I SA/Łd 1202/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędziowie Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant Agata Brolik-Appel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2007 r. sprawy ze skargi G. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] odmawiające uwzględnienia zarzutów G. N. w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu postanowienia, poza przedstawieniem stanu faktycznego sprawy, powołał przepis art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005r., Nr 229, poz. 1954), wywodząc, iż organ egzekucyjny rozpatruje zgłoszone zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 ustawy, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zauważył nadto, iż organ egzekucyjny wystąpił do wszystkich wierzycieli o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów, a wierzyciele, tj. Prezydent Miasta P. ostatecznym postanowieniem z dnia [... ]nr [...]; Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymanym w mocy postanowieniem Ministera Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]. nr [...]; Zakład Ubezpieczeń Społecznych ostatecznym postanowieniem z dnia [...]nr [...], zarzuty G.N. uznali za bezpodstawne. Także Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., stwierdziwszy, że nie nastąpiło umorzenie zaległości podatkowych, objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Urząd Skarbowy w B., postanowieniem z dnia [...] nr [...] zarzuty te uznał za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wyjaśnił, że zobowiązany złożył wprawdzie do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. wniosek z dnia 15 listopada 2002r. o restrukturyzację zaległości podatkowych, jednak wobec nie spełnienia warunków restrukturyzacji Naczelnik tego Urzędu decyzją z dnia [...] nr [...] umorzył postępowania restrukturyzacyjnego. Decyzja ta stała się ostateczna, nie nastąpiło więc umorzenie zaległości podatkowych. Zauważył, że stanowisko organu egzekucyjnego uzależnione było od stanowiska wierzycieli, a wierzyciele na mocy powołanego art. 34 § 1 pea uznali, że nie nastąpiło umorzenie egzekwowanych zaległości. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., zobowiązany był zatem do odmowy uwzględnienia zarzutu w zakresie umorzenia zaległości należnych wierzycielom. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie G. N. wniósł o jego uchylenie, a rozstrzygnięciu temu zarzucił naruszenie prawa procesowego, prawa materialnego oraz nierozpoznanie istoty sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone przez G.N. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] odmawiające uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), zwanej dalej pea, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art. 34 § 1 tej ustawy, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpoznaje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W myśl przepisu art. 33 pea zaś, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego może być wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; błąd co do osoby zobowiązanego; niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, wymaganego w myśl art. 15 § 1; zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; niespełnienie wymagań określonych w art. 27. W rozpoznawanej sprawie zarówno organ egzekucyjny, jak i organ odwoławczy, wbrew powołanemu przepisowi art. 34 § 1 pea, nie uwzględnili wiążącego stanowiska [...] Urzędu Wojewódzkiego - wierzyciela należności pieniężnej objętej wystawionym w dniu [...] tytułem wykonawczym nr [...] dotyczącym grzywny nakładanej w drodze mandatu karnego w kwocie 200 zł oraz w dniu [...] tytułem wykonawczym nr [...] dotyczącym grzywny nakładanej w drodze mandatu w kwocie 50 zł. Wprawdzie [...]Urząd Wojewódzki postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymanym w mocy postanowieniem Ministera Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]. nr [...] zarzuty G.N. uznał za niezasadne, niemniej jednak pismem z dnia [...] znak: [...], złożonym w US w B. w dniu 29 czerwca 2005r., a więc przed datą wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. postanowienia nr [...], co nastąpiło w dniu [...], poinformował, iż zobowiązania te uległy przedawnieniu oraz zażądał zwrotu wskazanych tytułów wykonawczych wraz z postanowieniem o umorzeniu przedmiotowych należności z uwagi na przedawnienie. Organ egzekucyjny obowiązany był uwzględnić stanowisko wierzyciela zawarte w piśmie z dnia 27 czerwca 2005r., bowiem decyzja co do dalszego egzekwowania należności należy do wierzyciela, a organ egzekucyjny nie ma uprawnienia do kwestionowania tej decyzji, choćby nawet uważał, iż przyczyna wycofania tytułu wykonawczego z egzekucji nie istniała, a wierzyciel był w błędzie co do rzeczywistego istnienia przyczyny rezygnacji z egzekwowania należności, tj. co do przedawnienia. Nadto Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., rozpoznając zażalenie G. N., nie rozważył wynikających z art. 33 pea podstaw wniesienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla wyniku analizowanej sprawy, gdyż w aktach administracyjnych brak jest wniosków o wszczęcie egzekucji sporządzonych przez wierzycieli innych niż organ egzekucyjny, tj. przez Prezydenta Miasta Ł., [...]Urzędu Wojewódzkiego oraz ZUS, a także oryginałów tytułów wykonawczych wystawionych przez tych wierzycieli, zaś znajdujące się w tych aktach odpisy tytułów wykonawczych nie zawierają koniecznych elementów wymienionych w art. 27 pea, tj. nie zawierają pieczęci urzędowej, imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego wierzyciela, pouczenia zobowiązanego o skutkach nie zawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu, a także pouczenia o przysługującym prawie wniesienia zarzutów wraz z podaniem podstaw tych zarzutów i wskazaniem środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. W aktach administracyjnych brak jest również dokumentu stwierdzającego wcześniejsze doręczenie zobowiązanemu tytułów wykonawczych wraz ze stosownymi pouczeniami. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącej bankiem z dnia 15 grudnia 2004r., odebranego przez zobowiązanego w dniu 31 grudnia 2004r., wynika natomiast, że zobowiązanemu doręczono odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem z dnia 15 grudnia 2004r. W zawiadomieniu tym wymieniono 75 tytułów wykonawczych, ze wskazanego dowodu doręczenia wynika natomiast, iż doręczono zobowiązanemu jedynie 59 odpisów tytułów wykonawczych, a i ta liczba doręczonych tytułów budzi wątpliwości, gdyż dokonana na wskazanym potwierdzeniu adnotacja o doręczeniu najprawdopodobniej 51 lub 41 odpisów tytułów wykonawczych została zmieniona na 59. Nie sposób więc ustalić odpisy, których tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu. Zauważyć nadto należy, iż znajdujące się w aktach odpisy tytułów wykonawczych zostały sporządzone w dniu 24 stycznia 2006r., doręczenie odpisów tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem miało zaś miejsce, zgodnie z adnotacją doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, w dniu 31 grudnia 2005r. Na tej podstawie przyjąć należy, iż dodatkowe egzemplarze zawartych w aktach odpisów tytułów wykonawczych nie mogły być doręczone zobowiązanemu w dniu 31 grudnia 2005r. Nadto zamieszczony na odpisach wers o treści: podpis z podaniem imienia, nazwiska służbowego nie dość, że nie określa, czy ma to być podpis wierzyciela, czy organu egzekucyjnego, to nie został jeszcze wypełniony. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 ppsa. Stosownie bowiem do powołanego przepisu w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Mając na uwadze fakt, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] są niezgodne z prawem, podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.