I SA/Łd 1200/07
PostanowienieWSA w Łodzi2008-02-07
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący gospodarstwo rolne i posiadający rodzinę z chorym dzieckiem, wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, biorąc pod uwagę sytuację rodzinną i majątkową skarżącego, w tym koszty związane z leczeniem syna, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, uznając, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego. Skarżący wraz z rodziną (żona i dwoje dzieci, w tym jedno przewlekle chore) prowadzi gospodarstwo rolne, z którego czerpie dochody, a także otrzymuje świadczenia rodzinne i opiekuńcze. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące dochodów i wydatków. Po analizie złożonych dokumentów, sąd postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym – ustanowienie adwokata, oddalając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano A.S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A S. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać A.S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. S. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007 rok.
W dniu 17 grudnia 2007 roku do sądu wpłynął wniosek A. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jeszcze dwoje dzieci, z których młodsze jest przewlekle chore od urodzenia i wymaga dodatkowych nakładów finansowych i opieki. Źródło utrzymania skarżącego i jego rodziny stanowi gospodarstwo rolne o powierzchni 17 ha , sprzedaż mleka oraz zasiłek pielęgnacyjny. Miesięczny dochód w jego rodzinie wynosi około 1.252 zł. Skarżący wraz z rodziną zamieszkuje w domu o powierzchni 160 m2, jest właścicielem ciągnika rolniczego URSUS C360-3P, nie posiada innego majątku ani oszczędności.
Zarządzeniami z dnia 18 stycznia 2008 roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów za ostatnie 3 miesiące z posiadanych rachunków i lokat bankowych, zaświadczenia z właściwego Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wysokości otrzymanych dopłat bezpośrednich do rolnictwa ze środków UE, bądź o niewystępowaniu z wnioskiem o ich otrzymanie, udokumentowanie wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez skarżącego z tytułu sprzedaży mleka, udokumentowanie wysokości kosztów leczenia syna, na które wskazuje w swoim wniosku o prawo pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżący wskazał, iż przeciętny koszt związany z leczeniem syna to kwota rzędu 400 zł miesięcznie, nadesłał także wyciąg z konta bankowego prowadzonego przez Bank Spółdzielczy w Poddębicach za okres od 1 października 2007 roku do 29 stycznia 2008 roku, z którego wynika, iż dochody uzyskiwane przez skarżącego z tytułu sprzedaży mleka wahają się w granicach od około 2.700 do 1.500 zł miesięcznie. Ponadto w związku z chorobą syna skarżący otrzymuje świadczenie opiekuńcze w wysokości 573 zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny w wysokości 208 zł miesięcznie. Z nadesłanego zaświadczenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, iż żona skarżącego regularnie od 2004 roku uzyskuje dopłaty bezpośrednie do rolnictwa ze środków UE, w 2006 roku była to kwota rzędu około 9.000 zł zaś wniosek za rok 2007 jest w trakcie realizacji, ale świadczenie nie zostało jeszcze wypłacone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
A. S. wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jeszcze dwoje dzieci. Skarżący wraz z rodziną zamieszkuje w domu o powierzchni 160 m2 , jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 17 ha oraz ciągnika rolniczego URSUS C360-3P, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Źródłem dochodów rodziny skarżącego jest posiadane gospodarstwo rolne, dochody z tytułu sprzedaży mleka, które wahają się w granicach 2.700-1.500 zł miesięcznie, dopłaty bezpośrednie z ARiMR oraz zasiłek rodzinny 208 zł miesięcznie. Młodszy syn skarżącego jest przewlekle chory i z tego tytułu otrzymuje świadczenie opiekuńcze w wysokości 573 zł miesięcznie. Uwzględniając miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego, jego stan majątkowy oraz wysokość obciążeń, jakie musi ponieść w tym postępowaniu stosownie do treści art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że A. S. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Wysokość dochodów w rodzinie skarżącego pozwala przyjąć, iż jest wstanie ponieść wydatki związane z uiszczeniem kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, w której został już uiszczony wpis sądowy od skargi. Całokształt sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego przemawia zaś za przyjęciem, iż nie jest on w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika w sprawie i dlatego uwzględnieniu podlega jego wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło