I SA/Łd 1183/14
WyrokWSA w Łodzi2015-03-04
Skład orzekający: Cezary Koziński, Tomasz Adamczyk, Teresa Porczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustalenie spadkobierców po zmarłym właścicielu nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne, od którego zależy rozpatrzenie sprawy podatkowej dotyczącej zobowiązania pieniężnego za rok 2014, uzasadniające zawieszenie postępowania podatkowego?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że ustalenie spadkobierców po zmarłym właścicielu nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, które uzasadniałoby zawieszenie postępowania podatkowego. Obowiązek podatkowy w przypadku posiadania samoistnego ciąży na posiadaczu samoistnym, niezależnie od stanu własnościowego nieruchomości.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta P. zawiesił postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2014 rok do czasu ustalenia spadkobierców po zmarłym A. G., wskazując na potrzebę ustalenia udziałów spadkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło to postanowienie, uznając, że ustalenie spadkobierców nie jest zagadnieniem wstępnym. Skarżąca B. I. wniosła skargę na postanowienie SKO, kwestionując zasadność uchylenia postanowienia o zawieszeniu. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi B. I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości postanowienia zawieszającego postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2014 rok do czasu ustalenia spadkobierców oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz Miasta P. postanowił zawiesić z urzędu wszczęte uprzednio postępowanie w sprawie określenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego za rok 2014 zakończonego decyzją z dnia [...] r., do czasu ustalenia spadkobierców po A. G.. Ponadto organ podatkowy wezwał B. I. by w terminie do 31 maja 2015 r. dostarczyła postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po A. G..
W uzasadnieniu postanowienia organ podatkowy wskazał, że uzyskanie ww. postanowienia jest niezbędne z uwagi na konieczność ustalenia poszczególnych udziałów spadkowych oraz spadkobierców nieruchomości, w celu wydania decyzji w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego.
Jako podstawę prawną postanowienia organ podatkowy wskazał art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., powoływanej dalej w skrócie jako: O.p.) zgodnie z którym organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Burmistrz przywołał również z art. 203 § 1 O.p. zgodnie z którym organ podatkowy, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 201 § 1 pkt 2, wzywa równocześnie stronę do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie B. I. podniosła, że nie ma wpływu na przebieg sprawy przed sądem spadkowym. Wskazała na konieczność zgromadzenia szeregu dokumentów, m.in. adresów i aktów zgonu pozostałych spadkobierców.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze P. postanowieniem z dnia [...] r. uchyliło w całości postanowienie Burmistrza Miasta P..
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ podatkowy drugiej instancji stwierdził, m.in. że kwestia ustalenia spadkobierców po A. G., która była powodem zawieszenia wznowionego postępowania w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2014, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Kolegium wyjaśniło, że przy ustaleniu podatników należy mieć na względzie treść art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.), zgodnie z którym podatnikami podatku rolnego są m. in. osoby fizyczne będące: 1) właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2; 2) posiadaczami samoistnymi gruntów.
Jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust. 2 ww. ustawy).
Podobnie zakres podmiotowy określony jest w przypadku podatku od nieruchomości. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 849), podatnikami podatku od nieruchomości sam. in. osoby fizyczne będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych.
Z cytowanych przepisów Kolegium wywiodło, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości, stosownie do art. 3 ust. 3 ww. ustawy, ciąży na posiadaczu samoistnym.
Reguła przewidziana w art. 3 ust. 2 ustawy o podatku rolnym oraz w art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych znajduje zastosowanie w przypadku, gdy osoba, której nie przysługuje prawo własności faktycznie włada rzeczą jak właściciel. Wówczas osoba ta, jako posiadacz samoistny zostaje, w miejsce właściciela, obciążona obowiązkiem podatkowym.
W świetle powyższego organ odwoławczy ocenił, że przyjęte przez organ podatkowy pierwszej instancji stanowisko, iż na przeszkodzie do wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2014 od działki nr [...] położonej w obrębie wsi P., stoi nieuregulowany stan własności tej nieruchomości, a rozstrzygnięcie sprawy podatkowej zależy od zakończenia postępowania spadkowego po A. G. - jest nieuprawnione.
W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. B. I. podniosła, że sąd spadkowy zażądał by dostarczyła akty urodzenia praprawnuków jej dziadka A. G.. Skarżąca oświadczyła, że nie zna adresów ich zamieszkania. Wyjaśniła, że część tych osób mieszka zagranicą. Odnośnie terminu do złożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, skarżąca stwierdziła, że sąd jest niezawisły i nikt nie ma prawa wyznaczać sądowi terminu zakończenia sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, iż w rozpoznawanej sprawie Burmistrz Miasta P. zawieszając postępowanie wznowieniowe do czasu zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po A. G., naruszył art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Zawieszenie postępowania w oparciu o wskazany przepis może nastąpić jeśli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego", należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania, uwarunkowane jest rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego, które ze względu na jego przedmiot należy do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej lub sądu. Chodzi tu o związek bezpośredni, a więc o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Uzależnienie rozstrzygnięcia od zagadnienia wstępnego oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest warunkiem rozstrzygnięcia sprawy podatkowej w ogóle, a nie warunkiem wydania decyzji o określonej treści (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt II FSK 2011/13 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Kolegium trafnie wskazało, że sprawa wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2014 od działki nr [...] położonej w obrębie wsi P., nie jest uzależniona od ustalenia spadkobierców po A. G..
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zarówno z ustawy o podatku rolnym jak i z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wynika że jeżeli przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości, znajduje się w posiadaniu samoistnym, to obowiązek podatkowy w zakresie tych podatków ciąży na posiadaczu samoistnym. Obowiązkiem zapłaty podatku zostaje wówczas obciążony posiadacz samoistny, a nie właściciel nieruchomości i to niezależnie od tego czy jest znany.
Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] we wsi P., jest w posiadaniu J. A. i A. N., którzy jako posiadacze samoistni zostali obciążeni obowiązkiem zapłaty łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2014.
W konsekwencji postanowienie Burmistrza Miasta P. o zawieszeniu postępowania podatkowego i nałożenie na skarżącą obowiązku przedstawienia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po A. G., w terminie do 31 maja 2015 r., było nieuprawnione i nastąpiło z naruszeniem art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. zasadnie uchyliło zatem postanowienie organu pierwszej instancji, co oznacza, że skarżąca nie ma obowiązku dostarczenia Burmistrzowi Miasta P. postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po A. G..
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 13 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.
E.J.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło