I SA/Łd 127/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Asesor WSA Grzegorz Potiopa Protokolant: St. asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 22 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adw. M. M. kwotę 180,- ( sto osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu wraz z należnym podatkiem od towarów i usług liczonym od tej kwoty. Decyzją z dnia 22 listopada 2021 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasto Kutno z dnia 24 września 2021 r. ustalającą Z. K. wymiar podatku od nieruchomości na rok 2019. Organ I instancji opodatkował grunty położone w K. przy ul. [...], [...], [...] i ul. [...] na łączną kwotę 610 zł. Wymiaru podatku dokonano w oparciu o dane ujawnione w ewidencji gruntów Urzędu Miasta K. (zawiadomienie o zmianie z dnia 8 października 2020 r.). Za podstawę opodatkowania przyjęto grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów symbolem "B" o łącznej pow. 2.032 m2 (500 m2 + 499 m2 + 517 m2 + 516 m2). Wysokość zastosowanych stawek podatku od nieruchomości na 2019 r. określona w uchwale nr LXV/605/18 Rady Miasta Kutno z dnia 13 listopada 2018 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2019 r. od gruntów pozostałych wynosi 0,30 zł za 1 m2. Łączna kwota zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2018 r. po zaokrągleniu do pełnych złotych wynosi 610 zł. Podstawę prawną decyzji stanowiły wspomniana uchwała oraz art. 21 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; dalej jako: "o.p."), art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 6 ust. 1, art. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.; dalej jako: "u.p.o.l."). W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia podatnik zarzucił mu naruszenie prawa i uwzględnienie "fałszywych dokumentów". Wyjaśnił, że na rozprawie sądowej nie przyjął oferowanego spadku. Powołał się na sprawę karną o sygn. II [...], która obecnie się toczy oraz śledztwo Prokuratury o sygn. akt RP III [...]. Zdaniem strony, Prezydent Miasta Kutno przekracza uprawnienia i wprowadza do obiegu prawnego nieprawdziwe dokumenty. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wskazało, że podatnik w drodze spadku po zmarłej matce – M. K. nabył nieruchomość gruntową położoną w K. przy ul. [...] nr ewid. 45, ul. [...]nr ewid. 46, ul. [...] nr ewid. 51 oraz przy ul. [...] nr ewid. 54 (postanowienie Sądu Rejonowego w Kutnie Wydział Cywilny z dnia 22 stycznia 1988 r. sygn. akt [...]). Jako właściciel powyższych nieruchomości, Z. K. był zobowiązany do złożenia informacji o nieruchomościach na potrzeby ustalenia podatku od nieruchomości. Wobec braku wywiązania się z tego obowiązku, organ pierwszej instancji dwukrotnie bezskutecznie wzywał go do przedłożenia informacji o posiadanych nieruchomościach i obiektach dla potrzeb ustalenia wymiaru podatku (pisma z dnia 10 listopada 2020 r. i 16 grudnia 2020 r.), a następnie postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r. zawiadamiając o tym stronę. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że podatnik nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wskazywane przez siebie okoliczności a nabycie prawa własności nieruchomości w drodze postanowienia sądu jest zdarzeniem przewidzianym w art. 6 ust. 1 u.p.o.l., które skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego. Kolegium podkreśliło, że nabycie przez stronę prawa własności gruntów, będących przedmiotem opodatkowania zostało ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. Dane te, mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 o.p. i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Zasada związania danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków uregulowana jest w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.; dalej jako: "p.g.k."). Na powyższą decyzję Z. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W treści skargi powielił argumenty przedstawione w odwołaniu. Zaskarżonej decyzji zarzucił niezgodne z prawem wsteczne ustalenie wymiaru podatku, powołując się na ciągle toczące się postępowania sądowe o stwierdzenie nabycie spadku po zmarłej matce. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik strony pismem z dnia 9 maja 2022 r. uzupełnił skargę. Zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 133 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, 2 i 3, art. 191, art 210 §1 pkt 6 i § 4 w zw. z art 235, art. 229 o.p., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, dokonane poprzez zaniechanie zgromadzenia adekwatnego materiału dowodowego i przedwczesne wydanie decyzji, pomimo istotnych wątpliwości dotyczących stanu faktycznego i prawidłowości ustalenia, że to skarżący powinien być adresatem decyzji, brak wyjaśnienia w oparciu o jakie dowody dokonano ustaleń faktycznych, niewyjaśnienie przesłanek, którymi organy kierowały się przy załatwieniu sprawy. Zarzucił w szczególności przemilczenie przez organ I instancji, przy przekazywaniu odwołania organowi II instancji, wiadomej mu okoliczności dotyczącej prowadzenia dwóch postępowań spadkowych po M. K.. Tymczasem w odwołaniu podniesione zostały zarzuty związane z nieprzyjęciem spadku przez skarżącego. W ocenie skarżącego jest to okoliczność istotna dla oceny prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych. W tym świetle brak ustosunkowania się organu II instancji do twierdzeń skarżącego o postępowaniu karnym prowadzonym w związku z tymi stwierdzeniami nabycia spadku jest działaniem naruszającym zaufanie obywateli do władzy publicznej. W związku z powyższym strona wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w przypadku, gdy postępowanie przeprowadzone przed sądem potwierdzi, że doszło do skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie; 2) zasądzenie kosztów postępowania; 3) zwrócenie się do Sądu Rejonowego w Kutnie o nadesłanie akt sprawy I [...] oraz I [...] (obie sprawy wedle informacji zawartych w aktach dotyczą stwierdzenia nabycia spadku po M. K.) i przeprowadzenie dowodu z dokumentów: aktów stanu cywilnego dołączonych do obu wniosków o stwierdzenie nabycia spadku (aktu zgonu M. K. oraz aktu urodzenia Z. K.) i postanowienia kończącego postępowanie w sprawie o sygn. akt I [...], na okoliczność - czy prowadzone były dwa postępowania spadkowe po tej samej osobie, M. K., ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaścicielka nieruchomości położonych w K. przy ul. [...], [...], [...] oraz [...], - kiedy i jakie rozstrzygnięcie zapadło w postępowaniu o sygn. akt I [...] oraz czy jest ono prawomocne, czy dane spadkobiercy wskazanego w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku są tożsame z danymi skarżącego; 5) zwrócenie się do Wydziału Geodezji i Katastru Urzędu Miasta Kutno o wyjaśnienie, na podstawie jakich dokumentów dokonano wpisu w ewidencji gruntów i budynków Z. K., syna M. i M. jako współwłaściciela w udziale 1/2 nieruchomości położonych w K. przy ul. [...], [...], [...] oraz [...], a następnie dokonano zmiany oznaczenia imienia matki współwłaściciela z M. na M. oraz o nadesłanie odpisów tych dokumentów i przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów na okoliczność czy zachodziły podstawy do zmiany oznaczenia imienia matki współwłaściciela w ewidencji gruntów i budynków, czy Z. K. wskazany w ewidencji jest osobą tożsamą ze stroną niniejszego postępowania. Pismem z dnia 27 maja 2022 r. podatnik ponownie uzupełnił skargę, wyjaśniając, że jest on synem M. i M. K. oraz właścicielem nieruchomości położonych w K. przy ulicach [...], [...] i [...] oraz [...], które nabył w drodze dziedziczenia po matce M. K.. Ponadto podatek od tych nieruchomości był przez niego na bieżąco regulowany i w chwili obecnej nie istnieją żadne zaległości. Na rozprawie skarżący cofnął wnioski dowodowe zawarte w piśmie z dnia 9 maja 2022 r. jako bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z przepisu art. 6 ust. 7 u.p.o.l. wynika, że podatek od nieruchomości należny od osób fizycznych wymierzany jest za dany rok w drodze decyzji. Płatny jest on w ratach w terminach: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Co istotne, jedynie osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane składać, w terminie do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy. Zgodnie z dyspozycją art. 21 § 3 o.p., jeżeli organ podatkowy w postępowaniu podatkowym stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna, niż wykazana w deklaracji, to wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Odnosząc to do podatku od nieruchomości, należy zauważyć, że decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego znajdzie zastosowanie tylko do osób prawnych i ww. jednostek nieposiadających osobowości prawnej, w przypadku których podatek od nieruchomości powstaje z mocy prawa. Natomiast w stosunku do osób fizycznych, takich jak skarżący, wydawane są decyzje ustalające (konstytutywne), a zobowiązanie podatkowe powstaje po doręczeniu decyzji. Podkreślić należy, że decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego (deklaratoryjna) nie może być wydana w stosunku do zobowiązań, które powstają w drodze doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej wysokość zobowiązania. Doręczenie decyzji wymierzającej podatek powinno nastąpić w ciągu 3 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, o czym stanowi art. 68 § 1 o.p. Po upływie tego terminu organ podatkowy traci kompetencję do ustalenia (ukształtowania) wysokości zobowiązania podatkowego, czego skutkiem jest to, że powstanie tego zobowiązania nie jest już możliwe. Termin do wydania decyzji ulega przedłużeniu do 5 lat, jeżeli podatnik nie poinformuje organu podatkowego o powstałym obowiązku podatkowym poprzez złożenie stosownej informacji albo też w informacji tej nie poda wszystkich danych niezbędnych do prawidłowego ustalenia zobowiązania podatkowego (art. 68 § 2 o.p.). Brzemiennie przepisów art. 68 § 1 i § 2 o.p. wprost wskazuje, że decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości za dany rok podatkowy może zostać wydana także po upływie tego roku (lecz musi zostać wtedy doręczona nie później niż odpowiednio w ciągu 3 lub 5 lat od zakończenia tego roku podatkowego). Stosownie do art. 21 o.p. zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Wskazać przy tym należy, iż zgodnie z art. 68 § 2 o.p. jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego zobowiązanie podatkowe nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jeśli zatem skarżący nie złożył informacji podatkowej za rok 2019, to, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, doręczona przed upływem 5-letniego terminu liczonego od końca roku kalendarzowego decyzja ustalająca skutkuje powstaniem zobowiązania do zapłacenia podatku wynikającego z zaskarżonej decyzji. Jest ona zgodna z prawem i wywołuje skutki prawne. Sąd pragnie podkreślić, że wymiaru podatku dokonano w oparciu o dane ujawnione w ewidencji gruntów Urzędu Miasta K., przy czym wprowadzono je do ewidencji na podstawie zawiadomienia o zmianie z dnia 8 października 2020 r. Dane wynikające z ewidencji gruntów mają, jak trafnie podniósł organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 o.p. Zgodnie z przywołanym przepisem dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dane zawarte w ewidencji korzystają ze zwiększonej mocy dowodowej i domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). Strona skarżąca nie obaliła domniemań wynikających z zapisów w ewidencji gruntów, na które powołał się organ podatkowy. Ponadto, zgodnie z art. 21 p.g.k. dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków. W rozpoznawanej sprawie organy nie były zatem uprawnione do odstąpienia od danych wynikających z rejestru gruntów jeżeli chodzi o przedmiot i podmiot opodatkowania. Odnosząc się do treści skargi i pisma z dnia 9 maja 2022 r., stanowiącego jej uzupełnienie, należy podnieść, że skarżący potwierdził dane przedstawione przez Sąd Rejonowy w Kutnie, zgodnie z którymi stał się właścicielem spornych nieruchomości na podstawie dziedziczenia ustawowego po matce M. K. zmarłej 23 września 1973 r. w K., zgodnie z postanowieniem z dnia 22 stycznia 1988 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...], co dodatkowo świadczy o tym, że posiada on status podatnika podatku od nieruchomości w stosunku do spornych nieruchomości, szczegółowo wymienionych w treści decyzji. Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności, próby podważenia wagi tego dokumentu poprzez powoływanie się na sprawę prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Kutnie sygn. akt I [...] oraz bliżej nieoznaczoną sprawę karną (III [...] lub II [...] ewentualnie PR [...]) a także żądanie przeprowadzenia dowodu z akt tych spraw w postępowaniu administracyjnym jest pozbawione podstaw prawnych i zasadności. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 a) w związku z § 8 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.jed. Dz. U. z 2019 r. poz. 18). Ake.