I SA/Łd 1199/04

Dnia 29 stycznia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2009 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę D. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2005 roku Sąd oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 stycznia 2006 roku oddalił zażalenie D. A. na powyższe postanowienie. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 24 października 2006 roku oddalono powtórny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W dniu 21 listopada 2008 roku, w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od zażalenia w wysokości 100 złotych, strona ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, mieszka w domu należącym do siostry i nie ponosi żadnych wydatków związanych z jego utrzymaniem. W okresie od 1 stycznia do 31 października 2008 roku osiągnęła stratę w wysokości 9 314,16 złotych. Jest właścicielką nieruchomości o powierzchni 828 m2 z budynkiem w budowie, wykorzystywanym wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, posiada oszczędności w wysokości 3 730 dolarów amerykańskich stanowiących zabezpieczenie kredytu na działalność gospodarczą oraz samochód osobowy, na którym znajduje się zastaw bankowy. Nie posiada innego majątku. Przysługują jej liczne należności od byłych klientów, których zmuszona jest dochodzić w sporach sądowych, co związane jest z wysokimi kosztami. Ciąży na niej zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie 16 565 złotych. Podatniczka jest schorowana, a zła sytuacja materialna i ciągła korespondencja z sądami uniemożliwia podjęcie prawidłowego leczenia. Załączyła dokumentację medyczną. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego strona podała, że jej wydatki przekraczają dochody i skarżąca zobowiązana jest finansować się poprzez zaciąganie zobowiązań. Posiadany majątek nie może stanowić przedmiotu zajęcia. Załączyła zwolnienie lekarskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 245 § 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a. prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane stronie, która wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zastosowanie instytucji prawa pomocy może zatem nastąpić jedynie z inicjatywy strony, a przepis art. 246 § 1 pkt 2 p. p. s. a. wprost obciąża wnioskodawcę obowiązkiem wykazania zaistnienia przesłanek warunkujących przyznanie żądanego zwolnienia. Warto jednak zaznaczyć, że przepis nie wymaga od wnioskodawcy w tym zakresie udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia, tj. wskazania na możliwość istnienia procesowo istotnych okoliczności. Jednakże, nawet uprawdopodobnienie nie może opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi dysponować materiałem pozwalającym na wydanie rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie podała takich okoliczności faktycznych, które przemawiałyby za koniecznością udzielenia prawa pomocy w żądanym zakresie. Z przedstawionej sytuacji majątkowej nie wynika, by strona nie była w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W szczególności zaś D. A. ma możliwość pokrycia wpisu od zażalenia w wysokości 100 złotych. Jak wynika z wniosku, skarżąca uzyskuje stały dochód, prowadzi bowiem działalność gospodarczą jako doradca podatkowy. Fakt, że skarżąca ponosi stale wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej z tytułu zaliczek na podatek dochodowy, zakupu licencji na korzystanie z programu komputerowego, nie mogą świadczyć o tym że podatniczka nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów sądowych. Opłaty sądowe stanowią przecież element kosztów prowadzonej działalności gospodarczej. Decyzja o wyborze kolejności spłaty poszczególnych zobowiązań nie może następować z uszczerbkiem dla obowiązku poniesienia ciężarów publicznoprawnych, do których opłaty sądowe się zaliczają. Zauważyć nadto należy, że znacznych wydatków na leczenie (w kwocie 16 565 złotych) strona nie udokumentowała. Natomiast pozostałe, stałe miesięczne wydatki skarżącej są niskie, ponieważ zamieszkuje wspólnie z siostrą, która w całości ponosi ciężar utrzymania domu. Strona utrzymuje samochód oraz prowadzi budowę domu. Podatniczka nie wskazała przy tym żadnych konkretnych okoliczności mających świadczyć o niemożności pokrycia swych bieżących potrzeb. Nie posiada nikogo na utrzymaniu, nie jest obciążona obowiązkami rodzinnymi w tym zakresie. Skoro nadto podatniczka kontynuuje inwestycję budowy domu, to nie sposób przyjąć że nie dysponuje środkami wystarczającymi na pokrycie należności publicznoprawnej w postaci kosztów sądowych, zwłaszcza że koszty te na obecnym etapie sprawy kształtują się na poziomie 100 złotych. Skarżąca posiada nieuiszczone zobowiązania w postaci należności podatkowych oraz kredytów. W ocenie Sądu obowiązek spłaty tych zobowiązań nie może wyprzedzać obowiązku poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Konieczność pokrycia kosztów leczenia, na którą wskazuje strona nie została w żaden sposób sprecyzowana. Skarżąca zatem nie uprawdopodobniła, że koszty leczenia mogą w istotny sposób wpłynąć na pogorszenie sytuacji majątkowej strony. Warto podkreślić, że sytuacja majątkowa strony od 2006 roku, kiedy Sąd rozważał poprzedni wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych nie uległa modyfikacji w taki sposób, który uzasadniałby odmienną ocenę sytuacji majątkowej podatniczki. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek. J. W.