I SA/Łd 1273/15
PostanowienieWSA w Łodzi2015-11-25
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną i rodzinną, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony mu adwokat z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku wykazania tej przesłanki, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Skarżący R. P. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą zaliczenia nadpłaty podatku dochodowego na poczet zaległości w podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację materialną i rodzinną. Skarżący wraz z żoną i trójką małoletnich dzieci utrzymuje się z zasiłku rodzinnego i renty matki. Rodzina posiada dom i gospodarstwo rolne, jednak obciążone hipotekami i zajęte przez organy podatkowe, a dochody z nieruchomości rolnej są nieosiągalne.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu R. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 listopada 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za listopad 2014 roku i listopad 2003 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – R. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za listopad 2014 roku i listopad 2003 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie Ł. K.. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną J., 7-letnią córką M., 4-letnią córką O. i 3-letnim synem S.. Skarżący podkreślił przy tym, że jego sytuacja majątkowa się pogorszyła, gdyż z dniem 30 kwietnia 2015 roku ulegała rozwiązaniu jego umowa o pracę i ma problem ze znalezieniem nowej pracy. W związku z tym rodzina utrzymuje się z zasiłku rodzinnego pobieranego przez jego żonę na dzieci w kwocie 340 zł. Jednocześnie skarżący wskazał, że majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 140 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 7,31 ha, obciążone hipoteką przymusową kaucyjną na rzecz urzędu skarbowego, a ponadto ruchomości w postaci ciągnika Ursus z 1986 r. i ciągnika siodłowego Renault Premium z 1996 roku oraz naczepy Van Hool S 301 z 1990 r., także zajętych przez organy podatkowe i wycofanych z eksploatacji w związku z likwidacją działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na trudną sytuację materialną. Wskazał, że prowadził firmę transportową, jednak wieloletnie działania urzędu zmusiły go do zawieszenia działalności i w konsekwencji do jej likwidacji. Skarżący podkreślił, że obecnie rodzina utrzymuje się dodatkowo z renty jego matki, w chwili obecnej kwota ta nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Stawka ministerialna dochodu z nieruchomości rolnej na poziomie ponad 200 zł miesięcznie z hektara przeliczeniowego jest przez nich nieosiągalna. Wysokie koszty uprawy pola i niska cena płodów rolnych sprawia, że ich życie przypomina ubogą egzystencję.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną J., 7-letnią córką M., 4-letnią córką O. i 3-letnim synem S.. Rodzina utrzymuje się z renty matki skarżącego oraz zasiłku rodzinnego w kwocie 340 zł. Majątek rodziny stanowią przy tym nieruchomości w postaci domu o pow. 140 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 7,31 ha, obciążone hipoteką przymusową kaucyjną na rzecz urzędu skarbowego, a ponadto ruchomości w postaci ciągnika Ursus z 1986 r. i ciągnika siodłowego Renault Premium z 1996 roku oraz naczepy Van Hool S 301 z 1990 r., także zajęte przez organy podatkowe i wycofane z eksploatacji w związku z likwidacją działalności gospodarczej. Małżonkowie nie uzyskali dochodu z nieruchomości rolnej w stawce przekraczającej 200 zł miesięcznie, ta bowiem stawka, jak podkreślił skarżący, jest dla nich nieosiągalna.
W tej sytuacji, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowało do uwzględnienia wniosku skarżącego w żądanym zakresie.
Jednocześnie odnosząc się do zawartej we wniosku prośby skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata Ł. K. referendarz sądowy uznał za niezbędne wyjaśnić stronie skarżącej, że zgodnie z wprowadzonym ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem z urzędu adwokata – Ł. K. należeć będzie zatem do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł..
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z
art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło