I SA/Łd 121/09
PostanowienieWSA w Łodzi2009-04-06
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a jednocześnie ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika z wyboru?Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Okoliczność ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, mimo trudnej sytuacji materialnej, może stanowić podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie szerszym niż tylko wpis sądowy.Stan faktyczny
Skarżąca Z. G.-K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Skarżąca podała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 568 zł netto, nie posiada majątku ani rachunków bankowych, a od sześciu lat pozostaje w separacji z mężem. Sąd wezwał do uzupełnienia informacji, a skarżąca wyjaśniła brak rachunków bankowych i partycypacji męża w kosztach utrzymania. Następnie skarżąca ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 kwietnia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G.-K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. G.-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku obrotowym za 1995 rok p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – Z. G.-K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Z. G.-K. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku obrotowym za 1995 rok.
We wniosku tym skarżąca podała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka u syna, który prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jednocześnie skarżąca wskazała, że nie posiada żadnego majątku i utrzymuje się z emerytury w wysokości 568 zł netto.
Z uwagi jednak na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 4 marca 2009 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącej do złożenia przez skarżącą wyciągów z ewentualnie posiadanych rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz udzielenia przez skarżącą informacji, czy pozostaje w związku małżeńskim z M.K., a jeśli tak - do wskazania kwoty stanowiącej partycypację męża w kosztach utrzymania rodziny oraz podania kwoty i tytułu osiąganego przez nią dochodu, a także wskazania przyczyny braku wykazania majątku obojga małżonków - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 21 marca 2009 roku wyjaśniła, że nie posiada żadnego rachunku bankowego i lokat bankowych. Od sześciu lat pozostaje w separacji z mężem. W związku z tym mąż nie partycypuje w kosztach utrzymania rodziny. Dzieci są dorosłe.
Pismem z dnia 17 marca 2009 roku adwokat A.M. zawiadomił Sąd, że z dniem 13 marca 2009 roku został ustanowiony pełnomocnikiem Z. G.-K. w niniejszej sprawie. Wniósł przy tym o zwolnienie z obowiązku pełnomocnika wyznaczonego z urzędu.
Mając na uwadze powyższe oraz uwzględniając fakt, że w niniejszej sprawie do dnia rozpoznawania wniosku skarżącej z dnia 28 lutego 2009 roku nie został ustanowiony pełnomocnik z urzędu, Referendarz sądowy uznał, że złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy zakresem swym obejmuje jedynie żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Z kolei koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, w tym wpis i opłatę kancelaryjną, oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.)
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz pisma z dnia 21 marca 2009 roku wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 568 zł netto. Nie posiada żadnego rachunku bankowego i lokat bankowych. Od sześciu lat pozostaje w separacji z mężem. W związku z tym mąż nie partycypuje w kosztach utrzymania rodziny.
Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżąca po złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy swoim pełnomocnikiem w niniejszej sprawie ustanowił adwokata z wyboru.
W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżąca wykazała dostatecznie jedynie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym zwłaszcza wpisu sądowego od wniesionej skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Jednocześnie, z uwagi na fakt, że przyszłe, ewentualne, koszty postępowania rozłożone zostaną w czasie, należało odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w pozostałym zakresie. Nie bez znaczenia dla takiej oceny możliwości płatniczych skarżącej pozostaje przy tym okoliczność, że skarżąca mimo trudnej, jak podaje we wniosku, sytuacji materialnej, zdołała zgromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru w tej sprawie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło