I SA/Łd 1250/08

Dnia 27 listopada 2008 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I – Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. I SA/Łd 1250/08 Uzasadnienie J.K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną H.K. i 22-letnią córką K.K. We wniosku nie wykazał żadnego majątku. Podał jedynie, iż jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, z której osiąga dochód 2200 zł brutto. H.K. pracuje jako nauczyciel z pensją 2300 zł brutto. W uzasadnieniu wniosku wskazał na niskie dochody oraz zły stan zdrowia oraz na konieczność ponoszenia dużych wydatków na świadczenia i leki, a także na koszty nauki studiującej córki. Z uwagi na fakt, iż oświadczenie skarżącego okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 27 października 2008 r., wezwano skarżącego do: - złożenia zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w 2007 r., zarówno przez skarżącego, jak i H.K., - złożenia zaświadczenia o wysokości aktualnie osiąganych przez skarżącego i H.K. dochodów z tytułu wynagrodzenia za pracę, - nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz H.K. rachunków i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, - wskazania kwot przeznaczanych na bieżące utrzymanie (czynsz, opłaty za energię, gaz, rtv, telefony, ew. kredyty, koszty studiów córki, itp.), - wyjaśnienia wątpliwości w zakresie określenia miejsca zamieszkania skarżącego (we wniosku wskazuje, że nie posiada żadnej nieruchomości, ani mieszkania) oraz wskazania, czyją własnością jest lokal przy ul. A w ., który skarżący wskazuje jako adres, z wykazaniem ich powierzchni i tytułu prawnego do zajmowanych nieruchomości, w zakreślonym terminie, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie odebrane zostało przez skarżącego w dniu 3 listopada 2008 r. Do dnia dzisiejszego skarżący nie złożył żądanych dokumentów i wyjaśnień, uiścił natomiast kwotę 100 zł, tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowanego w dniu 14 listopada 2008 r., pod pozycją 2841. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). Mając na uwadze przedstawioną przez skarżącego sytuację rodzinną i materialną, należało stanąć na stanowisku, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy było daleko niewystarczające. W bardzo lakonicznym uzasadnieniu wniosku nie znalazły się żadne okoliczności wskazujące na trudną sytuację życiową, materialną czy zdrowotną skarżącego (poza nieudokumentowanym stwierdzeniem, że ponosi wysokie koszty utrzymania i leczenia). Z uwagi na ten fakt referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na obiektywną ocenę sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego. Tymczasem skarżący, wbrew wyraźnemu wezwaniu, nie przedstawił informacji, których żądał referendarz sądowy. Pozbawił tym samym referendarza możliwości pełnej oceny jego zdolności płatniczych, co wiąże się z brakiem wykazania podstaw do przyznania prawa pomocy. Brak realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Dodać należy, iż skarżący po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów uiścił 100 zł wpisu sądowego, co świadczy, iż posiadał środku na jego pokrycie. Wskazać także należy, że prawo pomocy jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych. Jedynie zaś wykazanie spełnienia owej przesłanki czyniłoby zasadnym przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Z informacji zawartych w formularzu wynika, że skarżący wraz żoną osiągają dochód w wysokości 4500 zł brutto, przypadający na trzy osoby w rodzinie. Wysokość dochodu zatem, w relacji do wysokości wpisu sądowego w niniejszej sprawie (100 zł), pozwalała na pokrycie kosztów sądowych, co zresztą skarżący uczynił. Również ewentualne przyszłe koszty, o ile wystąpią, nie będą powodowały uszczerbku utrzymania skarżącego i jego rodziny. Skarżący z kolei nie uprawdopodobnił, że uzyskiwane dochodu nie wystarczają na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb. Taki cel miało wezwanie do przestawienia dodatkowych dokumentów i informacji. Żądane dokumenty pozwoliłyby również pozyskać informacje o całościowej sytuacji materialnej i życiowej skarżącego. Żadnych informacji skarżący jednak nie przedstawił. Należało więc uznać, iż wątpliwości co do rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego, nie zostały przez skarżącego rozwiane, co z kolei uniemożliwiło pełną ocenę jego sytuacji materialnej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu. LF