I SA/Łd 1223/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-12-08

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona nie przedstawiła wystarczających informacji o swojej sytuacji finansowej, dochodach i kosztach utrzymania, a także nie uzupełniła wniosku zgodnie z wezwaniem sądu, co uniemożliwiło ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
K. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. uchylającą decyzję w sprawie odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W złożonym oświadczeniu podał jedynie, że jest bezrobotny i nie posiada majątku. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące sytuacji majątkowej żony, dochodów i kosztów utrzymania, jednak skarżący nie udzielił żądanych informacji.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu K. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 grudnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu K. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu [...] roku K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku uchylającą decyzję w sprawie odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy za zaległości w podatku od nieruchomości i przekazującą sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi podatnik wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W złożonym na wezwanie sądu, na urzędowym formularzu PPF, oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazał, iż jest osoba bezrobotną, wspólnie z żoną oraz córką prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje u żony, nie posiada żadnego majątku w związku z trwającym postępowaniem spadkowym. Zarządzeniem z dnia [...] roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: sprecyzowanie sytuacji majątkowej żony skarżącego (wskazanie składników jej majątku z podaniem ich wartości) wskazanie wysokości jej miesięcznego dochodu, nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącego oraz jego żony w podatku dochodowym za rok 2010 oraz wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych za ostatnie 2 miesiące, a także udokumentowanie miesięcznych kosztów eksploatacyjnych ich gospodarstwa domowego, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej skarżący nie udzielił żądanych informacji. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy K. K. nie udzielił w zasadzie żadnych informacji dotyczących sytuacji finansowej jego rodziny oraz ponoszonych kosztów utrzymania. Wskazał jedynie, iż jest osobą bezrobotną, wspólnie z żoną i córką prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w złożonym oświadczeniu nie wykazał w ogóle miesięcznych kosztów utrzymania rodziny, nie wskazał ani w żaden sposób nie udokumentował kwoty posiadanych na utrzymanie dochodów, nie odpowiedział także na skierowane do niego w tym celu wezwanie dotyczące sprecyzowania sytuacji materialnej rodziny. W tej sytuacji swoim zachowaniem wnioskodawca uniemożliwił przeprowadzenie oceny swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś referendarza jego postawa służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący nie wskazał wysokości dochodów rodziny, ani wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Powyższe uniemożliwia weryfikację jego twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłoby zostać pokryte koszty procesu. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09). Skarżący nie wywiązał się z obowiązku udzielenia informacji nałożonych wezwaniem do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, jego postawa uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej i należy ją potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło