I SA/Łd 1270/08

Dnia 25 listopada 2008 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. i G. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. i G. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych p o s t a n a w i a: 1. przyznać Z. i G. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżących od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 15 października 2008 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę Z. i G. G., na swoją decyzję z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok. Do skargi dołączony został wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach Z. i G. G. wskazali, iż wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jeszcze dwoje dzieci. Jedynym źródłem dochodu ich gospodarstwa domowego obecnie jest wynagrodzenia za pracę Z. G. w kwocie 2.576 zł. miesięcznie brutto. Skarżący był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony, która wygasła z dniem 1 lipca 2008 roku i do chwili obecnej poszukuje pracy. Skarżący są właścicielami domu o powierzchni 280 m2 w którym zamieszkują oraz współwłaścicielami działki o powierzchni 5.000m2, nie posiadają innego majątku ani oszczędności. Zarządzeniami z dnia 17 października i 7 listopada 2008 roku skarżący zostali wezwani do nadesłania odpisów zeznań za dwa ostatnie lata kalendarzowe, oraz zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o pozostawaniu przez skarżącego osobą bezrobotną i udokumentowania wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych,. W wykonaniu zarządzenia sądu skarżący nadesłał kopie deklaracji podatkowych za lata 2006-2007, z których wynika, iż dochody w ich gospodarstwie domowym w roku 2007 zamykały się kwotą około 88.168 zł co daje miesięcznie kwotę około 7.350 zł, w 2006 roku zaś kwotą 81.644 zł co daje miesięcznie kwotę 6. 803 zł r. Skarżący nadesłał także wyciąg ze swego rachunku bankowego w Banku A SA na dzień 5 listopada 2008 roku , którego saldo zamyka się kwotą 46, 76 zł, oraz wyciąg dotyczący posiadanej karty kredytowej Banku B z którego wynika, iż limit kredytowy jego karty wynosi 5.000 zł na dzień 5 listopada 2008 roku posiadał wykorzystana kwotę kredytu w wysokości 4.783 zł zaś wysokość dostępnych środków zamykała się kwota 216 zł. Z nadesłanego zestawienia przeciętnych miesięcznych kosztów utrzymania wynika, iż skarżący wydaja około 700 zł miesięcznie w sezonie grzewczym na ogrzewanie domu, 68 zł to opłata za prąd, wywóz śmieci i płynnych nieczystości 213 zł miesięcznie. Ponadto 530 zł miesięcznie skarżący wydają na opłaty za Internet, telewizję, bilety miesięczne oraz telefony, są także obciążeni spłatą kredytu hipotecznego w wysokości 370 zł miesięcznie, minimalna kwota spłaty karty kredytowej to suma 317 zł. .Referendarz zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. i G. G. wskazali, iż wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, którego dochód zamyka się kwotą 2,576 zł. miesięcznie brutto. Skarżący mają na utrzymaniu dwoje dzieci, są właścicielami domu o powierzchni 280 m2 w którym zamieszkują oraz współwłaścicielami działki o powierzchni około 5.000 m2, nie posiadają innego majątku ani oszczędności Miesięczne koszty utrzymania domu zamykają się kwotą 290 zł zaś w sezonie grzewczym blisko 1000 zł miesięcznie ponadto skarżący wydają około 530 zł miesięcznie na opłaty związane z dostępem do Internetu, telewizji, zakup biletów miesięcznych transportu publicznego oraz telefony, są także obciążeni spłata kredytu hipotecznego w wysokości 370 zł miesięcznie i karty kredytowej 317 zł która stanowi źródło finansowania ich bieżących wydatków w sytuacji pozostawania skarżącego bez pracy. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazali, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dla oceny możliwości uiszczenia przez skarżących kosztów sądowych istotne znaczenia ma jednak nie tylko aktualna sytuacja finansowa skarżących, ale także ich potencjalne możliwości zgromadzenia środków niezbędnych do prowadzenia postępowania sądowego. Ze złożonych na wezwanie referendarza dokumentów wynika, iż dochody w gospodarstwie domowym skarżących w ostatnich 2 latach znajdowały się na poziomie znacznie przekraczającym średnią krajową i wynosiły około 7.350 zł. miesięcznie w 2007 roku i 6.803 zł miesięcznie w 2006 roku, z akt sprawy oraz oświadczenia skarżącego wynika ponadto, iż sytuacja jego braku zatrudnienia ma charakter przejściowy i związana jest raczej ze specyfika wykonywanego zawodu dlatego też brak jest podstaw dla całkowitego zwolnienia skarżących z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą by stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.