. 1287 z późn.zm., powoływanej dalej jako ustawa o restrukturyzacji).Organ przypominał także, że w toku postępowania restrukturyzacyjnego przedsiębiorcy wielokrotnie odraczano terminy wpłaty rat opłaty restrukturyzacyjnej. Skoro nie zostały wypełnione warunki określone w decyzji o warunkach restrukturyzacji, wynikające z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy restrukturyzacyjnej , postępowanie restrukturyzacyjne należało umorzyć na podstawie art. 21 ust. 1 pkt. 2 ustawy restrukturyzacyjnej. W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła, iż Urząd Skarbowy w Z. uniemożliwił jej spłatę opłaty restrukturyzacyjnej w terminach wskazanych w decyzji, nie zawiesił bowiem postępowania egzekucyjnego w stosunki do Spółki, do czego był zobowiązany z mocy art. 14 ust. 2 ustawy restrukturyzacyjnej. Ponadto strona podniosła, iż informowała Urząd o toczącym się postępowaniu w sprawie kradzieży z konta Spółki przez Bank A kwoty ponad 10 mln USD. Spółka wydzierżawiła ponadto obiekty stanowiące własność firmy. Poza spłatą rat opłaty restrukturyzacyjnej wypełniła zatem wszelkie warunki restrukturyzacji. W uzupełnieniu odwołania podniosła kolejne okoliczności, które w jej ocenie przemawiały za zwolnieniem spod egzekucji wtryskarki [...]. Mimo tego, iż Urząd Skarbowy w Z. posiadał wiedzę na temat toczącego się postępowania, w wyniku którego Spółka miała odzyskać znaczne środki i istnienia możliwości uruchomienia produkcji po sprzedaży wtryskarki, dwukrotnie odmówił zwolnienia tej maszyny spod zajęcia. Tym samym uniemożliwił przedsiębiorcy wywiązanie się z warunków restrukturyzacji. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, a w przypadku decyzji o warunkach restrukturyzacji doręczonych przed dniem [...] nie później niż do dnia [...], z zastrzeżeniem ust. 1a i 3, organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o zakończeniu restrukturyzacji, w której: 1) stwierdza umorzenie należności podlegających restrukturyzacji, jeżeli warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3, zostały spełnione albo 2) umarza postępowanie restrukturyzacyjne, jeżeli warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3, nie zostały spełnione. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, iż Spółka nie spełniła warunków restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt. 2 ustawy o restrukturyzacji, co powoduje , iż organ I instancji był zobowiązany wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, dotyczących uniemożliwienia stronie spłaty rat poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego wskazał, iż postępowanie to zostało zawieszone przez organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...]. W tej dacie zajęto już ruchomości Spółki, w tym wtryskarkę. Wierzyciel odmówił zwolnienia spod egzekucji tego urządzenia, co skutkowało wydaniem przez organ egzekucyjny w dniu [...] postanowienia o odmowie zwolnienia tej ruchomości spod egzekucji. Organ zauważył przy tym, iż zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r., nr 110,poz. 968 z późn.zm.) w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Strona mogła zresztą korzystać z tej maszyny, nie wykorzystała natomiast tej możliwości. Jej postępowanie świadczy o tym, iż nie zostały osiągnięte cele restrukturyzacji, wskazane w art. 1 § 2 ustawy o restrukturyzacji. Ponadto obowiązkiem organu podatkowego jest wyegzekwowanie od dłużnika wierzytelności wynikających z nieuiszczonych na rzecz Skarbu Państwa należności podatkowych ( art. 2 § 1 pkt. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Dyrektor Izby Skarbowej zauważył też, iż zwolniono spod zajęcia ciągnik siodłowy L. Postanowienie to zostało doręczone Spółce w lutym 2003 r. Spółka nie odebrała tego ciągnika. Świadczy o tym, iż zaniechała możliwości zdobycia środków na zapłatę chociażby jednej raty opłaty restrukturyzacyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona domagała się jej uchylenia i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Wskazała, iż chcąc spełnić warunki restrukturyzacji musiała uzyskać środki niezbędne do uruchomienia produkcji. Jednym ze źródeł finansowania tego celu miała być sprzedaż maszyny [...] ( wtryskarki) i samochodu L. Organ egzekucyjny odmówił, mając na względzie stanowisko wierzyciela, zwolnienia spod egzekucji wtryskarki, mimo że przemawiał za tym ważny interes zobowiązanego ( art. 58 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).Ciągnik siodłowy został zaś zajęty jako sprawny technicznie. Po latach postoju na parkingu Urzędu Skarbowego jego wartość drastycznie spadła i obecnie do wywiezienia niesprawnego pojazdu należałoby dołożyć. Nie jest więc prawdziwe twierdzenie organu odwoławczego, iż odbierając samochód i sprzedając go Spółka mogła uzyskać odpowiednie środki finansowe. Na dowód utraty przez ciągnik wartości skarżąca załączyła opinię rzeczoznawcy. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko, wskazując na tożsamość zarzutów skargi i zarzutów odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, zaskarżona decyzja nie narusza bowiem przepisów prawa. Sądy administracyjne zostały zaś powołane do badania zgodności z prawem działania organów publicznych ( art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych-Dz.U. nr 153,poz. 1269). Ustawa o postępowaniu restrukturyzacyjnym miała na celu udzielenie pomocy tym przedsiębiorcom, którzy tracą zdolność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji. Przepisy te przewidują udzielenie tym przedsiębiorcom ulg (w wyniku tego postępowania mogli oni uzyskać umorzenie zaległości – art. 21 ust. 1 pkt. 1 ustawy restrukturyzacyjnej). Przepisy tej ustawy należy zatem interpretować w sposób ścisły. Stosownie do powołanego art. 21 ust.1 pkt. 2 ustawy restrukturyzacyjnej organ restrukturyzacyjny ma obowiązek umorzyć postępowanie restrukturyzacyjne, jeżeli warunki restrukturyzacji , o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt. 2 i 3 nie zostały spełnione w ciągu 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, a w przypadku decyzji doręczonych przed dniem 31 grudnia 2002 r.- nie później niż do dnia 30 kwietnia 2004 r. Warunki, o których mowa w art. 10 ust.1 pkt. 2 i 3 to wpłata opłaty restrukturyzacyjnej oraz brak w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 6, z wyjątkiem należności wymienionych w art. 11 ust. 1 pkt. 2 i ust. 3, nieobjętych restrukturyzacją, należących do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego. Pozostaje poza sporem, iż do dnia 30 kwietnia 2004 r. ( decyzję o warunkach restrukturyzacji wydano [...], więc postępowanie winno się zakończyć najpóźniej do 30 kwietnia 2004 r.) strona nie wpłaciła w całości opłaty restrukturyzacyjnej. Już tylko ta okoliczność skutkować winna w świetle powołanego art. 21 ust. 2 pkt. 2 ustawy o restrukturyzacji koniecznością umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego. Zauważyć przy tym należy, iż wobec użytego w przepisie art. 21 ust. 1 pkt. 2 ustawy restrukturyzacyjnej sformułowania "organ umarza postępowanie", organ restrukturyzacyjny zobowiązany jest z urzędu wydać decyzję stosownej treści w przypadku, gdy stwierdzi zaistnienie wskazanych w powołanym przepisie przesłanek. Nie ocenia on zatem i nie bada przyczyn, jakie doprowadziły do niespełnienia warunków restrukturyzacji. Podniesiona w skardze okoliczność , iż w ocenie skarżącej to organ przeprowadzający postępowanie restrukturyzacyjne i organ egzekucyjny uniemożliwiły stronie uzyskanie środków na spłatę rat nie ma znaczenia dla oceny legalności wydanej decyzji. Podnieść przy tym należy, iż większość zarzutów skargi odnosi się do niewłaściwego zastosowania art. 14 ust. 2 ustawy restrukturyzacyjnej oraz - przede wszystkim - art. 58 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zauważyć należy, iż zarzuty te mogły być podnoszone w zażaleniu na postanowienie o odmowie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych. W tym postępowaniu Sąd nie bada jednakże prawidłowości orzeczeń wydanych w postępowaniu egzekucyjnym, jest bowiem związany granicami ( podmiotowymi i przedmiotowymi ) sprawy ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. Nr 153,poz. 1279, zm. Dz.U. z 2004 r., nr 162, poz. 1692). Trafnie zaś wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie ma wpływu na moc czynności egzekucyjnych dokonanych przed zawieszeniem. Na ocenę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie ma również wpływu fakt utraty wartości przedmiotu zwolnionego spod egzekucji w okresie, gdy pozostawał on we władaniu organu egzekucyjnego ( Sąd nie przesądza przy tym, iż taka okoliczność istotnie miała miejsce), czy też możliwość wygrania procesu sądowego i odzyskania w związku z tym znacznych środków finansowych. Nie można przy tym nie zauważyć ( choć nie ma to znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji), iż skarżąca winna się była liczyć z koniecznością uiszczenia opłaty restrukturyzacyjnej w określonej wysokości, ponadto w toku postępowania restrukturyzacyjnego wykorzystała wszelkie istniejące możliwości rozłożenia w czasie zapłaty tej opłaty. Fakt, iż w postępowaniu egzekucyjnym ( wszczętym wszak przed wydaniem decyzji o warunkach restrukturyzacji) nie mogła skorzystać z kolejnych uprawnień nie świadczy o tym, iż organ restrukturyzacyjny utrudniał jej wywiązanie się z obowiązków nałożonych decyzją restrukturyzacyjną. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zasądzono na rzecz pełnomocnika na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1348, zm. Dz.U. z 2003 r.,Nr 212,poz. 2073). W tym przypadku przedmiotem sporu nie była bowiem należność pieniężna, ale umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego.