I SA/Łd 1192/11

Dnia 13 października 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: orzeczenia o odpowiedzialności jako członka zarządu spółki z ograniczona odpowiedzialnością za zaległości w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej A. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu [...] roku A. S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]roku orzekającą o jej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości podatkowe A Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł podatniczka zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości oraz przyznanie adwokata z urzędu. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych wyjaśnień udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżąca wspólnie z mężem, synem i matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest emerytura jej matki w kwocie 1.540 zł brutto miesięcznie. Skarżąca nie pracuje, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności jej mąż jest współwłaścicielem 3/16 niezabudowanej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A i B o powierzchni 4.000 m2, o nieuregulowanym stanie prawnym. Rodzina zamieszkuje w mieszkaniu matki skarżącej ponosząc z tego tytułu opłaty w wysokości około 500 zł (czynsz i energia elektryczna. Skarżąca wskazała, iż jej mąż jest w trakcie procedury ubiegania się o rentę chorobową. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. S, wskazała, iż wspólnie z mężem, synem i matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą około 1.300 zł netto. Skarżąca nie posiada żadnego majątku ani oszczędności jej mąż jest współwłaścicielem 3/16 niezabudowanej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A i B o powierzchni 4.000 m2, o nieuregulowanym stanie prawnym. Rodzina zamieszkuje w mieszkaniu matki skarżącej ponosząc z tego tytułu opłaty w wysokości około 500 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie, który wynosi 500 zł, stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego, w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi oraz ustanowienie adwokata. Odmowa całkowitego zwolnienie od kosztów sądowych podyktowana jest obowiązkiem strony partycypacji w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącej może ulec zmianie w związku z ubieganiem się jej męża o rentę. Nadto nieruchomość której współwłaścicielem pozostaje mąż skarżącej może stanowić w przyszłości potencjalne źródło dochodów. Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie, w szczególności w sytuacji oczywistej zmiany sytuacji materialnej strony. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.