I SA/Łd 1199/15
WyrokWSA w Łodzi2015-12-18
Skład orzekający: Anna Świderska, Bogusław Klimowicz, Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, zawieszając postępowanie na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, może uzależniać rozpatrzenie sprawy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego wpisu w ewidencji gruntów, jeśli sąd administracyjny w prawomocnym wyroku już wypowiedział się co do prawa własności?Ratio decidendi
Organ podatkowy, zawieszając postępowanie na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego. Jeśli sąd ten stwierdził, że z chwilą ostateczności decyzji administracyjnej prawo własności przeszło z mocy prawa na gminę, brak jest podstaw do dalszego zawieszania postępowania w celu oczekiwania na rozstrzygnięcie kwestii wpisu w ewidencji gruntów, gdyż wpis ten ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie przesądza o prawie własności.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej im wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 rok, twierdząc, że nie są właścicielami działki, od której naliczono podatek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) odmówiło stwierdzenia nieważności, a następnie utrzymało w mocy swoją decyzję. Po uchyleniu przez WSA decyzji SKO, organ ten zawiesił postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne kwestię własności działki, która miała być rozstrzygnięta w postępowaniu ewidencyjnym. Skarżący zaskarżyli postanowienie o zawieszeniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] r. i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Świderska Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Starszy asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi U. G. i M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie z odwołania od decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 rok 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżących, kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] r. Burmistrz Miasta Ł. ustalił U. G. i M.G. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r. w kwocie 1361 zł.
W piśmie z 9 stycznia 2013 r. U. i M. G. wnieśli na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 i 5 ustawy Ordynacja podatkowa o stwierdzenie nieważności w części decyzji Burmistrza Ł. z [...] r. podnosząc, że nie są oni właścicielami działki oznaczonej nr [...] położonej w R. przeznaczonej na drogę, a mimo tego była ona podstawą zobowiązania w podatku od nieruchomości.
Decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Ł. z [...] r. argumentując, że kwestionowana decyzja nie narusza art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.) dalej u.p.o.l., określającego podmioty na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. O rażącym naruszeniu przytoczonego przepisu o rażącym naruszeniu przytoczonego przepisu można byłoby mówić wówczas, gdyby bezspornym było, że U. i M. G. nie posiadają żadnego z wymienionych w nim tytułów, uzasadniającego uznanie ich za podatników podatku od nieruchomości. Tymczasem zarówno z informacji złożonych przez podatników w dniu 17 września 2012 r., o nieruchomościach i obiektach budowlanych jak i z zawiadomienia o zmianie w ewidencji gruntów z dnia 11 lipca 2011 r., wystawionego przez Starostwo Powiatowe w Ł., wynika, że w skład spornej działki nr [...] wchodzą grunty o pow. 4 200 m2 sklasyfikowane jako drogi (dr) i działka ta stanowi współwłasność małżeńską U. i M. G.. Zatem na mocy art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne organ podatkowy obowiązany był przyjąć opisane wyżej dane jako miarodajne przy wydawaniu kwestionowanej decyzji. Nie da się zatem stwierdzić, że Burmistrz Ł. rażąco naruszył prawo, wymierzając U. i M.G. podatek od nieruchomości od gruntów działki nr [...], której nie byli właścicielami.
Kolegium zastrzegło, że nawet jednoznaczne stwierdzenie, iż właścicielem działki nr [...] jest Gmina Ł., nie przesądziłoby o braku obowiązku podatkowego U. i M. G. w podatku od gruntów tejże działki, a to ze względu na treść art. 3 ust. 1 u.p.o.l.. Należałoby bowiem zbadać, czy grunty działki nr [...] pozostają nadal, czy też nie, w posiadaniu U. i M. G.. Kolegium nie stwierdziło ponadto, aby decyzja Burmistrza Ł. z dnia [...]r. była dotknięta jedną z wad określonych w art. 247 § 1 O.p.
Po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy własną decyzję z [...] r. podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazano, że aktualnie Starosta Ł. wpisał do ewidencji gruntów Gminę Ł., jako właściciela działki [...] na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z [...] r. zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w R.. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla oceny decyzji wymiarowej Burmistrza Ł. w aspekcie przesłanek nieważności określonych w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Zmiana zapisów ewidencyjnych będzie odnosiła skutki dla opodatkowania spornej nieruchomości na przyszłość, od daty dokonania zmiany, zaś ocena jej wpływu na okresy wcześniejsze może zostać dokonana w odrębnym postępowaniu na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na skutek skargi wniesionej przez U. G. i M. G. wyrokiem z 24 lutego 2015 r. w sprawie I SA/Łd 1340/14 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...]r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności w sposób rażący narusza treść art. 3 ust. 1 u.p.o.l., zaś owo naruszenie prawa polega ustaleniu skarżącym zobowiązania w podatku od nieruchomości od przedmiotu opodatkowania (działka gruntu nr [...]) stanowiącego własność gminy, przy braku innych przesłanek wskazanych w art. 3 tej ustawy. Z uzasadnienie ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z [...] r. wynika, że działka nr [...] w związku z przeznaczeniem jej na drogę przechodzi na własność Gminy za odszkodowaniem. Decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe, która nakłada obowiązek zapłaty podatku na podmioty, które nie są właścicielami nieruchomości a nie są spełnione inne przesłanki pozwalające na uznanie ich za podatników, jest oczywiście sprzeczna z przepisem prawa ( z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.).
W toku dalszego postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z [...] r. zawiesiło postępowanie w sprawie z odwołania U. i M. G. od decyzji z [...] r. W uzasadnieniu wskazano, że w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do zawieszenia postępowania z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 201 § 1 pkt O.p. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że ustalając U. i M. G. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 rok Burmistrz Ł. wziął pod uwagę dane zawarte przez ww. w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IN-1) złożonej w dniu 25 kwietnia 2012r., w której jednoznacznie podatnicy wykazali, że są współwłaścicielami gruntów oznaczonych jako "pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego" o pow. 2.400,00 m2 (dane objęte domniemaniem prawidłowości). Ponadto organ uwzględnił dane znajdujące się w ewidencji gruntów wskazujące, że na dzień wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego w ewidencji gruntów skarżący widnieli jako właściciele działki oznaczonej nr [...], w skład której wchodziły grunty o powierzchni 2.400,00 m2 sklasyfikowane jako drogi (dane wiążące organ podatkowy w zakresie wymiaru podatków i opłat zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. W świetle powyższego Burmistrz Ł. wskazał, że na dzień wydania decyzji nr [...], tj. [...] r., nie miał podstaw do kwestionowania prawidłowości stanu prawnego działki nr [...]. Jednocześnie Gmina Ł. nie wysuwała właścicielskich roszczeń do ww. nieruchomości.
Z zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 18 czerwca 2014 r. wynika natomiast, że Starosta [...] wpisał do ewidencji gruntów Gminę Ł. jako właściciela działki nr [...], wskazując jako podstawę dokonanej zmiany decyzję z dnia [...] r., znak: [...]. Gmina Ł. prawidłowość powyższego wpisu kwestionuje. W dniu 3 czerwca 2015 r. Burmistrz Ł., poinformował Kolegium, że w dniu [...] r. Starosta [...] wydał decyzję znak: [...], odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...], położonej w obrębie R. Od decyzji Burmistrz Ł. złożył odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł., a postępowanie odwoławcze dotychczas nie zostało zakończone.
Gmina Ł. kwestionuje, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...] r., znak: [...], mogła stanowić podstawę zmiany wpisu w ewidencji co do własności działki nr [...], skoro nie rozstrzyga ona o przejściu wydzielonej działki (jako drogi) na własność Gminy Ł. Rozstrzygnięcie, czy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...] r., mogła stanowić podstawę zmiany wpisu w ewidencji co do własności działki nr [...], stanowi zdaniem Kolegium zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zasadnym jest zatem zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia prawidłowości wpisu dokonanego przez Starostę [...] w dniu [...] r.
Po rozpatrzeniu zażalenia podatników Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z [...] r. utrzymało w mocy własne postanowienie z [...]r. podtrzymując stanowisko w nim wyrażone.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie U. i M. G. wnieśli o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia SKO w S. z [...] r. Skarżący podnieśli zarzuty:
1) przepisów prawa materialnego, tj.,
- art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 i pkt 4 i ust. 3 i ust. 4 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż w niniejszej sprawie wpis do ewidencji gruntów przesądza o prawie własności (ewentualnie samoistnym posiadaniu) działki położonej w R., [...] Ł., oznaczonej w ewidencji gruntów pod nr [...], dla której Sąd Rejonowy w Ł. prowadzi Księgę Wieczystą Nr [...],
2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
- art. 233 § 1 pkt 1 O.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego S. z dnia [...] r. w przedmiocie zawieszenia postępowania, a w konsekwencji uznania, iż wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ (Starostę Powiatowego w Ł. w przedmiocie zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków),
- art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ (Starostę Powiatowego w Ł. w przedmiocie zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków) i w konsekwencji zawieszenie postępowania,
- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji zawieszenie postępowania, pomimo braku przesłanek.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny i nie mogą przesądzać o prawie własności. Sporna działka przeszła z mocy prawa na własność Gminy Ł. i ewentualne zmiany w ewidencji gruntów i budynków nie mogą zmienić tej okoliczności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), dalej "O.p." Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W ocenie SKO wynik postępowania w sprawie zmiany wpisu w ewidencji gruntów co do własności działki nr [...] pozwoli na ustalenie, czy Gmina Ł. na podstawie decyzji z dnia [...] r. zatwierdzającej podział nieruchomości stała się właścicielem tej działki. Tymczasem w tym przedmiocie jednoznaczne stanowisko zajął już sąd administracyjny w prawomocnym wyroku z 24 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1340/14. W wyroku tym wskazano w szczególności, że z momentem, kiedy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z [...] r. stała się ostateczna działka nr [...] z mocy samego prawa stała się własnością Gminy Ł. Sąd ocenił, że decyzja Burmistrza Ł. z [...] r. w sposób rażący narusza treść art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., zaś to naruszenie prawa polega na ustaleniu skarżącym zobowiązania w podatku od nieruchomości od przedmiotu opodatkowania (działka nr [...]) stanowiącego własność gminy, przy braku innych przesłanek wskazanych w art. 3 u.p.o.l.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, póz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Organ odwoławczy związany jest więc oceną, że Gmina Ł. z chwilą, gdy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z [...] r. uzyskała walor ostateczności z mocy prawa stała się właścicielem spornej działki. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia w przedmiocie wprowadzenia zmian w o operacie ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] położonej w R.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 201 § 1 pkt 2 O.p. oraz art. 153 p.p.s.a. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu zażalenia skarżących organ odwoławczy uwzględni, że toczące się postępowanie w sprawie zmian w ewidencji gruntów nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Ł. z [...] r. ustalającej skarżącym wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 rok.
ak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło