I SA/Łd 1202/10

Dnia 6 czerwca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu Z. L. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia [...] roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł.odrzucił skargę Z. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. W dniu [...] roku do sądu wpłynęła skarga kasacyjna podatnika od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 1089 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest obecnie wynagrodzenie uzyskiwane przez skarżącego zatrudnionego w wymiarze ½ etatu w wysokości 780 zł miesięcznie. Żona skarżącego poszukuje pracy. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wnioskodawcy i jego zonie w utrzymaniu pomagają dzieci przekazując mu kwotę rzędu ok. 1000 zł miesięcznie. Zarządzeniem z dnia [...] roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie wysokości wynagrodzenia skarżącego na która wskazuje we wniosku, nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego zony za lata 2009 i 2010, wyciągów z posiadanych przez małżonków kont i lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące, nadesłanie zaświadczenia o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, oraz wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej jego adres zamieszkania oraz udokumentowanie miesięcznych kosztów eksploatacyjnych, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 maja 2011 roku. Termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął bezskutecznie. Powyższe zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 23 października 2008 roku. Terminy do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynęły bezskutecznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. L. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest jego wynagrodzenie za pracę w wymiarze ½ etatu w wysokości 600 zł netto miesięcznie. Żona skarżącego poszukuje pracy. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. W utrzymaniu pomagają mu dzieci przekazując kwotę rzędu ok. 1000 zł miesięcznie. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w złożonym oświadczeniu nie wykazał w ogóle miesięcznych kosztów utrzymania, w żaden sposób nie udokumentował kwoty posiadanych na utrzymanie dochodów, nie odpowiedział także na skierowane do niego w tym celu wezwanie dotyczące sprecyzowania sytuacji materialnej rodziny. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia całościowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś referendarza jego postawa służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że Z. L. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09). To w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.