I SA/Łd 1255/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Kiss, Sędzia NSA W. Jarzębowski (spr.), Asesor WSA C. Koziński, Protokolant T. Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006 roku sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [....] Nr [...] w przedmiocie : stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie I SA/Łd 1255/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. określił J. J. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie 142.579,80 zł oraz odsetki od zaliczek na podatek dochodowy łącznie za poszczególne okresy rozliczeniowe w 2002 r. w kwocie 16.920,00 zł. W dniu 19 sierpnia 2005 r. (data stempla pocztowego na kopercie) pełnomocnik J. J. – adwokat M. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Przy piśmie z dnia 5 września 2005 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. przesłał powyższe odwołanie wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego. Organ I instancji stwierdził, że odwołanie wniesione przez adwokata M. K. w dniu 17 września 2005 r. zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. W piśmie z dnia 27 września 2005 r. skierowanym do organu I instancji Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zauważył, że na kopercie załączonej do odwołania widnieje data 19 sierpnia 2005 r. W związku z powyższym organ odwoławczy zwrócił się do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej o wyjaśnienie, w oparciu o jakie materiały źródłowe stwierdzono, że odwołanie od decyzji z dnia [...] wniesiono z zachowaniem ustawowego terminu. W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wyjaśnił, że błędnie odczytano datę stempla pocztowego na kopercie zawierającej odwołanie. Po ponownej analizie dokumentów ustalono, że odwołanie, do którego wniesienia termin upłynął w dniu 18 sierpnia 2005 r., zostało wniesione po terminie – w dniu 19 sierpnia 2005 r. Postanowieniem z dnia [....] Nr [...] wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. – Oddział Zamiejscowy w P., stwierdził, że odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał, że decyzja będąca przedmiotem odwołania zawierała prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 223 § 1 pkt 1 i § 2 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Stosownie do art. 145 § 2 cytowanej ustawy, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W przypadku zaś nieobecności adresata w mieszkaniu, pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 149 zdanie pierwsze ustawy). Organ odwoławczy podał, że doręczenie decyzji zgodnie z art. 149 ustawy jest prawnie skuteczne wobec strony, a zatem jego data jest miarodajna dla oceny, czy środek odwoławczy wniesiony został w ustawowym terminie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2000 r., sygn. akt I SA/Lu 1730/98). Z akt sprawy wynika, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [....] Nr [..] została doręczona w dniu 4 sierpnia 2005 r. pełnoletniemu domownikowi – M. K., która podjęła się oddania pisma pełnomocnikowi skarżącego adwokatowi M. K. , o czym świadczy potwierdzenie odbioru przedmiotowej decyzji. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 18 sierpnia 2005 r. (art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Odwołanie opatrzone datą 17 sierpnia 2005 r. wniesione zostało w dniu 19 sierpnia 2005 r. przesyłką poleconą w Urzędzie Pocztowym w P. , a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Organ powołał się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/05, zgodnie z którym uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. W skardze do Sądu J. J. zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne przyjęcie, że opisane wyżej odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. J. J. podniósł, że nie jest możliwe doręczenie przesyłki poleconej ekonomicznej w dniu następnym po jej nadaniu. Doręczenie przedmiotowej decyzji nastąpiło w dniu 5 sierpnia 2005 r., co wynika jednoznacznie z daty na okrągłym datowniku pocztowym przystawionym na dowodzie doręczenia. Okoliczności te potwierdziła również Poczta Polska – Oddział Rejonowy w P. w piśmie z dnia 10 października 2005 r. Skarżący wskazał, że odpis tegoż pisma znajduje się w aktach sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podniósł argumenty tożsame z argumentami zaskarżonego postanowienia. Wskazał nadto, że brak jest podstaw by uznać za wiarygodne wyjaśnienia Kierownika Oddziału Oddawczego Urzędu Pocztowego w P. zawarte w piśmie z dnia 10 października 2005 r. złożonym przez skarżącego. Z powyższego pisma wynika, że "przesyłka polecona nr 23387 nadana w dniu 03.09.2005 r. na adres Kancelaria Adwokacka M. K. ul. A 22 97-300 P., nadeszła do doręczenia w dniu 05.09.2005 r. i w tym dniu została doręczona. Przyczyną nieprawidłowego odnotowania daty doręczenia na zwrotnym potwierdzeniu odbioru było prawdopodobnie przesunięcie się czcionki w datowniku półautomatycznym". Pismo zawiera także adnotację, że nie jest możliwe doręczenie przesyłki poleconej ekonomicznej w następnym dniu po jej nadaniu. W ocenie organu, informacje wynikające z cytowanego pisma są niewiarygodne i nie potwierdzone dowodami źródłowymi. Bezpodstawne jest nadto twierdzenie skarżącego, że data odebrania przesyłki wynika jednoznacznie z daty na datowniku pocztowym przystawionym na dowodzie doręczenia. Data ta potwierdza jedynie moment skierowania (oddania) potwierdzenia odbioru przesyłki adresatowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 145 § 1 ust 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1, a także art. 191 i 192 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005, Nr 8, poz. 60). W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z kolei negatywne skutki prawne uchybienia powyższemu terminowi przewiduje art. 228 § 1 pkt 2 ustawy, w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W praktyce oznacza to, że odwołanie wniesione po upływie ustawowego terminu nie może wywołać skutków prawnych, w postaci jego merytorycznego rozpatrzenie i rozstrzygnięcia decyzją organu II instancji. Innymi słowy konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest pozostawienie tego odwołania bez rozpatrzenia, co z kolei oznacza, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy również na etapie postępowania zmierzającego do zbadania, czy odwołanie zostało wniesione w terminie obowiązany jest stosować zasady postępowania dowodowego wynikające z przepisów Ordynacji podatkowej. Przepis art. 122 stanowi, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 ustawy). Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dania okoliczność została udowodniona (art. 191), a okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 192). Organ odwoławczy w niniejszej sprawie przeprowadził postępowanie niezgodnie z wyżej opisanymi zasadami. Korespondencja prowadzona między organem I instancji, a organem odwoławczym, mająca na celu wyjaśnienie wątpliwości jaki pojawiły się na gruncie terminowości złożenia odwołania przez skarżącego, nie była doręczana stronie do wiadomości. Tym samym skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się, co do okoliczności faktycznych ustalonych przez organ, a jak wynika ze złożonej skargi okoliczności te J. J. kwestionuje. Tym samym doszło do naruszenia przepisu art. 192 Ordynacji podatkowej, stanowiącego w istocie rozwinięcie nie tylko zasad postępowania dowodowego, ale również zasady zapewnienia podatnikowi czynnego udziału w postępowaniu. Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 maja 2003 r., sygn. akt III SA 110/2003 (nie publ.) stwierdził, że postępowanie o stwierdzenie – w oparciu o przepis art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej – uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie może pozbawiać strony prawa wykazania, że w istocie tego terminu dochowała. Jak już wyżej wskazano, skarżący podniósł w skardze do Sądu, że nie jest możliwe doręczenie przesyłki poleconej ekonomicznej w dniu następnym po jej nadania. Okoliczność tą potwierdziła również Poczta Polska – Oddział Rejonowy w P. w piśmie z dnia 10 października 2005 r. Organ odwoławczy winien w sposób dokładny i rzetelny wyjaśnić, jakie są przyczyny takiego stanu rzeczy, a mianowicie jaka jest przyczyna niemożności doręczenia przesyłki poleconej w dniu następnym po jej nadaniu, jaka jest procedura doręczania tego typu przesyłek i czy, a jeżeli tak to w jaki sposób, następuje utrwalenie takich zdarzeń w dokumentach urzędu pocztowego. Sąd poza rozważaniami pozostawia kwestię dokonaj przez organ odwoławczy oceny wiarygodności informacji zawartych w cytowanym wyżej piśmie Urzędu Pocztowego z dnia 10 października 2005 r. Ocena ta nastąpiła bowiem na etapie odpowiedzi na skargę, a powinna była nastąpić, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Jednakże, jak już Sąd zauważył, skarżący został pozbawiony możliwości wypowiedzenia się na temat zachowania terminu do wniesienia odwołania, w tym złożenia w/w pisma. Aby było możliwe dokonanie oceny wiarygodności zawartych w skardze twierdzeń i ustalenie rzeczywistej daty doręczenia decyzji organu I instancji pełnomocnikowi strony należy wyjaśnić wyżej opisane okoliczności, przeprowadzając niezbędne postępowanie dowodowe odpowiadające wymogom art. 122, art. 180, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, z uwzględnienie materiałów już znajdujących się w aktach podatkowych, z zachowaniem art. 191 i art. 192 tejże ustawy. Na podobnym stanowisku stanął Naczelny Sąd Administracyjny w zasługującym na pełną aprobatę wyroku z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Lu 1234/99 (nie publ.). W związku z powyższym, na podstawie art. art. 145 § 1 ust 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.