I SA/Łd 1222/10

Dnia 18 sierpnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. J.-K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi H. J.-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – H. J.-K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę H. J-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004 roku. Wobec treści wyroku skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, a następnie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem M., 16-letnią córką J., 11-letnim synem B. i 8-letnim synem K.. Wskazała przy tym, że majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 113 m2, nieruchomości rolnej o pow. 4,9857 ha oraz innej nieruchomości o pow. 0,17 ha, a ponadto dwa samochody osobowe marki: Skoda Fabia (2004 rok) oraz Citroen Berlingo (2006 rok). Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że osiąga dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę na podstawie umowy o pracę w zastępstwie w wysokości 2.223,31 zł brutto. Jej mąż w 2010 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniósł stratę. Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżąca dodatkowo poniosła, że obecnie nie posiada stałego zatrudnienia. Działalność gospodarcza, której dotyczy wyrok, jest zawieszona. O stycznia 2010 roku do stycznia 2011 roku była zatrudniona w oparciu o umowę na czas określony, umowa ta wygasła. Jej mąż jest rolnikiem. Posiadane przez niego gospodarstwo rolne leży na terenach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Mąż prowadzi również działalność gospodarczą, która w ubiegłym roku przyniosła mu stratę. Skarżąca podkreśliła przy tym, że rodzina nie posiada składników majątku, które mogłaby zbyć. Dom, w którym zamieszkują, jest obciążony kredytem hipotecznym. Grunty rolne obciążone są prawem pierwokupu na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych. Samochody umożliwiają jej dojazd do pracy (ponad 60 km w jedną stronę) oraz prowadzenie gospodarstwa i działalności gospodarczej. Do wniosku skarżąca załączyła dokumenty źródłowe dotyczące okoliczności wskazanych we wniosku (kserokopie: umowy o pracę w zastępstwie, zeznania podatkowego za 2010 rok (PIT-36) oraz Informacji PIT/B, zaświadczenia dotyczącego wysokości podatku dochodowego należnego z tytułu prowadzonej przez jej męża działalności gospodarczej za 2010 rok oraz decyzji dotyczącej ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 rok wydanej przez Wójta Gminy W.). Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 8 lipca 2011 roku wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do: wykazania aktualnej kwoty miesięcznego dochodu osiąganego przez jej męża poprzez złożenie zaświadczenia o dochodowości prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego, względnie do wskazania kwoty faktycznie osiąganego dochodu miesięcznego z tytułu prowadzenia tego gospodarstwa, a ponadto do wykazania kwoty dochodu osiąganego przez męża z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, przedstawienia informacji w kwestii uzyskania przez męża skarżącej dopłat z Unii Europejskiej z zakresu rolnictwa wraz ze wskazaniem kwoty uzyskanych dopłat bezpośrednich, złożenia wyciągów z posiadanych przez nią i jej męża kont oraz lokat bankowych, w tym zwłaszcza związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, za ostatnie 3 miesiące, a także wskazania kwoty wydatków ponoszonych miesięcznie na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w drodze pisma procesowego z dnia 28 lipca 2011 roku określiła wysokość wydatków rodziny i opłat eksploatacyjnych na kwotę 2.082 zł. Nadesłała również dokumenty objęte wezwaniem Referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2011 roku. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej jest zasadny. Tytułem wstępu wyjaśnić jednak należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przede wszystkim należy jednak zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem M. oraz trójką małoletnich dzieci. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 113 m2, nieruchomości rolnej o pow. 4,9857 ha oraz innej nieruchomości o pow. 0,17 ha, a ponadto dwa samochody osobowe marki: Skoda Fabia (2004 rok) oraz Citroen Berlingo (2006 rok). Skarżąca osiąga dochód z tytułu wynagrodzenia na podstawie umowy o pracę w zastępstwie w wysokości 2.223,31 zł brutto. Jej mąż w 2010 roku w ramach prowadzonej działalności gospodarczej poniósł stratę w wysokości -8.977,50 zł. Jednocześnie w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym uzyskał płatności ze środków unijnych w wysokości 680,20 zł (ONW) oraz 2.062,87 zł (jednolita płatność obszarowa). Aktualny przy tym dochód roczny z gospodarstwa prowadzonego przez męża skarżącej wynosi 2.875,17 zł. Małżonkowie ponoszą wydatki związane z utrzymaniem i opłatami eksploatacyjnymi, które zamykają się łączną kwotą 2.082 zł. Ponadto analiza nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych dowodzi, że małżonkowie nie posiadają żadnych oszczędności. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, w tym kwotę dochodu rodziny i niezbędnych wydatków, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego. W ocenie Referendarza sądowego sytuacja majątkowa skarżącej powoduje bowiem, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niemniej w tym miejscu z całą mocą podkreślić należy, iż przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie nie obejmuje zwolnienia od kosztów, do uiszczenia których skarżąca została zobowiązana przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy (czyli przed dniem 27 czerwca 2011 r.), w tym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 maja 2011 roku o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2004 r., FZ 125/04, niepubl., a także T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 630-631). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku art. 245 § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)