I SA/Łd 1258/14
WyrokWSA w Łodzi2015-03-12
Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Paweł Kowalski, Wiktor Jarzębowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki, uwzględniając okres pełnienia funkcji członka zarządu do daty skutecznego doręczenia rezygnacji pozostałym członkom zarządu, czy też powinien uwzględnić wcześniejszą datę złożenia rezygnacji przez skarżącego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasadę zaufania do organów państwa i zasadę przekonywania. Organ nie zweryfikował wiarygodności dokumentów przedstawionych przez skarżącego, które uprawdopodabniały wcześniejsze złożenie rezygnacji z funkcji członka zarządu, a także nie przeprowadził niezbędnych dowodów, takich jak przesłuchanie świadków. Niewłaściwe ustalenie daty wygaśnięcia mandatu członka zarządu miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.Stan faktyczny
Skarżący, były członek zarządu spółki, został orzeczony o solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki z tytułu odsetek od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2008 r. oraz za podatek dochodowy od osób prawnych za 2008 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność, twierdząc, że złożył rezygnację z funkcji członka zarządu w dniu 23 kwietnia 2008 r., a jego mandat wygasł przed okresem powstania zaległości podatkowych. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając rezygnację za skuteczną dopiero od 9 lipca 2009 r., co było datą doręczenia jej pozostałym członkom zarządu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Protokolant: Pomocnik sekretarza Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi S. Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu odsetek od nieuiszczonych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2008 r. za okres od maja do grudnia 2008 r. oraz z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...]., którą orzeczono o solidarnej odpowiedzialności Z. S., jako byłego członka zarządu "A" Spółki z o.o. w Z., za zaległości podatkowe spółki z tytułu odsetek od nieuiszczonych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za okres od maja do grudnia 2008 roku wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego.
Od wskazanej decyzji z dnia [...]. Z. S. złożył odwołanie, w jego treści wyjaśniając, iż nie powinien ponosić odpowiedzialności, jako były członek zarządu bowiem spółkę założono za namową K. B. i P. T. w dniu 11 maja 2007 r. a jej zarząd, poza nim, tworzyli D. M., jako prezes oraz K. B.. Kwestiami związanymi z prowadzeniem spraw spółki, takimi jak: prowadzenie biura, księgowości i rachunkowości, spraw z urzędem skarbowym, spraw z ZUS miał zajmować się K. B., jako radca prawny, korzystając z pomocy P. T., jako tłumacza języka polskiego i niemieckiego, pełniącego obowiązki menagera spółki. S. S., zarówno przed założeniem spółki jak i potem miał wykonywać pracę fizyczną oraz zajmować się nadzorem nad częścią pracowników, jako brygadzista. Dokumenty oraz korespondencja, jaka docierała do siedziby spółki na adres w Z. W. - były przesyłane listownie lub faksem przez właścicielkę posesji do K. B. do Niemiec.
Wskazał ponadto, iż w dniu [...]. złożył rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu spółki, którą do wiadomości przyjął K. B.. Jego umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron z dniem 26 maja 2008 r., a swoje udziały w spółce sprzedał K. B. w dniu 22 lipca 2008 r. i od tamtej pory nie miał kontaktu ani z K. B., ani ze spółką. S. S. dodał, że do Polski powrócił w czerwcu 2008 r., po czym zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako osoba bezrobotna. Pod koniec sierpnia 2008 r. zatrudnił się w "B" Spółka z o.o. (zakład w T.) jako mechanik.
Dodał, że w sprawie prowadzenia działalności spółki działał w zaufaniu do K. B., jako radcy prawnego świadczącego usługi w Niemczech, który jak się okazało nie poinformował go o problemach finansowych spółki, pomimo że miał wgląd do wszystkich dokumentów.
Do 2009 r. S. S. był przekonany, że został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego, jednak K. B. nie poinformował KRS o zmianie składu członków zarządu spółki, jak również o nabyciu od niego udziałów spółki. Podkreślił, że w dniu 23 kwietnia 2008 r., doręczył mu niezbędne dokumenty do wykreślenia strony z Rejestru Przedsiębiorców — niestety bez oczekiwanego skutku.
W dniu 16 czerwca 2009 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. o wszczęcie postępowania z urzędu o wykreślenie go jako członka zarządu i wspólnika. Postanowieniem z dnia [...] Sąd wykreślił S. S., jako członka zarządu spółki.
Końcowo podniósł że spółka zaczęła mieć kłopoty finansowe w maju 2008r. - tuż przed jego powrotem do Polski, stąd nie miał wiedzy na temat zobowiązań spółki, a co za tym idzie nie miał podstaw do wniesienia wniosku o upadłość.
W piśmie z dnia 12 grudnia 2013 r. wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w decyzji z dnia [...]. orzekł o solidarnej odpowiedzialności S. S. za zaległości, które powstały jedynie w czasie pełnienia przezeń funkcji członka zarządu spółki, tj. od 11 maja 2007 r. do 30 kwietnia 2008 r., co potwierdza powyższe okoliczności.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...]. wyjaśnił, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Dodał, że w poszukiwaniu składników majątkowych należących do zobowiązanego, skierowano zapytania do banków oraz instytucji zajmujących się prowadzeniem ewidencji z zakresu posiadania majątku nieruchomego, jak i ruchomego, stwierdzając brak takiego majątku. Spółka złożyła ostatnią deklarację VAT-7 w styczniu 2010 r. nie wykazując żadnej sprzedaży. Wobec faktu, iż spółka nie prowadzi już działalności i nie został ujawniony żaden inny należący do niej składnik majątkowy organ egzekucyjny uznał, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne i postanowieniem z dnia 15 marca 2013 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki.
Dalej organ wskazał, że w dniu 11 maja 2007 r. powołano pierwszy zarząd spółki w składzie: D. M. - prezes zarządu, S. S. i K. B., jako członkowie zarządu, co zostało wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł. z dnia [...].
S. S. pismem z dnia 15 czerwca 2009 r. poinformował Sąd Rejonowy dla Ł. – Ś. w Ł., iż w kwietniu 2008 r. złożył rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu, wnosząc jednocześnie o wszczęcie postępowania z urzędu o wykreślenie jego osoby jako członka zarządu i wspólnika. Do wniosku załączył: kserokopię rezygnacji z dnia 23 kwietnia 2008 r., kserokopię rozwiązania umowy o pracę z dnia 21 maja 2008 r., kserokopię zaświadczenia ZUS z dnia 19 sierpnia 2008 r. oraz kserokopię umowy sprzedaży udziałów z dnia 22 lipca 2008 r. Sąd wezwał S. S. do złożenia dokumentów potwierdzających, że oświadczenie z dnia 23 kwietnia 2008 r. dotarło do pozostałych wspólników spółki, zaś w odpowiedzi strona w dniu 9 lipca 2009 r. poinformowała, iż mimo zapoznania z treścią oświadczenia wspólników - nie może przedłożyć dowodów na tę okoliczność, gdyż wspólnicy nie chcą potwierdzić tejże okoliczności, unikają kontaktu, pod adresem spółki nie odbierają korespondencji, obaj przebywają za granicą. Zmuszony jest wobec tego wysłać do nich pismo wraz z oświadczeniem jeszcze raz i oczekiwać na skutek doręczenia. W załączeniu przekazał dowody nadania pisma w polskim urzędzie pocztowym z datą 6 lipca 2009 r. Następnie pismem z dnia 4 sierpnia 2009 r. S. S. przesłał do sądu wraz z wnioskiem o wykreślenie z rejestru jako członka zarządu, potwierdzenia odbioru oświadczenia o rezygnacji z funkcji członka zarządu z datą 23 kwietnia 2008 r. przez wspólników: K. B. (na potwierdzeniu odbioru widnieje podpis z datą odbioru korespondencji 9 lipca 2009r.) oraz D. M. (na potwierdzeniu odbioru widnieje podpis bez daty odbioru). W konsekwencji Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...]. wykreślił S. S., jako członka zarządu spółki.
W kontekście powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że wysłane i doręczone oświadczenie o rezygnacji strony z pełnienia funkcji członka zarządu wspólnikom spowodowało wygaśnięcie mandatu z dniem 9 lipca 2009 r., jako dniem skutecznego złożenia rezygnacji.
Organ ustosunkowując się do wniosku o ponowne przestudiowanie zgromadzonych dowodów, na podstawie których Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję z dnia [...]., orzekającą o solidarnej odpowiedzialności S. S. za zaległości spółki z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz A, stwierdził, że zebrany przez organy podatkowe materiał dowodowy nie zezwala na przyjęcie, iż sprawował on Funkcję Członka Zarządu w okresie innym aniżeli od dnia 11 maja 2007 r. do dnia 9 lipca 2009 r.
Dalej podkreślono, że strona nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, ani nie wszczęła postępowania układowego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. nr 60, poz. 535 ze zm.), tj. art. 10 i art. 11. Spółka nie dokonała wpłat z tytułu: zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych kolejno za miesiące od maja do grudnia 2008 r. oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. Posiadała również zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres listopad – grudzień 2007 r. oraz fundusz pracy i fundusz gwarantowanych za ten okres.
W konsekwencji organ stwierdził, że w okresie, kiedy S. S. pełnił funkcję członka zarządu wystąpiła sytuacja przewidziana w art. 11 ustawy, tj. dłużnik stał się niewypłacalny, gdyż nie wykonywał swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych już od 20 czerwca 2008 r. (termin płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za maj 2008 r.). Strona nie tylko nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, ale nie wypełniła również kolejnego warunku, którego spełnienie uprawniałoby ją do zwolnienia z odpowiedzialności za zaległości spółki, tj. nie wykazała, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jej winy. Podnoszone w odwołaniu okoliczności, iż brak wiedzy na temat zobowiązań spółki był wynikiem przekonania, co do skuteczności złożonej rezygnacji z dniem 23 kwietnia 2008 r., rozwiązania umowy o pracę z dniem 26 maja 2008 r., powrotu do Polski i sprzedaży swoich udziałów w spółce - nie usprawiedliwiają, zdaniem organu, niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Nadto S. S. nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Powyższą decyzję S.S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 122, art. 187 § 1, w związku z art. 116, art. 188 oraz 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji przy braku zaistnienia przesłanki pełnienia funkcji członka zarządu w okresie ustalonych przez organ podatkowy zaległości podatkowych spółki, tj. w okresie od maja do grudnia 2008 r. oraz gromadzenia materiału dowodowego w sposób wybiórczy, ograniczając się jedynie do akt postępowania przed KRS, nie przeprowadzenia z urzędu dowodu z zeznań świadków D. M. i K. B. na okoliczność ich wiedzy o złożonej przez skarżącego rezygnacji w dniu 23 kwietnia 2008 r., a także brak odniesienia się do wnioskowanego przez skarżącego dowodu w zakresie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], która miała istotne znaczenie w sprawie w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodnego przez ten organ i ustalenia okresu pełnienia funkcji członka zarządu dla potrzeb odpowiedzialności skarżącego z tego tytułu w trybie art. 116 o.p.
Zdaniem skarżącego organ błędnie skoncentrował się jedynie na dokumentach złożonych w postępowaniu przed Krajowym Rejestrem Sądowym, zakończonym wydaniem przez Sąd Rejonowy dla Ł. – Ś. w Ł. postanowienia z dnia [...]., mimo twierdzeń skarżącego, iż przedłożona kopia rezygnacji z funkcji członka zarządu spółki z dnia 23 kwietnia 2008 r., którą okazał w trakcie postępowania została wręczona w tym dniu na parkingu w Niemczech członkowi zarządu K. B. w obecności D. M., czyli w miejscu ówcześnie wykonywanej pracy (w firmie C). Dodał, że nie został przeprowadzony dowód ze świadków na okoliczność złożenia i przyjęcia do wiadomości przez członków zarządu jego rezygnacji, pomimo stwierdzenia w zaskarżanej decyzji, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. prowadził postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki również wobec pozostałych członków zarządu, wydając stosowne decyzje. Jedynie wezwano skarżącego do złożenia kopii protokołu z posiedzenia zarządu spółki z dnia 21 lipca 2008 r., zawierającego zgodę zarządu na zbycie przezeń udziałów na rzecz K. B. Dodał, że do zawarcia umowy sprzedaży udziałów doszło w dniu 22 lipca 2008 r. w W., a protokół z posiedzenia zarządu został okazany przy składaniu podpisów, co poświadczył notariusz. Owa czynność z lipca 2008 roku oraz fakt rozwiązania ze skarżącym umowy o pracę z dniem 26 maja 2008 r. uprawdopodobniają, w jego ocenie, twierdzenie o okolicznościach złożenia przez skarżącego rezygnacji pisemnej w dnia 23 kwietnia 2008 r. i jej zakomunikowania pozostałym członkom zarządu oraz ich wiedzy w tej kwestii. Tym niemniej, jak wskazał skarżący prowadzone postępowanie podatkowe winno te okoliczności potwierdzić zeznaniami świadków tego zdarzenia tj. zeznaniami D. M. oraz K. B.
Dalej skarżący podniósł, iż niezrozumiałym jest fakt, że w państwie prawa można wydać na tej samej podstawie prawnej i na podstawie tych samych dowodów dwie sprzeczne decyzje w zakresie odpowiedzialności za zobowiązania publicznoprawne. Dodał, że decyzja ZUS z dnia [...]. jest decyzją konstytutywną w przeciwieństwie do wpisów w KRS, które miały jedynie charakter deklaratoryjny i wynikały z faktu dopełnienia formalności we wpisie do rejestru, na skutek bierności zarządu spółki.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje :
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, organ naruszył bowiem przepisy postępowania, tj. art. 121, art. 124, art. 187, art. 191 i art. 210 § 4 o.p., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a konsekwencji art. 116 o.p.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia odpowiedzialności skarżącego, jako członka zarządu spółki za jej zaległości podatkowe.
Tytułem wstępu przypomnieć należy, że w prawie podatkowym obowiązek zapłaty podatku, a co za tym idzie towarzysząca mu odpowiedzialność, ciąży co do zasady na podatniku. Zasada ta jednak doznaje istotnego wyjątku, ponieważ przepisy rozdziału 15 działu III Ordynacji podatkowej przyznają organom podatkowym prawo do orzekania o odpowiedzialności osób trzecich. Odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe ma miejsce w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika (płatnika) lub jego następcę prawnego. Odpowiedzialność osób trzecich ma charakter akcesoryjny, gdyż nie może powstać bez uprzedniego powstania obowiązku wobec pierwotnego dłużnika. Jest to także odpowiedzialność subsydiarna, ponieważ wierzyciel podatkowy nie ma swobody w kolejności zgłaszania roszczenia do podatnika lub osoby trzeciej, lecz kolejność ta jest ściśle określona przez przepisy prawa podatkowego. Możliwość orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej warunkowana jest wcześniejszym niewykonaniem zobowiązania przez podatnika, a prowadzenie wobec niej egzekucji dopuszczalne jest jedynie w przypadku, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Osoby trzecie odpowiadają za należności podatnika całym swoim majątkiem, co oznacza, że ich odpowiedzialność ma charakter osobisty. Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich ukształtowana została jako solidarna z podatnikiem (zob. R. Dowgier w: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, wydanie I, str. 443). Ten sam reżim odpowiedzialności obowiązuje także członków zarządu osób prawnych.
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich uzależniona jest od spełnienia wymogów ogólnych wskazanych w przepisach art. 107 - 109 o.p., natomiast krąg podmiotów, które ponoszą odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych został określony w art. 110 - 117 o.p.
Zgodnie z art. 116 § 1 o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy (pkt 1 lit. a i b), bądź też nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (pkt 2). Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 o.p.). Przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji (art. 116 § 4 o.p.).
Stosownie do treści art. 116 § 1 i 2 o.p. organ podatkowy zobowiązany jest więc wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego osoby prawnej oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko tej osobie. Natomiast ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.
Podkreślenia wymaga, że takie rozłożenie ciężaru dowodu nie zwalnia jednak organu podatkowego od obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122 o.p.) oraz wyczerpującego rozpatrzenia i oceny okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego sprawy (art. 187 § 1 i art. 191 o.p.).
Bezspornie skarżący na członka zarządu został powołany 11 maja 2007 r.
Sporna jest natomiast data do której pełnił funkcję członka zarządu spółki. Według organu był to dzień 9 lipca 2009 r., zaś zdaniem skarżącego jego mandat do pełnienia tej funkcji skutecznie wygasł po przekazaniu w dniu 23 kwietnia 2008 r. rezygnacji innemu członkowi zarządu spółki K. B.
Ustalenie momentu zakończenia pełnienia funkcji członka zarządu przez skarżącego jest dla przedmiotowej sprawy okolicznością fundamentalną, którą jak słusznie zauważył organ należało ustalić w oparciu o regulacje art. 202 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.), w związku z art. 746 § 2 i art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego, w myśl których rezygnacja z funkcji członka zarządu jest skutecznie złożona w momencie jej dojścia do adresata (w tym przypadku każdego z członków zarządu, uprawnionego do odbioru oświadczeń kierowanych do spółki), w sposób umożliwiający zapoznanie się z jej treścią.
Okoliczność ta determinuje bowiem rozważanie podstaw zastosowania art. 116 o.p., który odnosi się jedynie do tego okresu, w trakcie którego skarżący pełnił obowiązki członka zarządu spółki i to zarówno, co do samej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jak i możliwości zgłoszenia we właściwym momencie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, czy wszczęcia postępowania układowego. Odpowiedzialność członka zarządu powstaje bowiem w razie niezgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego, a czynności te może podejmować wyłącznie członek zarządu.
W niniejszej sprawie prowadząc postępowanie wyjaśniające organ odwoławczy ograniczył się do bezkrytycznego przyjęcia, że skoro w trakcie postępowania sądowego o wykreślenie S. S. jako członka zarządu skarżący na wezwanie sądu przekazał dowody ponownego, jak twierdzi, nadania swej rezygnacji z funkcji członka zarządu, której odbiór K. B. potwierdził w dniu 9 lipca 2009 r., to ta data jest dniem wygaśnięcia mandatu skarżącego jako członka zarządu.
Tymczasem w trakcie postępowania skarżący dołączył do akt kserokopię rezygnacji opatrzoną datą 23 kwietnia 2008 r., kserokopię rozwiązania umowy o pracę z dnia 21 maja 2008 r., kserokopię zaświadczenia ZUS z dnia 19 sierpnia 2008 r. oraz kserokopię umowy sprzedaży udziałów z dnia 22 lipca 2008 r. a także, co istotne decyzję ZUS z dnia [...]. W uzasadnieniu owej decyzji wskazano, że: "z materiału dowodowego (...) wynika, że był Pan członkiem zarządu spółki z ograniczona odpowiedzialnością – "A" od dnia 11.05.2007 r. do dnia 30.04.2008r." i dalej, że "z dniem 30.04.2008 r. złożył Pan rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu oraz dokonał Pan sprzedaży należących do Pana udziałów umową z dnia 22.07.2008 r.. Formalności w zakresie wykreślenia Pana jako członka zarządu z Krajowego Rejestru Przedsiębiorców dopełnił Pan dopiero dnia 30.12.2010 r.". dla porządku należy dodać, że podstawę prawną owej decyzji stanowiły m.in. przepisy Ordynacji podatkowej.
Podkreślenia wymaga, że Z. S. wskazał, że złożoną w dniu 23 kwietnia 2008 r., rezygnację przyjął do wiadomości inny członek zarządu – K. B., odbywało się to w obecności trzeciego członka zarządu D. M., a skarżący do 2009 r. był przekonany, że został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego, jako członek zarządu spółki. Jak tylko się dowiedział, iż tak nie jest podjął działania mające na celu wykreślenie go jako członka zarządu i wspólnika, czego skutkiem było postanowienie z dnia [...].
W ocenie sądu przedstawiony przez skarżącego ciąg zdarzeń i daty podejmowanych przez niego działań wskazują na uprawdopodobnienie wskazywanych przezeń okoliczności złożenia rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu. Należy przy tym podnieść, że skarżący w zakresie wszystkich tych okoliczności był konsekwentny w toku całego postępowania. Także uzasadnienie decyzji ZUS z dnia [...]., która co prawda nie jest niniejszej sprawie wiążąca, potwierdza te okoliczności. Słusznie zauważył także skarżący, iż niedopuszczalnym w państwie prawa jest to, by dwa organy administracji, orzekające w tym samym stanie faktycznym i na podstawie tych samych przepisów, poczyniły sprzeczne ze sobą ustalenia, czego konsekwencją byłyby sprzeczne ze sobą decyzje orzekające o odpowiedzialności jednego podmiotu za zobowiązania publicznoprawne. Takie działanie, bez wyjaśnienia okoliczności, które by je uzasadniały podważa podstawową zasadę postępowania administracyjnego, tj. zasadę zaufania do organów państwa, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP, a odzwierciedloną w art. 121 o.p.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy, dysponując wymienionymi dokumentami, w żaden sposób nie zweryfikował ich wiarygodności, naruszając zasady postępowania podatkowego, w szczególności zasadę zaufania do organów podatkowych i zasadę przekonywania Nie wyjaśnił istotnych dla rozstrzygnięcia wątpliwości dotyczących stanu faktycznego, które zostały rozstrzygnięte na niekorzyść podatnika. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji także naruszało powyższe zasady, gdyż w jego treści argumentacja strony została skwitowana lakonicznymi stwierdzeniami organu o jej bezzasadności, bez jakiejkolwiek głębszej analizy. Tym samym organ naruszył przepisy z art. 121 § 1, art. 124 i art. 210 § 4 o.p.
Konsekwentnie naruszony został art. 122 o.p., obligujący organ podatkowy do podejmowania wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego raz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
Ponadto z akt sprawy wynika, że postępowanie w zakresie solidarnej odpowiedzialności za przedmiotowe zaległości podatkowe spółki prowadzone było także w stosunku do pozostałych członków zarządu. Nic nie stało zatem na przeszkodzie, by organ przesłuchał innych członków zarządu spółki, w szczególności K. B., na okoliczność doręczenia mu w dniu 23 kwietnia 2008 r. rezygnacji Z. S. z pełnienia funkcji członka zarządu. Organ winien był bezsprzecznie ustalić, czy i kiedy taka rezygnacja została przekazania spółce, albowiem ma to, jak już wyżej wskazano fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Już tylko zaniechanie podjęcia takiego działania uzasadnia zarzut naruszenia zasady zupełności postępowania podatkowego, wynikającej z art. 187 o.p., a w konsekwencji także zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 o.p.).
Nie przesądzając o wyniku postępowania wskazać należy, iż ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, co do momentu, w którym skarżący przestał pełnić obowiązki członka zarządu, w tym wnikliwie ocenić złożone przez skarżącego dokumenty oraz jego twierdzenia i odnieść się do nich. Po ustaleniu daty wygaśnięcia mandatu skarżącego (z uwzględnieniem wskazanych wyżej dokumentów i twierdzeń), organ musi ustalić, czy wygaśnięcie mandatu nastąpiło przed, czy po upływie terminu płatności zobowiązań podatkowych, których dotyczy sprawa. Ustalenia w tym zakresie mogą też wpłynąć, w sposób wyżej wskazany, na ocenę czy w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu spółki zaistniały przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego.
Mając na uwadze wskazane okoliczności sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję.
O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
dc.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło