I SA/Łd 128/08

Dnia 26 czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział l w składzie następującym: Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2001 postanawia: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych powyżej kwoty 1000 (tysiąc) złotych; 1. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. D. I. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości "A" Sp. z o.o. w Ł. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 roku. Po wezwaniu przez sąd do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 9224 złotych, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, jak również z dodatkowych dokumentów złożonych na wezwanie sądu, wynika, iż D.I. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną E. I. oraz 15-letnią córką K. I. Skarżący uzyskuje dochody z wynagrodzenia za pracę oraz z umowy zlecenia z tym samym pracodawcą. W okresie od lutego do kwietnia 2008 r. otrzymywał z umowy o pracę w poszczególnych miesiącach odpowiednio: 689,32 zł, 1038,23 zł i 1219,48 zł, zaś z tytułu umowy zlecenia: 701,31 zł, 1483,98 zł i 1433,98 zł. E. I. również otrzymuje wynagrodzenie za pracę: w styczniu 2008 r. - 1107,13 zł, w lutym - 1106,44 zł, w marcu - 1107,42 zł. Małżeństwo w 2006 r. złożyło wspólne rozliczenie podatkowe, z którego wynika, że skarżący osiągnął 32 005,60 zł dochodu, zaś jego żona 10 888,58 zł. Skarżący mieszka w mieszkaniu drugiej córki M., jednak z nadesłanego zawiadomienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych wynika, iż to skarżący wraz z żoną, umową z dnia 19 września 2007 r., darowali córce mieszkanie, stanowiące odrębną nieruchomość. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że obciążenia rodziny z tytułu opłat za czynsz, prąd, telefon wynoszą około 750 zł. Zmuszony jest również spłacać kredyt, którego rata wynosi około 700 zł, a spłata rat do Urzędu Skarbowego pochłania kolejne 200 zł. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż jako chory na cukrzycę ponosi wydatki na leki, w kwocie około 200 zł. Pozostała kwota musi wystarczyć im na bieżące wydatki, jak również zaspokojenie potrzeb córki. Postanowieniem z dnia [...] roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych powyżej kwoty 1000 złotych. W dniu [...] roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynął sprzeciw D. I. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący wskazał, że wraz z małżonką osiągają miesięczny dochód w wysokości około 3500 złotych. Ponadto podkreślił, że Sąd rozpoznający wniosek błędnie przyjął do wyliczeń wynagrodzenie małżonki brutto, zamiast netto. Zdaniem skarżącego Sąd poczynił błędne ustalenia faktyczne. Przy miesięcznych dochodach rzędu 3500 złotych oraz wydatkach na czynsz, prąd, telefon, spłatę kredytu, rat długu do Urzędu Skarbowego oraz na leki łącznie 1850 złotych, uiszczenie wpisu sądowego nawet w wysokości 1000 złotych spowoduje uszczerbek koniecznego utrzymania sobie i rodziny. Do sprzeciwu skarżący załączył zaświadczenie o wysokości dochodu E. I., z którego wynika, że w miesiącu styczniu 2008 roku małżonka osiągnęła dochód netto w wysokości 1107,13 złotych, w lutym 2008 roku - 1106.44 złotych, natomiast w marcu 2008 roku - 1107,42 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skutkiem sprzeciwu wniesionego przez D. I. jest zatem utrata mocy przez zaskarżone postanowienie z dnia [...] roku i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 powołanej wyżej ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 cytowanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do przepisu art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż D. I. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną E. I. oraz 15-letnią córką K. I. Skarżący uzyskuje dochody z wynagrodzenia za pracę oraz z umowy zlecenia z tym samym pracodawcą. E. I. uzyskuje dochody z umowy o pracę zawartej na czas określony. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że obciążenia rodziny z tytułu opłat za czynsz, prąd, telefon wynoszą około 750 zł. Zmuszony jest również spłacać kredyt, którego rata wynosi około 700 zł, a spłata rat do Urzędu Skarbowego pochłania kolejne 200 zł. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż jako chory na cukrzycę ponosi wydatki na leki, w kwocie około 200 zł. Pozostała kwota musi wystarczyć im na bieżące wydatki, jak również zaspokojenie potrzeb córki. W złożonym sprzeciwie skarżący nie wykazał żadnych merytorycznych zarzutów w stosunku do treści zaskarżonego postanowienia. Nie podał również nowych okoliczności, które Sąd mógłby wziąć pod uwagę badając zasadność wniosku. W zasadzie skarżący skupił się na wykazaniu faktu, że wspólne dochody małżonków są niższe niż to zostało wskazane w postanowieniu z dnia [...] roku oraz, że Sąd wziął pod uwagę dochody E. I. w wysokości brutto, a nie netto. Oceniając okoliczności wskazane przez skarżących w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym należało uznać, iż nie przemawiają one za całkowitym zwolnieniem skarżącego od ponoszenia wydatków w toku postępowania. Sytuacja finansowa D.I. pozwala na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie uiścić całej kwoty wpisu sądowego, jak również mających powstać w przyszłości kosztów sądowych. Łączny wspólny dochód małżonków wynosi około 3500 złotych netto miesięcznie, co w opinii Sądu nie jest przeszkodą do uiszczenia kwoty 1000 złotych. Nie spowoduje to w budżecie skarżącego oraz jego rodziny znacznego uszczerbku. Podkreślić należy, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie formę "kredytu" udzielonego przez Skarb Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili wszczęcia postępowania przed sądem i wykładania ze środków budżetowych wydatków w jego toku. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych nie może prowadzić do sytuacji, że Skarb Państwa stałby się w skali kraju "kredytodawcą" pokrywającym koszty dochodzenia praw skarżących przed sądem administracyjnym. Dlatego też skarżący powinien brać pod uwagę konieczność uiszczenia choć w części należnych kosztów postępowania. W tej sytuacji przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie w części i na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 punkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia. D.T.