I SA/Łd 1225/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-12-06
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada stały dochód z pracy i znaczny majątek w postaci akcji spółki, ale jednocześnie zawiesił działalność gospodarczą i jest wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych, wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Posiadanie stałego dochodu z pracy, znacznego majątku w postaci akcji spółki oraz brak wykazania niezbędnych kosztów utrzymania, mimo wpisu do rejestru dłużników niewypłacalnych i zawieszenia działalności gospodarczej, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący C. N. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiające wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący oświadczył, że jego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie w wysokości 1.600 zł brutto, nie posiada majątku poza akcjami spółki, które są niezbywalne, zawiesił działalność gospodarczą, jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym i wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu C. N. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 grudnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku C. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi C. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu C. N. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W dniu 6 września 2013 roku C. N. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku odmawiające skarżącemu wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym na urzędowym formularz PPF wniosku o prawo pomocy skarżący rozszerzył swoje żądanie domagając się także ustanowienia pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego L. C. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach, oraz dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.600 zł brutto. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żądnego majątku poza 4.978 akcjami A Ltd spółki komandytowo-akcyjnej o wartości 50 zł każda objętych w zamian za aport, które są jednak niezbywalne do czasu zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy rok działalności spółki. Skarżący zawiesił prowadzoną uprzednio działalność gospodarczą, która w 2012 roku przyniosła mu dochód na poziomie 4.378 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wyjaśnił, że nieruchomość stanowiąca jego miejsce zamieszkania jest własnością spółki, w której ma udziały. Zajmuje ją bez tytułu prawnego nie ponosząc żadnych kosztów związanych z jej utrzymaniem. Wnioskodawca wyjaśnił także że w 2011 roku zbył udziały w dwóch spółkach B sp. z o.o. za kwotę 12.500 zł, którą zużył na własne potrzeby, zaś udziały w C sp. z o.o. zbył nieodpłatnie, przy czym strona nie przedstawiła umów potwierdzających dokonanie powyższych transakcji. Skarżący oświadczył także że jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz swojej córki na mocy orzeczenia sądu belgijskiego w kwocie 250 euro, jednak z uwagi na niskie dochody nie jest w stanie płacić alimentów w całości. Wnioskodawca przedstawił także wyciąg z KRS potwierdzający jego wpis do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych z dniem 29 listopada 2011 roku.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych dokumentów wynika, że C. N. po wystąpieniu z wnioskiem o prawo pomocy z dniem 19 listopada 2013 roku zawiesił prowadzoną uprzednio działalność gospodarczą przynoszącą mu dochody na poziomie ok. 4.378 zł rocznie, a jako źródło swojego utrzymania wskazał dochody z umowy o pracę w wysokości ok. 1.200 zł netto miesięcznie. Oświadczył, że zamieszkuje w domu stanowiącym własność spółki, której jest udziałowcem nie ponosząc z tego tytułu żadnych opłat. Jedyny majątek skarżącego stanowią akcje spółki A Ltd o wartości nominalnej 240.000 zł, które jednak zgodnie z oświadczeniem strony nie podlegają zbyciu do czasu zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy rok działalności spółki. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (100 zł), oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący zawiesił stanowiącą dodatkowe źródło dochodów działalność gospodarczą. W 2011 roku podjął czynności mające na celu uchronienie posiadanego majątku przed ewentualną egzekucją swoich zobowiązań. Sprzedaż posiadanych udziałów w spółkach prawa handlowego zbiegła się bowiem w czasie z postępowaniem skutkującym wpisem skarżącego do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Z kolei odnosząc się do nieodpłatnego wyzbycia się udziałów w spółce Nyrenberg wskazać należy, że zwolnienia od kosztów sądowych nie może uzasadniać okoliczność nieodpłatnego przekazania posiadanego wcześniej majątku. Co więcej, z treści art. 897 zd. pierwsze kodeksu cywilnego wyraźnie wynika, iż jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom. Wnioskodawca mimo wezwania nie wskazał na czyją rzecz nastąpiło nieodpłatne przekazanie udziałów, nie przedstawił także umowy ich nieodpłatnego zbycia co uniemożliwia ustalenie osoby obdarowanego w celu oceny jej możliwości wsparcia dla strony. Skarżący w żaden sposób nie wykazał ponoszonych niezbędnych kosztów swojego utrzymania, oświadczając jedynie, że nie ponosi wydatków mieszkaniowych, gołosłownym pozostaje także jego oświadczenie dotyczące wypełnianego obowiązku alimentacyjnego. W tych okolicznościach uznać należało, że wnioskodawca dysponując stałym comiesięcznym dochodem oraz majątkiem znacznej wartości nie wykazał, że należy do kategorii osób ubogich, a tym samym nie spełnia przesłanek z art. 246 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
AK.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło