I SA/Łd 1208/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-10-21

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną, ale posiada majątek w postaci nieruchomości i samochodu, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, mimo posiadania majątku w postaci nieruchomości i samochodu, jego dochody i wydatki, a także liczba toczących się spraw, uzasadniają przyznanie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Odmówiono mu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej podatku VAT. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną, utrzymując żonę i ponosząc koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Mimo posiadania majątku w postaci nieruchomości i samochodu, jego dochody i wydatki, a także liczba toczących się spraw, uzasadniały częściowe zwolnienie od kosztów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 października 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń-wrzesień 2006 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – P. P. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. P. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń-wrzesień 2006 roku. Wezwany następnie do uiszczenia wpisu sądowego od tej skargi w kwocie 200 zł skarżący złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku tym skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną Z.. Wskazał przy tym, że osiąga dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.566,06 zł netto, z którego potrąceniu podlega kwota 470,34 zł tytułem zaległości podatkowych. Na jego utrzymaniu pozostaje schorowana 59-letnia żona, która nie pobiera żadnych świadczeń ani zasiłków. Z tego względu dla zapewnienia potrzeb bytowych i dalszej egzystencji rodziny sporadycznie wykonuje pomiary geodezyjne, z których czerpie dochód w kwocie 1.863 zł brutto. Jednocześnie skarżący wskazał, że majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci mieszkania własnościowego w bloku o pow. 48,11 m2, nieruchomości rolnej o pow. 0,17 ha oraz garażu o pow. 18 m2, a ponadto samochód osobowy marki DAEWOO Lanos (rok produkcji 2000). Z uwagi na fakt, iż zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia [...] roku skarżący został wezwany do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, przedstawienia kserokopii zeznań podatkowych za 2010 rok (własnego i żony), określenia kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny, zakup lekarstw i podstawowe opłaty eksploatacyjne - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 11 października 2011 r. nadesłał wymagane przez Referendarza sądowego dokumenty i informacje, objęte zarządzeniem z dnia [...] r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych dodatkowych informacji i dokumentów źródłowych wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną Z., która pozostaje na jego utrzymaniu. Majątek rodziny stanowią przy tym nieruchomości w postaci mieszkania własnościowego w bloku o pow. 48,11 m2, nieruchomości rolnej o pow. 0,17 ha oraz garażu o pow. 18 m2, a ponadto samochód osobowy marki DAEWOO Lanos (rok produkcji 2000). Skarżący pobiera emeryturę w wysokości 1.566,06 zł netto, z której potrąceniu podlega kwota 470,34 zł tytułem zaległości podatkowych, a ponadto sporadycznie wykonuje pomiary geodezyjne, z których czerpie dochód w kwocie 1.863 zł brutto miesięcznie. W okresie od stycznia do września 2011 r. małżonkowie przeznaczyli na własne utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne kwotę 23.296,63 zł, co oznacza, że średnie miesięcznie koszty prowadzonego przez nich gospodarstwa domowego z tego tytułu wynosiły około 2.589 zł. Żona skarżącego nie posiada rachunku bankowego. Z kolei analiza załączonego wyciągu z rachunku bankowego skarżącego dowodzi, że nie posiada on żadnych oszczędności. Ponadto z załączonego zeznania podatkowego małżonków (PIT-36) wynika, że w 2010 roku skarżący osiągnął dochód w kwocie 41.790,02 zł, jego żona zaś nie uzyskała w tym okresie żadnego dochodu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu rodziny i niezbędnych wydatków, oraz fakt, że przed tutejszym Sądem zawisło aktualnie pięć spraw ze skarg wniesionych przez skarżącego, w których łączna kwota wpisu wynosi 1.000 zł, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego skarżący wykazał dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki przesądza o zasadności przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło