I SA/Łd 1224/14

Dnia 5 lutego 2015 roku P O S T A N O W I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku FH "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: uchylenia w całości decyzji organu I instancji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 rok i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia p o s t a n a w i a: odmówić stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu [...] roku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. M. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku uchylającą w całości do ponownego rozpoznania decyzję organu I instancji określającą skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, spółka wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że spółka prowadzi działalność w zakresie obrotu złomem, skupu i sprzedaży metali. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1.050.000 zł, zaś kapitału zapasowego 2.806.983 zł. Z nadesłanego zeznania podatkowego CIT-8 za 2013 rok wynika, że w 2013 roku spółka uzyskała przychód w wysokości 23.393.206 zł, poniosła koszty w wysokości 23.641.058 zł i w efekcie odnotowała stratę w wysokości 247.852 zł. Skarżąca nie udzieliła informacji dotyczących wyniku finansowego za rok 2014 wskazując jedynie, że podobnie jak rok ubiegły zakończył się on stratą. Z rachunku zysków i strat za okres od stycznia do lipca 2014 roku wynika, że spółka sprzedała towary za kwotę 9.741.232, poniosła koszty w wysokości 10.662.045 zł notując stratę w wysokości 845.088 zł. Jako źródło finansowania swojej bieżącej działalności spółka wskazała factoring oraz pożyczki od udziałowca w wysokości 500.000 zł w lipcu 2014 roku oraz 300.000 zł w sierpniu 2014 roku. Wartość posiadanych przez wnioskodawczynię środków trwałych według bilansu wynosi 2.065.846 zł. Skarżąca wskazała, że decyzją Naczelnika Ł. Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] roku dokonano zabezpieczenia kwoty 172.484 zł na wszystkich składnikach majątkowych podatniczki. Skarżąca pomimo wezwania nie przedstawiła deklaracji VAT- 7 za ostatnie cztery okresy rozliczeniowe. Przesłane wyciągi z rachunków bankowych spółki nie obrazują jej bieżącej sytuacji finansowej. Postanowieniem z [...] r. Referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia wniesiono sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że spółka zwróciła się o zwolnienie z uiszczenia wpisu sądowego z uwagi na liczne zobowiązania generujące wysokie koszty oraz wydatki poniesione na pokrycie kosztów bieżących prowadzonej działalności. Zdaniem strony z przedstawionej dokumentacji wynika, iż Spółka odnotowuje w ostatnich latach swojej działalności straty, a źródła finansowania bieżącej działalności Spółki stanowi factoring i pożyczka od udziałowca. Podniesiono, że ważnym interesem dla strony pozostaje zwolnienie jej z kosztów sądowych, albowiem umożliwi to rozpoznanie przez Sąd złożonej przez nią skargi. Nieprzyznanie Spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozbawi ją możliwości rozpatrzenia złożonej przez nią skargi. Nie kwestionując zasady dotyczącej partycypacji członków postępowania sądowoadministracyjnego w jego kosztach, podkreślono, iż sytuacja majątkowa skarżącej spółki jest szczególna, co powoduje uzasadnione wątpliwości, co do zasadności ponoszenia przez nią kosztów sądowych w pełnej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 13 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w art. 199 p.p.s.a. zasady, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o stanie majątku i dochodach oraz akt sprawy wynika, że skarżąca spółka za rok 2013 oraz okres od stycznia do końca lipca 2014 roku przyniosła stratę. Wartość jej środków trwałych wynosi 2.065.846 zł, jej kapitał zakładowy stanowi kwota 1.050.000 zł, zaś kapitał zapasowy 2.806.983 zł. Spółka nie nadesłała deklaracji VAT- 7 pozwalających prześledzić wielkość bieżących obrotów z prowadzonej działalność gospodarczą, z której obroty do końca lipca 2014 roku przekraczały kwotę 9.700.000 zł. Powyższe w zestawieniu z kwotą wymaganego wpisu od skargi – 500 zł przeczy twierdzeniom spółki o trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej jej jakąkolwiek partycypację w kosztach procesu. Spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów na poparcie swoich twierdzeń o braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie kosztów procesu, dlatego też uznać należało je ze gołosłowne. Wskazała także że źródłem finansowania jej bieżącej działalności jest pożyczka uzyskana od udziałowca w wysokości 800.000 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, , a także wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie, która wynosi 500 zł Sąd doszedł do przekonania, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Przeciwnie, przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa nie pozwala przyjąć, iż zdobycie przez skarżącą środków finansowych na pokrycie opłat w postępowaniu sądowym, jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe w niniejszej sprawie. Należy przy tym podkreślić, że wykazywana strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie może być uznana za wystarczającą przesłankę uzasadniającą przyznanie takiej pomocy, ponieważ nie przesądza jednoznacznie o utracie płynności finansowej spółki i braku możliwości regulowania ciążących na stronie zobowiązań, zwłaszcza w sytuacji kontynuowania przez podmiot prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto należy zwrócić uwagę na możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037 ze zm.), umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. t. 1 do art. 177 w A. Kidyba, w Komentarz aktualizowany do art. 177 Kodeksu spółek handlowych, publ. LEX/el. 2013). Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, Sąd stwierdza, że może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji