I SA/Łd 1259/08

Dnia 25 lutego 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi G. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] nr [...], a także postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz G. O. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. określił byłej spółce cywilnej "A" nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym za miesiąc listopad 2000r. do wpłaty w kwocie 19.992 zł, zaległość podatkową w kwocie 19.145 zł oraz odsetki od tej zaległości i orzekł o solidarnej odpowiedzialności G.O. i M.T. za powyższą zaległość podatkową oraz odsetki za zwłokę. Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia 14 sierpnia 2007 r. G.O. wniósł o "wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania podatkowego w podatku VAT za okres listopad 2000 r. w zlikwidowanej spółce cywilnej "A" G.O., M.T. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wszczął postępowanie w sprawie wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną z dnia 30 grudnia 2005 r. dotyczącego rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000 r. w zlikwidowanej spółce cywilnej "A" oraz orzeczenia w sprawie solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 30 grudnia 2005 r. Organ I instancji wskazał w szczególności, że wydanie przez inny organ podatkowy decyzji, której stroną jest kontrahent zlikwidowanej spółki cywilnej "A" nie jest nowym dowodem ani nową okolicznością faktyczną w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa. W odwołaniu od powyższej decyzji G.O. wniósł o jej uchylenie podnosząc zarzuty naruszenia art. 243 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez uchylenie się organu od wznowienia postępowania oraz art. 245 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wydanie decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej bez wcześniejszego przeprowadzenia postępowania przewidzianego w tym przepisie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony na podstawie artykułu 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy Ordynacja podatkowa uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie wszczęte postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał, ż wniosek pełnomocnika strony z dnia 14 sierpnia 2007 r. wszczął już postępowanie w sprawie wznowienia i bezpodstawne było ponowne wszczynanie tego postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. postanowieniem w dnia 19 września 2007r. Organ I Instancji po zbadaniu formalnych podstaw wznowienia winien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania lub decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Niedopuszczalne było wydanie decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej bez wcześniejszego wznowienia postępowania w sprawie. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zasadne jest więc umorzenie postępowania wszczętego postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] i uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ podatkowy I instancji winien rozpatrzyć wniosek strony z dnia 14 sierpnia 2007r. w świetle obowiązujących przepisów prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję w części dotyczącej umorzenia postępowania wszczętego postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] G.O. wniósł o jej uchylenie w zaskarżonej części podnosząc zarzut naruszenia art. 120 oraz art. 121 § 1 w związku z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) i art. 210 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania wszczętego postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] i uznanie, że postępowanie to zostało ponownie wszczęte przez organ po uprzednim wszczęciu postępowania przez stronę oraz poprzez nieuzasadnienie przyczyny uchylenia decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zmianami). Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należało ocenić, że w toku postępowania organy podatkowe naruszyły szereg przepisów postępowania, co miało niewątpliwy wpływ na jej wynik. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. trafnie zauważył, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte na żądanie strony z dniem doręczenia żądania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w R. (art. 165 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm.).Nie było więc podstaw do wydania postanowienia z dnia [...] wszczynającego postępowanie w sprawie wznowienia postępowania podatkowego. To postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. stanowi w istocie powtórzenie błędnie sformułowanego wniosku strony z dnia 14 sierpnia 2007 r. Wniesienie przez stronę podania nie powoduje wznowienia postępowania, lecz wszczyna postępowanie wstępne, w którym organ podatkowy rozstrzyga, czy w danej sprawie nastąpi wznowienie postępowania. W razie stwierdzenia przeszkód formalnych postępowanie kończy się wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej). W przeciwnym wypadku organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, które otwiera druga fazę postępowania nadzwyczajnego, w którym organ rozpoznaje sprawę oraz podejmuje orzeczenie dotyczące weryfikacji dotychczasowej decyzji (art. 243 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej). W rozpoznawanej sprawie organ I instancji nie wydał postanowienia wznawiającego postępowanie, co podniosła strona skarżąca w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia 6 maja 2008r. Niezrozumiałe jest więc (i sprzeczne z poprzednio zajmowanym) stanowisko strony zawarte w skardze, że organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie wydając postanowienie z dnia [...] o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania podatkowego. Naruszenie wskazanych zasad postępowania uzasadniało uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] wydanej bez wcześniejszego wznowienia postępowania zgodnie z art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej. Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 243 § 1 pkt. 2 lit. a) ustawy Ordynacja podatkowa Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] oraz umorzył postępowanie wszczęte postanowieniem organu I instancji z dnia [...]. Sentencja zaskarżonej decyzji jest niejasna i niezrozumiała. Zgodnie z art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a) ustawy Ordynacja podatkowa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części – i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję – umarza postępowanie w sprawie. Na podstawie powołanego przepisu organ odwoławczy, po uchyleniu decyzji organu I instancji, rozstrzyga sprawę merytorycznie bądź też umarza postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Tymczasem w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie rozstrzygnął sprawy merytorycznie, nie zachodziły też podstawy do umorzenia postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem strony o wznowienie postępowania. Powołany przepis nie mógł, więc stanowić podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy bądź umorzenia "całego" postępowania. Z powyższych przyczyn, wobec naruszenia wskazanych przepisów postępowania, z mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji po wstępnym zbadaniu formalnych podstaw wznowienia winien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (bądź decyzję o odmowie wznowienia). W wypadku wznowienia postępowania organ podatkowy przeprowadzi postępowanie co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, a następnie wyda decyzję na podstawie art. 245 ustawy Ordynacja podatkowa. P.Pij.