I SA/Łd 1181/10

Dnia 24 stycznia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od sierpnia 2004 roku do marca 2004 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu W. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu [...] roku W. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w określającą mu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od sierpnia 2003 roku do marca 2004 roku W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.500 zł podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że W. J. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza w postaci usług transportowych. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada własnego taboru samochodowego lecz wynajmuje ciągnik siodłowy z naczepą. Wskazał, że w minionych latach w utrzymaniu firmy transportowej na rynku posiłkował się środkami finansowymi z kredytu inwestycyjnego. Wskazał, że po odliczeniu kosztów i spłacie kredytów na utrzymanie nie pozostaje mu nawet minimum socjalne. Z nadesłanych dokumentów wynika, że firma skarżącego w latach 2008 i 2009 przynosiła straty w roku 2008 na poziomie 25.000 zł zaś w roku 2009 strata wyniosła 100.000 zł jednak rok ubiegły zakończyła zyskiem w wysokości 40.000 zł. Z deklaracji VAT-7 wynika, że w miesiącach od sierpnia do listopada 2010 roku miesięczne obroty skarżącego wahały się w granicach od 0 do 18.000 zł. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, zmuszony jest do zamieszkiwania u matki, która ponosi wszelkie koszty związane z opłatami eksploatacyjnymi. Skarżący nadesłał także wyciąg z rachunku bankowego z saldem w wysokości 25 zł, oraz zawiadomienie o jego zajęciu, przedstawił także zaświadczenie baku A BP S.A. o wysokości rat spłacanego kredytu gotówkowego które wynoszą 473 zł miesięcznie a jego obsługa przebiega bez zakłóceń. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy W. J. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, choć zmuszony jest do zamieszkiwania u matki, która ponosi wszelkie koszty związane z opłatami eksploatacyjnymi. Źródłem utrzymania skarżącego jest jego działalność gospodarcza, która w latach 2008-2009 przynosiła straty zaś zysk z ubiegłego roku wyniósł 40.000 zł, a średnie miesięczne obroty skarżącego w miesiącach od sierpnia do listopada ubiegłego roku wahały się w granicach 0 - 18.000 zł Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem zawisły dwie sprawy ze skarg wnioskodawcy, w których łączna wysokość wpisów wynosi 3.000 zł oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 250 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega zmianom, niedochodowa w ubiegłych latach działalność gospodarcza zaczęła przynosić zyski i nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącego, zwłaszcza, że z nadesłanego zaświadczenia z banku wynika, iż bez przeszkód realizuje on swoje zobowiązania prywatnoprawne. Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie, w razie oczywistej zmiany sytuacji materialnej strony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P. Z. – C.