I SA/Łd 1262/10

PostanowienieWSA w Łodzi2011-02-16

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy skarżący nie przedstawił wystarczających informacji o swojej sytuacji majątkowej i dochodowej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, może być przyznane tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku braku dostarczenia przez skarżącego wystarczających danych i dokumentów potwierdzających trudną sytuację majątkową, wniosek o przyznanie prawa pomocy należy oddalić.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku VAT za listopad 2005 roku oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego wniósł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową firmy i brak możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Nie przedstawił jednak szczegółowych danych o dochodach i majątku, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające sytuację majątkową.
Rozstrzygnięcie
Odmówić skarżącemu J. S. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 lutego 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad 2005 roku i odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu J. S. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [...] roku J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad 2005 roku oraz odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w tym podatku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.980 zł podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie bowiem obecnie z uwagi na trudną sytuację firmy wynikającą z wysokich zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów oraz zobowiązań wobec dostawców, a także trudności z wyegzekwowaniem należności od odbiorców własnych towarów nie jest wstanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W złożonych na urzędowych formularzach PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach J. S. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, których wysokości nie określił. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 46 m2, w którym zamieszkuje oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 4 ha, oświadczył, że nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wobec braku informacji o dochodach oraz kosztach utrzymania wnioskodawcy zarządzeniem z dnia [...] roku, doręczonym pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] roku został on wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego oraz jego żony za dwa ostatnie lata podatkowe ze wskazaniem źródeł osiągnięcia przychodu (ze stosunku pracy, z pozarolniczej działalności gospodarczej itp.) w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania, bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych za te lata, deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego oraz ostatniego bilansu i rachunku zysków i strat, wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące (prywatnych oraz firmowych), wskazanie składników majątku trwałego firmy skarżącego z podaniem ich wartości, nadesłanie zaświadczenia z właściwego Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wysokości otrzymanych dopłat bezpośrednich do rolnictwa ze środków UE, bądź o niewystępowaniu z wnioskiem o ich otrzymanie, udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych, wskazanie źródeł i wysokości dochodów żony skarżącego ewentualnie decyzji PUP o nadaniu jej statusu osoby bezrobotnej, w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął bezskutecznie. W dniu [...] skarżący uiścił wpis od skargi w sprawie niniejszej. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy J. S. wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest jego działalność gospodarcza. Nie wskazał jednak wysokości uzyskiwanych z jej tytułu dochodów podobnie jak ponoszonych kosztów utrzymania. Oświadczył jedynie, iż pozostaje właścicielem mieszkania, w którym zamieszkuje oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 4 ha i nie posiada innego majątku ani oszczędności. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony skarżącej okaże się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych zarządzeniem z [...] roku obowiązków czyniąc niemożliwym przeprowadzenie oceny jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Złożone oświadczenie majątkowe wnioskodawcy nie zawiera żadnych informacji na temat jego sytuacji materialnej poza wskazaniem na fakt spłaty wysokich kredytów bankowych, skarżący nie wskazał także poziomu dochodów uzyskiwanych z posiadanego 4 hektarowego gospodarstwa rolnego. Mimo skierowanego wezwania nie przedstawił także dokumentów potwierdzających wysokości niezbędnych wydatków na zaspokajanie podstawowych potrzeb związanych z egzystencją rodziny. Powyższe nie pozwala na ocenę czy jego sytuacja odpowiada przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegających się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Tymczasem w dniu 9 lutego br. skarżący uiścił wpis od skargi w wymaganej wysokości. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z.-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło