I SA/Łd 1199/04

Dnia 11 grudnia 2008 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: uchybienia terminu do wniesienia zażalenia p o s t a n a w i a: odmówić D. A. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę D. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił wniosek D. A. o zwolnienie od kosztów sądowych, zaś postanowieniem z dnia 16 stycznia 2006 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie D. A. na powyższe postanowienie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 24 października 2006 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Ł. odmówił podatniczce przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżąca prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą stałe przychody, jest także właścicielką sporych rozmiarów majątku ruchomego i nieruchomego, a nadto posiada oszczędności w kwocie 3730,09 dolarów amerykańskich. Wskazane okoliczności w ocenie sądu świadczą o jej dobrej kondycji finansowej i nie pozwalają na przyjęcie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W dniu 21 listopada 2008 roku, w odpowiedzi na zarządzenie wżywające do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł do Sądu wpłynął kolejny wniosek D. A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach D. A. wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu stanowiącym własność jej siostry i nie ponosi żadnych wydatków związanych z jego utrzymaniem. Dochód skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej – doradztwa podatkowego za okres od 1 stycznia do 31 października 2008 roku zamknął się kwotą około 18.067 zł. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości o powierzchni 828 m2 z budynkiem w budowie wykorzystywanym wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, nadto posiada oszczędności w kwocie około 3.730 dolarów amerykańskich stanowiących zabezpieczenie kredytu na działalność gospodarczą, oraz samochód osobowy marki Renault Megane Scienic rok produkcji 1997, na którym znajduje się zastaw bankowy – zabezpieczenie kredytu na działalność gospodarczą, nie posiada innego majątku. Nadto wskazała, iż posiada liczne należności od byłych klientów, których zmuszona jest dochodzić w sporach sądowych co związane jest wysokimi kosztami. Wskazała także na posiadane zadłużenie z tytułu podatku od nieruchomości na kwotę 16.565 zł. Wnioskodawczyni jest osobą schorowaną, ale jej zła sytuacja materialna i nieustanna korespondencja z sądami uniemożliwia jej podjęcie prawidłowego leczenia. Z nadesłanego przez skarżącą do sprawy o sygn. akt I SA/Łd 693/06 rachunku zysków i strat za rok obrotowy 2007 wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnęła ona zysk brutto w wysokości 18.642,91 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy D. A. wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu należącym do swojej siostry i nie ponosi żadnych kosztów związanych z jego utrzymaniem. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą - doradztwo podatkowe, z której w 2007 roku osiągnęła zysk brutto w wysokości 18.642,91 zł, dochód skarżącej za okres od 1 stycznia do 31 października 2008 roku zamknął się kwotą około 18.067 zł. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości o powierzchni 828 m2 z budynkiem w budowie wykorzystywanym wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, nadto posiada oszczędności w kwocie około 3.730 dolarów amerykańskich oraz samochód osobowy marki Renault Megane Scienic rok produkcji 1997, nie posiada innego majątku. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że D. A. nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy ponadto zauważyć, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą by stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga stałe dochody, posiada znacznej wartości majątek nieruchomy, samochód oraz oszczędności, zamieszkuje w domu należącym do siostry nie partycypując w kosztach jego utrzymania, powyższe nie pozwala na przyjęcie iż skarżąca obiektywnie nie posiada środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe (wpis od zażalenia w wysokości 100 zł). Wskazać należy także, iż obecny wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem skarżącej w tym postępowaniu, a sytuacja majątkowa skarżącej będąca obecnie przedmiotem oceny nie uległa zmianie w sposób uzasadniający zmianę stanowiska o braku występowania po stronie skarżącej przesłanek przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.