I SA/Łd 1224/15

Dnia 14 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 grudnia 2015 roku w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 roku p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 8 grudnia 2015 roku i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1000 (jeden tysiąc) złotych, a w pozostałym zakresie wniosek oddalić. S. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku, którą określono mu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 roku. We wniosku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i 23-letnim bratem M.. Do rodziców należy gospodarstwo rolne o pow. około 7 ha i dom w Skierniewicach o pow. 150 m2. Łączny dochód rodziny wynosi 4 800 zł, a miesięczne wydatki na opłaty eksploatacyjne i utrzymanie rodziny zamykają się kwotą rzędu 2 000 zł – 2 500 zł. Wskazał, że pomaga rodzicom w pracy w gospodarstwie rolnym, za pomoc otrzymuje jedzenie i możliwość nieodpłatnego zamieszkiwania wraz z nimi. Obecnie nie posiada żadnego stałego źródła utrzymania, nie osiąga też żadnych dochodów z innych źródeł. Toczące się postępowania załamały go psychicznie, cierpi na depresję i nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia. Do wniosku zostały załączone dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego. Postanowieniem z 8 grudnia 2015 roku referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od powyższego postanowienia podatnik wskazał, że przy rozpoznaniu przedmiotowego wniosku ocenie winna podlegać możliwość uiszczenia przez skarżącego wpisów od wszystkich wniesionych skarg (złożył on skargi na 4 decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.), bowiem łączny wpis od tych skarg wynosi ponad 13 000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności sąd wyjaśnia, że w dniu 15 sierpnia 2015 roku weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 roku o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 roku, poz. 658). Z treści art. 2 ustawy zmieniającej wynika, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie ma przepis art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej, bowiem sprawa została zainicjowana skargą nadaną w dniu 23 września 2015 roku. W myśl art. 260 § 1 p.p.s.a., po nowelizacji rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 260 § 2 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedstawionych dodatkowych oświadczeń i dokumentów wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i 23-letnim bratem M.. Rodzice utrzymują się z gospodarstwa rolnego o pow. około 7 ha, a ich średni miesięczny dochód wynosi ok. 3 000 zł. Do rodziców skarżącego należy dom w S. o pow. 150 m2. Skarżący pomaga rodzicom w pracy w gospodarstwie rolnym, pozostaje na ich utrzymaniu i nie ponosi opłat za mieszkanie. Obecnie nie posiada żadnego stałego źródła utrzymania, nie osiąga też żadnych dochodów z innych źródeł. Cierpi na depresję i nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia. Wydatki rodziny skarżącego na opłaty eksploatacyjne zamykają się kwotą rzędu około 2 000 – 2 500 zł. Brat skarżącego osiąga dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości ok. 1 800 zł brutto. Saldo należącego do niego rachunku, w badanym okresie, opiewa na kwotę 12 100,05 zł, co potwierdza wyciąg z rachunku z dnia 23 listopada 2015 roku. Jednocześnie z salda rachunku ojca skarżącego na dzień 30 września 2015 roku wynika, iż znajduje się na nim kwota 17 797,50 zł, jako środki "wolne". Mając na uwadze powyższe trzeba podkreślić, że co prawda środki zgromadzone na tych rachunkach kilkakrotnie przewyższają kwotę wpisu od skargi w niniejszej sprawie (4438 zł), jednakże możliwość uiszczenia wpisu od skargi należy ocenić poprzez pryzmat czterech złożonych przez wnioskodawcę skarg. Łączna kwota wpisów od skarg w czterech sprawach zainicjowanych przez skarżącego (I SA/Łd 1328/15, I SA/Łd 1308/15, I SA/Łd 1043/15 i I SA/Łd 1224/15) wyniosłaby ponad 13 tysięcy złotych i niewątpliwie jej uiszczenie nie pozostałoby bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1000 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260, w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ake.