I SA/Łd 1282/08

Dnia 12 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu p o s t a n a w i a: zawiesić postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. T.K. wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] ustalającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu w kwocie 750.000,00 zł od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów w kwocie 1.000.000,00 zł. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie w sprawie z uwagi na śmierć skarżącej w dniu 6 lutego 2004 roku. Pismem z dnia 21 marca 2007 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. jako spadkobierców ustawowych T.K. wskazał syna J.K. oraz córkę W.P., a także poinformował, że zmarła wedle oświadczenia następców prawnych nie pozostawiła testamentu. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podjął zawieszone postępowanie z udziałem J.K. oraz W.P. - spadkobierców ustawowych skarżącej, które, z uwagi na fakt odrzucenia przez nich spadku po T.K. i brak ujawnienia innych następców prawnych, ponownie zawiesił w drodze postanowienia z dnia 3 kwietnia 2008 roku. Następnie postanowieniem z dnia 16 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podjął zawieszone postępowanie sądowe z udziałem Gminy Ł. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 9 grudnia 2008 roku W.P. oświadczyła, że jej matka T.K. miała troje rodzeństwa: N.D., która nadal żyje i zamieszkuje na B., młodszą siostrę P.S., która również zamieszkuje na B. i brata S.B., który zmarł na początku lat osiemdziesiątych i pozostawił po sobie troje dzieci, prawdopodobnie dwóch synów: F. i S. oraz córkę. Cała trójka zamieszkuje na B.. Wskazała przy tym, że w ciągu kilkunastu dni nadeśle adres siostry matki, N.D. i postara się wkrótce podać dokładne dane personalne i adresy tych osób. Z kolei M.Z. oświadczyła, że dokładnymi danymi osobowymi i adresowymi rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa skarżącej dysponuje najprawdopodobniej J.K. Natomiast pełnomocnik organu administracji publicznej wniósł o zawieszenie postępowania do czasu ustalenia danych następców prawnych skarżącej – jej rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd postanowił odroczyć rozprawę i zobowiązać uczestnika postępowania J.K. do wskazania w ciągu 14 dni imion, nazwisk i adresów rodzeństwa jego matki T.K. lub zstępnych tych osób (rodzeństwa), które zmarły. Pismem z dnia 2 stycznia 2009 roku W.P. wskazała jedynie adres zamieszkania siostry zmarłej skarżącej N.D. oraz oświadczyła, że adresy pozostałych krewnych przekaże po otrzymaniu informacji od ciotki N.D.. Natomiast J.K. nie wskazał danych adresowych rodzeństwa matki T.K. oraz zstępnych jej rodzeństwa. W związku z powyższym, zarządzeniem Sędziego sprawozdawcy z dnia 5 marca 2009 roku zobowiązano W.P. do wskazania wszystkich następców prawnych skarżącej – zmarłej T.K., w terminie 30 dni, pod rygorem zawieszenia postępowania sądowego. Jednocześnie ponownie wezwano uczestnika postępowania – J.K. do wskazania w ciągu 14 dni imion, nazwisk i adresów rodzeństwa matki T.K. lub zstępnych tych osób (rodzeństwa), które zmarły, pod rygorem zawieszenia postępowania. Wezwanie w powyższej kwestii zostało doręczone W.P. w dniu 11 marca 2009 roku, J.K. zaś wezwanie to doręczono osobiście w sekretariacie Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 6 marca 2009 roku. W zakreślonym terminie uczestnicy postępowania nie wykonali obowiązków nałożonych powyższym zarządzeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela. Nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego (art. 124 § 3 p.p.s.a.). Z powołanego przepisu wynika zatem, że śmierć osoby fizycznej w toku postępowania przed sądem administracyjnym stanowi przeszkodę w jego kontynuowaniu, tylko w takim przypadku, gdy przedmiotem procesu będą prawa lub obowiązki, które przechodzą na następców prawnych. Wówczas musi nastąpić zawieszenie postępowania, a następnie jego kontynuacja z udziałem następców prawnych. Przedmiot niniejszego postępowania dotyczy ustalenia skarżącej wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok w kwocie 750.000,00 zł od odchodów z nieujawnionych źródeł przychodów w kwocie 1.000.000,00 zł. Nie ulega zatem wątpliwości, że prawa i obowiązki wynikające z tej decyzji przechodzą na następców prawnych skarżącej T.K.. Zawieszenie postępowania ma zaś na celu umożliwienie następcom prawnym zmarłej udział w tym postępowaniu i skorzystanie z uprawnień kształtujących przebieg postępowania, tj. takich samych uprawnień, jakimi dysponowała skarżąca. Podkreślić przy tym należy, iż zawieszenie postępowania z uwagi na śmierć skarżącej ma charakter obligatoryjny, a niedopełnienie tego obowiązku, mimo istnienia podstawy zawieszenia, może spowodować nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 lub 5 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie śmierć skarżącej T.K. i brak wykonania zarządzeń, mocą których zobowiązano uczestników postępowania do wskazania danych adresowych następców prawnych zmarłej T.K., skutkuje zatem koniecznością zawieszenia postępowania z urzędu do czasu zgłoszenia się lub wskazania jej następców prawnych albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 124 § pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. (MSi)