I SA/Łd 1222/11

Dnia 28 listopada 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie radcy prawnego; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu [...] roku M. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku w uchylającą do ponownego rozpatrzenia decyzję w sprawie odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy za zaległości w podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł podatniczka zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wskazała, że jej mąż pozostawił w spadku wysokie długi z tytułu podatku od nieruchomości oraz środków transportu, zaległych opłat za energię elektryczną, oraz składek na ZUS. Wobec nieuregulowanej sprawy spadkowej skarżąca nie ma środków na uiszczenie kosztów procesu. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych wyjaśnień udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżąca wspólnie z matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich świadczenia emerytalne i rentowe w łącznej kwocie 2.357 zł brutto miesięcznie. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 150 m2, w którym zamieszkuje i mieszkania o powierzchni 70 m2, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wykazane przez wnioskodawczynię miesięczne koszty utrzymania zamykają się kwotą około 415 zł (podatek od nieruchomości, woda, wywóz śmieci, energia elektryczna, telefon). Skarżąca przyjęła spadek po mężu z dobrodziejstwem inwentarza. Sprawa spadkowa jest w toku, majątek nie został oszacowany przez biegłego sądowego, wobec powyższego skarżąca nie może sprzedać majątku wchodzącego w skład masy spadkowej w celu uregulowania długów męża i pokrycia kosztów sądowych. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. K. wskazała, iż wspólnie z matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą około 2.000 zł netto. Skarżąca jest właścicielem mieszkania o powierzchni 70, oraz domu o powierzchni 150 m2, w którym zamieszkuje, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Skarżąca jest spadkobiercą z dobrodziejstwem inwentarza spadku po zmarłym mężu obciążonego licznymi długami. Sprawa jest w toku, dlatego nie może ona zbyć składników masy spadkowej. Miesięczne koszty utrzymania rodziny zamykają się kwotę około 415 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie, który wynosi 500 zł, oraz fakt, że przed tutejszym sądem zawisła druga sprawa ze skargi wnioskodawczyni, w której wpis sądowy również wynosi 500 zł, stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego, w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi oraz ustanowienie radcy prawnego. Odmowa całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych podyktowana jest obowiązkiem strony partycypacji w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Skarżąca posiada stałe miesięczne dochody, w toku znajduje się także sprawa spadkowa po jej mężu, powyższe nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez wnioskodawczynię, zwłaszcza że wysokość ewentualnych dalszych wydatków związanych z niniejszym postępowaniem będzie już zdecydowanie niższa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.