I SA/Łd 1229/14

Dnia 20 stycznia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku L. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. w likwidacji w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 roku i 2010 roku oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej zaległości podatkowych w tym podatku za poszczególne miesiące 2008 roku i w tej części umorzenia postępowania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – L. W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. L.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. w likwidacji w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 roku i 2010 roku oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej zaległości podatkowych w tym podatku za poszczególne miesiące 2008 roku i w tej części umorzenia postępowania. W skardze skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od "kosztów postępowania". W złożonym, na urzędowym formularzu (PPF), wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący sprecyzował, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych Oświadczył przy tym, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną K. Oboje nie posiadają żadnego majątku, a ich łączny dochód z tytułu emerytury wynosi 4.214,78 zł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2014 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenie aktualnej kwoty wydatków przeznaczanych miesięcznie przez skarżącego na utrzymanie rodziny i opłaty eksploatacyjne, wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości, pod której adresem skarżący zamieszkuje oraz nadesłanie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za 2013 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 3 stycznia 2015 roku nadesłał wymagane dodatkowe dokumenty źródłowe dotyczącej sytuacji majątkowej skarżącego, a ponadto wyjaśnił, że dom, w którym skarżący zamieszkuje wraz z żoną, stanowi własność jego córki, a ich prawo do mieszkania wynika z ustanowionej służebności korzystania z pomieszczeń do celów mieszkalnych. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (rubryka nr 4 formularza PPF). Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych, wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną K. Oboje nie posiadają żadnego majątku, zamieszkują w lokalu stanowiącym własność ich córki (służebność korzystania z pomieszczenia dla celów mieszkalnych). Ich łączny dochód z tytułu emerytury wynosi łącznie 4.214,78 zł. Aczkolwiek z nadesłanego wyciągu bankowego wynika, że małżonkowie oprócz emerytury posiadają jeszcze jedno źródło dochodu, którym jest wynagrodzenie za pracę wynikające z zatrudnienia spółce - A Sp. z o.o. W rozpatrywanym okresie (od października do grudnia 2014 r.) kwoty tego wynagrodzenia w wysokości 1.069,86 zł widnieją na przedstawionym wyciągu bankowym jako "systematyczne wpływy", co pozwala przyjąć, że skarżący od dłuższego czasu uzyskiwał ten dochód, w tym także w terminie składania wniosku, i świadomie nie wskazał go we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast obciążenie budżetu rodziny, jak podaje skarżący, stanowią wydatki na opłaty związane z utrzymaniem domu i leczeniem w łącznej kwocie 2.600 zł, a ponadto wydatki na opłaty eksploatacyjne w wysokości 261 zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza fakt, iż skarżący świadomie pominął wykazanie we wniosku wszystkich źródeł dochodu rodziny, Starszy referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, iż znajduje się w wyjątkowej sytuacji majątkowej warunkującej przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie, a tym samym uzasadniającej przerzucenie kosztów postępowania z jego skargi na ogół społeczeństwa. Starszy referendarz sądowy zwraca przy tym uwagę, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ta sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła, środki uzyskiwane przez skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 1.069,86 zł niewątpliwie powiększają budżet rodziny do kwoty 5.409,79 zł (suma kwot wpływających na rachunek bankowy), z którego skarżący, nawet po uwzględnieniu wskazanej kwoty obciążeń (2.861 zł), będzie w stanie ponieść pełne koszty postępowania zainicjowanego wniesioną skargą, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. (MSi)