I SA/Łd 1224/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-12-08

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku i przedstawienia szczegółowych danych dotyczących sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodów, strona nie udzieliła wymaganych informacji, co uniemożliwiło ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie składającej wniosek.
Stan faktyczny
Strona skarżąca B. K.-D. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na bezrobocie i trudną sytuację finansową. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące sytuacji majątkowej męża, dochodów, zeznań podatkowych oraz wyciągów z rachunków bankowych, a także kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Strona nie udzieliła wymaganych informacji.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej B. K.-D. prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 grudnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K.-D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. K.-D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej B. K.-D. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu [...] roku B. K. -D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku uchylającą decyzję w sprawie odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy za zaległości w podatku od nieruchomości i przekazującą sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi podatniczka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W złożonym na wezwanie sądu, na urzędowym formularzu PPF, oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazała, iż jest osoba bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, wspólnie z mężem oraz córką prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje u męża, nie posiada żadnego majątku w związku z trwającym postępowaniem spadkowym. Zarządzeniem z dnia 24 października 2011 roku pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: sprecyzowanie sytuacji majątkowej męża skarżącej (wskazanie składników jego majątku z podaniem ich wartości) wskazanie wysokości jego miesięcznego dochodu, nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącej oraz jej męża w podatku dochodowym za rok 2010 oraz wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych za ostatnie 2 miesiące, a także udokumentowanie miesięcznych kosztów eksploatacyjnych ich gospodarstwa domowego, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej skarżąca nie udzieliła żądanych informacji. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy B. K.-D. nie udzieliła w zasadzie żadnych informacji dotyczących sytuacji finansowej jego rodziny oraz ponoszonych kosztów utrzymania. Wskazała jedynie, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, wspólnie z mężem i córką prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżąca nie wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków. W złożonym oświadczeniu nie wykazała w ogóle miesięcznych kosztów utrzymania rodziny, nie wskazała ani w żaden sposób nie udokumentował kwoty posiadanych na utrzymanie dochodów, nie odpowiedziała także na skierowane do niej w tym celu wezwanie dotyczące sprecyzowania sytuacji materialnej rodziny. W tej sytuacji swoim zachowaniem wnioskodawczyni uniemożliwiła przeprowadzenie oceny swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać należy, iż w interesie skarżącej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś referendarza jej postawa służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca nie wskazała wysokości dochodów rodziny, ani wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Powyższe uniemożliwia weryfikację jej twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłoby zostać pokryte koszty procesu. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09). Skarżąca nie wywiązała się z obowiązku udzielenia informacji nałożonych wezwaniem do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, jej postawa uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej i należy ją potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło