I SA/Łd 1253/13

Dnia 29 listopada 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 9 października 2013 roku A. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] odmawiające skarżącego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, z której uzyskuje dochód na poziomie 2.000 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Miesięcznie 400 zł wydaje na jedzenie i 100 zł na leki. Wskazał ponadto, że w bankach posiada zobowiązania na łączną kwotę ponad 380.000 zł. Jego comiesięczne wydatki stanowią także: wynagrodzenia pracownicze w wysokości 4.500 zł, najem lokalu 2.500 zł, prąd w lokalu 150 zł, telefon i ZUS 5.000 zł, paliwo 2.000 zł. Z uwagi na fakt, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w formularzu PPF było niepełne bowiem nie została w nim w ogóle wskazana kwota wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, ani składniki majątku trwałego jego firmy, skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisu zeznania podatkowego za 2012 rok; wskazania tytułu prawnego do lokalu stanowiącego adres zamieszkania oraz udokumentowanie wysokości ponoszonych miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego; nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków i ewentualnych lokat bankowych (osobistych i firmowych) za ostatnie 2 miesiące, nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, wskazanie składników majątku trwałego firmy skarżącego z podaniem ich wartości i udokumentowanie wysokości spłacanych rat kredytowych, na które wskazuje w swoim wniosku o prawo pomocy, raty ugody komorniczej, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej skarżący nie udzielił żądanych informacji Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. K. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, z której uzyskuje dochód rzędu 2.000 zł miesięcznie, z którego 400 zł przeznacza na wyżywienie, a 100 zł miesięcznie na leki. Skarżący wskazał ponadto, że w bankach posiada zobowiązania na łączną kwotę ponad 380.000 zł. Jego comiesięczne wydatki stanowią także: wynagrodzenia pracownicze w wysokości 4.500 zł, najem lokalu 2.500 zł, prąd w lokalu 150 zł, telefon i ZUS 5.000 zł, paliwo 2.000 zł. Powyższe informacje, mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania do wnioskodawcy nie zostały poparte żadnymi dokumentami. Wnioskodawca nie wskazał miesięcznych kosztów eksploatacyjnych, tytułu prawnego do zajmowanej nieruchomości, nie nadesłał także deklaracji podatkowych pozwalających zweryfikować wysokość posiadanych środków finansowych ani wyciągów z rachunków bankowych. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza, wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w żaden sposób nie udokumentował kwoty posiadanych na utrzymanie dochodów, ani wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, nie nadesłał także wyciągów z rachunku bankowego umożliwiających ustalenie tych danych. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia kompleksowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, jednak wśród ponoszonych wydatków wymienił koszty zakupu paliwa na kwotę 2.000 zł, co także podważa wiarygodność złożonych przez niego na potrzeby prawa pomocy oświadczeń. Uwzględniając jednak podaną przez skarżącego kwotę miesięcznych dochodów (2.000 zł) wraz z zadeklarowaną wysokością wydatków na utrzymanie (500 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uznać należało, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09). Wobec biernej postawy wnioskodawcy oraz gołosłowności złożonego wniosku o prawo pomocy stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie może przemawiać jedynie eksponowana przez niego okoliczność konieczności spłaty licznych zobowiązań kredytowych w bakach, bowiem przyznanie pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym skarżącego prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mk