I SA/Łd 1287/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Klimowicz, Sędziowie J. Antosik, J. Brolik (spr.), Protokolant K. Brykalska-Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Szpitali Prywatnych A Spółki Akcyjnej w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja do czasu uprawomocnienia się wyroku nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz syndyka masy upadłości Szpitali Prywatnych A SA – w upadłości kwotę 4.600 (cztery tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. określił firmie Szpitale Prywatne "A" S.A. z siedzibą w K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2001 rok w kwocie 199.988,40 zł. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że Spółka nabyła w dniu [...] nieruchomość zabudowaną położoną w Ł. [...] przy ul. ul. Ł., C. [...] oraz T. [...] umową w formie aktu notarialnego Rep. [...]. Podatnik w deklaracji na 2001 rok zgłosił do opodatkowania tylko grunty o pow. 13.330 m2. Natomiast do opodatkowania nie zostały zgłoszone budynki o pow. 13.712,40 m2 związane z działalnością gospodarczą oraz budowle o wartości 27.500 zł. Wobec tego wszczęto z urzędu postępowanie podatkowe w dniu [...], w toku którego ustalono, że decyzją Konserwatora Zabytków m. Ł. z dnia [...] nr rej. [...] (l.dz. [...] do rejestru zabytków został wpisany budynek przy ul. Ł.. W ocenie organu Spółka nie może skorzystać z ustawowego zwolnienia z podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. l pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż poza wspomniana decyzją nie wykazała się decyzją wojewódzkiego konserwatora zabytków o warunkach utrzymania i konserwacji indywidualnie wpisanych budynków i zabytków oraz nie wykazała, że faktycznie utrzymuje i konserwuje budynki zabytkowe. Stwierdzono, że w piśmie z dnia [...] Spółka przyznała ,że nie posiada tego rodzaju decyzji, gdyż od dnia zakupu nie prowadzi działalności gospodarczej na tej nieruchomości. W odwołaniu Spółka kwestionując zasadność opodatkowania podatkiem od nieruchomości wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podatnik nie zgadza się przyjętą do opodatkowania powierzchnią 13.712,40 m2, twierdząc, że pierwotnie powierzchnia ta wynosiła 9,000 m2, a pozostała powierzchnia powstała po wybudowaniu nowych obiektów, które nie zostały dotychczas oddane do użytku. Dla strony bezsporne jest, że wersja pierwotna obiektu jest zabytkiem wpisanym obecnie do rejestru zabytków i dlatego jest zwolniona od podatku. Nie godzi się także z opodatkowaniem spornej nieruchomości stawką podatkowa najwyższą, skoro od dnia jej zakupu nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy (powyżej zrelacjonowaną) decyzję organu I instancji, wywodząc, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 7 ust. l pkt 10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r., zwolnieniu z podatku od nieruchomości podlegają "budynki i grunty wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej". Z treści tego przepisu wynika, że zwolnienie od podatku od nieruchomości obejmuje wyłącznie budynki i grunty stanowiące wartości zabytkowe, potwierdzone wpisem do rejestru zabytków. Natomiast zwolnieniu nie podlegają zabytkowe budowle. Zwolnienie podatkowe z art. 7 ust. l pkt 10 tej ustawy musi być interpretowane ściśle, bowiem zwolnienie podatkowe stanowi odstępstwo od zasady sprawiedliwości, powszechności i równości opodatkowania. Z literalnego brzmienia cytowanego przepisu wynika, że zwolnieniem z podatku od nieruchomości są objęte tylko te budynki i grunty, które są indywidualnie wpisane do rejestru zabytków, o ile jest też spełniony warunek ich utrzymywania i konserwacji zgodnie z wymogami konserwatora zabytków. Wyłączeniu od opodatkowania nie podlegają części tych budynków i gruntów, które są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, pomimo ich utrzymywania i konserwacji zgodnie z wymogami określonymi przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że Spółka " A" chcąc skorzystać z ustawowego zwolnienia z podatku od nieruchomości od gruntu i budynków znajdujących się na nieruchomości położonej w Ł. przy ulicach Ł. [...], C. [...], oraz T. [...], powinna, po pierwsze - wykazać się decyzją o wpisie do rejestru zabytków oraz decyzją wojewódzkiego konserwatora zabytków o warunkach utrzymania i konserwacji indywidualnie wpisanych budynków i zabytków, po drugie - wykazać, iż faktycznie utrzymuje i konserwuje budynki zabytkowe. Tymczasem na podstawie akt sprawy ustalono, że decyzją Konserwatora Zabytków m. Ł. z dnia [...] nr rej. [...] (l.dz. [...]) do rejestru zabytków m. Ł. wpisano budynek ul. Ł. [...]. Z kolei w piśmie z dnia [...] pełnomocnik Spółki w odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego z dnia [...] ([...]) powiedział wprost, że dotychczas nie występowano do konserwatora zabytków o wyrażenia zgody na podejmowanie prac konserwatorsko - remontowych z powodu braku takiej potrzeby. Także w piśmie z dnia [...] pełnomocnik odwołującego jednoznacznie przyznał, że właściciel nie występował do konserwatora o wydanie decyzji co do warunków utrzymania i korzystania z budynków i gruntów znajdujących się na tej nieruchomości, gdyż od dnia jej zakupu nie prowadzi na niej działalności gospodarczej. W tych okolicznościach Kolegium podziela stanowisko organu I instancji, że sporna nieruchomość nie podlega z mocy prawa zwolnieniu z podatku od nieruchomości z tego względu, że nie zostały tu spełnione przesłanki określone przepisem art. 7 ust. l pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W odniesieniu się do zarzutu odwołania, że do opodatkowania przyjęto niewłaściwą powierzchnię budynków - 13.712,40 m2, gdyż według Spółki podatkowi podlega tylko pow. 9.000 m2 budynków, a pozostała ich powierzchnia nie może być opodatkowana, z tego powodu, że dotyczy nowowybudowanych budynków, które dotychczas nie zostały oddane do użytku, Kolegium oceniło, że moment powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości w przypadku nowych budynków lub budowli określa art. 6 ust.2 cyt. powyżej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tym przepisem, obowiązek podatkowy powstaje z dniem l stycznia roku następującego po roku, w którym budową została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części przed jego ostatecznym wykończeniem. Według poglądów orzecznictwa do powstania obowiązku podatkowego od nowowybudowanego obiektu budowlanego nie jest wymagane pozwolenie na jego użytkowanie (wyrok NSA z dnia 20. 06. 1996r. sygn. SA/Wr 2735/95, niepubl., uchwała NSA z dnia 14.04.1997r. sygn. FPK 3/97, ONSA 1997/3/111). Wobec tego, w ocenie Kolegium, przedstawiony wyżej zarzut odwołania należy uznać jako nietrafny. Ponadto zarzut ten nie może być aprobowany w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, na podstawie którego zostało ustalone co wchodzi w skład spornej nieruchomości. Według protokołu kontroli sporządzonego w dniu [...] nr [...] na nieruchomości znajdują się budynki o łącznej powierzchni użytkowej 13.712,40 m2, w tym budynki powstałe w wyniku inwestycji o pow. 5.300 m2. Za nietrafny należy też uznać zarzut odwołania bezpodstawnego opodatkowania spornej nieruchomości najwyższą stawką podatkową pomimo tego, że od dnia jej zakupu podatnik nie prowadził działalności gospodarczej. Według ugruntowanego poglądu orzecznictwa zakłady opieki zdrowotnej (publiczne i niepubliczne), prowadzą działalność gospodarczą w rozumieniu art.2 ust. l ustawy z dnia 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.) oraz art. 2 ust. l ustawy z dnia 19 listopada 1999r. - Prawo działalności gospodarczej, która od dnia l stycznia 2001r. zastąpiła uprzednią ustawę o działalności gospodarczej ( uchwały NSA: z dnia 12 listopada 200 Ir. sygn. FPK 11/01 ( opubl. Przegląd Gospodarczy 2002/3/23), z dnia 24 kwietnia 2001 r. sygn. OPK 13/01 ( opubl. ONSA 2002/1/12) oraz w uchwale z dnia 17 grudnia 2001 r. sygn. 14/01 (opubl. Monitor Podatkowy 2002/4/4). W uchwale z dnia 17 grudnia 2001 r. sygn. FPK 14/01 Sąd przyjął tezę "samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, udzielający świadczeń zdrowotnych oraz realizujący zadania i cele określone w art. l ust. l - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91 , poz. 408 ze zm.), miał obowiązek uiszczania podatku od nieruchomości według stawek określonych na podstawie art.5 ust. l pkt 2 i pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.). Wymieniona teza odnosi się także do niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej, gdyż w uzasadnieniu uchwały powołano wcześniejszą uchwałę NSA z dnia 12.11.2001r. sygn. FPK 11/01, w której Sąd uznał, że niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej prowadzą działalność gospodarczą. Z kolei dla wyjaśnienia wątpliwości Spółki co do zasadności opodatkowania spornej nieruchomości najwyższą stawką podatkową zasadnym jest odwołać się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w tezie uchwały z dnia 28.12.1995r. sygn. VI SA 21/05 przyjął " Budynki i grunty podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą mogą być uznane za obiekty wymienione w art. 5 ust. l pkt 2 i pkt 5 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 199 Ir. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.) także wtedy, gdy w roku podatkowym nie były wykorzystywane do prowadzenia wspomnianej działalności " ( ONSA 1996/1/9). W świetle powyższego, w ocenie Kolegium, nie powinno budzić wątpliwości, że w stanie prawnym obowiązującym w 2001 r. grunty, budynki i budowle zakładów opieki zdrowotnej podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek podatkowych związanych z działalnością gospodarczą. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego strona skarżąca ponownie wysunęła roszczenie o zastosowanie zwolnienia podatkowego unormowanego w art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto, w skardze i w pismach po niej wystosowanych w postępowaniu sądowym, strona podniosła i argumentowała, że budynki stanowiące przedmiot spornego opodatkowania już od nabycia nieruchomości były w bardzo złym stanie technicznym, tak że z biegiem czasu – i już w rozważanym roku podatkowym 2001 – utraciły cechy budynków; z tego względu nie powinny podlegać opodatkowaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując wywody, analizy i argumentacje zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Sąd celowo zrelacjonował – wręcz częściami przytoczył – zaskarżoną decyzję aby wykazać, że Kolegium w swych ustaleniach, rozważaniach i ocenach skupiło się wyłącznie na obszarze gruntu, liczbie budynków i uldze podatkowej z powoływanego art. 7 ust. 1 pkt 10. W sprawie występują jednak również i inne, istotne dla rozstrzygnięcia ad meritum, zagadnienia, których Kolegium, ze szkodą dla legalnego rozpatrzenia i załatwienia sprawy w ogóle nie wzięło pod uwagę. W toku postępowania strona wielokrotnie podnosiła bardzo zły stan techniczny objętych opodatkowaniem budynków. Wywodzono, że poszczególne obiekty już kilkanaście lat temu były przeznaczone do remontu. Prace remontowe zostały jednak przez uprzedniego inwestora przerwane przed ponad 10 laty. Od tego czasu poszczególne budynki (lub elementy budynków) nie były użytkowane ani też konserwowane. W związku z tym część budynków narażona na oddziaływania atmosferyczne wykazuje zużycie i dewastację, dotyczy to także pokryć dachowych. Podnoszone wielokrotnie (już w latach 1999 i 2000) zasygnalizowane powyżej okoliczności zastanej i powiększającej się dewastacji i zniszczenia budynków uzasadniają, zdaniem strony, ocenę, że poszczególne budynki już w chwili nabycia nie były w istocie rzeczy budynkami a tylko "niedokończoną i nieodebraną inwestycją remontową". Wyżej przedstawiony zakres i przedmiot zagadnień w ocenianych decyzjach jak również w postępowaniu, w którym zostały one wydane, nie został w żaden sposób zbadany, zweryfikowany, rozważony, oceniony. Wprawdzie w protokole z dnia [...] (karta 9/2 akt administracyjnych) znajduje się wzmianka o bliżej nieokreślonej wizji lokalnej w sprawie, jednakże protokołu tejże wizji lokalnej przedstawione Sądowi akta nie zawierają; na wniosek Sądu o załączenie wymienionego protokołu do sprawy Kolegium odpowiedziało, że protokołem oględzin z 2000 r. organy podatkowe nie dysponują. Podnieść także należy, że w decyzji podatkowej za rok 2003 r. Prezydent Miasta Ł. stwierdził": "... bardzo zły stan techniczny obiektów oraz fakt, że utraciły one znamiona budynków. Obiekty są pozbawione dachu, stropów i ścian nośnych. Ze względu na zagrożenie dla zdrowia i życia osób przebywających w nich pozostają one wyłączone z użytkowania. Rozmiary zniszczeń są bardzo duże. Całość obiektu nie spełnia definicji budynku". Ustalenia przywołanej decyzji odnoszą się do roku 2003 i nie przesądzają stanu technicznego roku 2001; korespondują jednak z podnoszonymi przez stronę już w latach 1999 i 2000 okolicznościami zniszczeń i dewastacji budynków objętych opodatkowaniem. Przedstawione zagadnienia niewyjaśnionego dotąd dostatecznie stanu faktycznego są dla rozpoznawanej sprawy niezwykle istotne. Organy podatkowe obejmują opodatkowaniem budynki – dopatrując się też ich związku z określoną działalnością gospodarczą – w sytuacji, gdy ze sprawy nie wynika w sposób niewątpliwy, czy budynki te miały jeszcze cechy budynków a więc czy istniały jako przedmiot opodatkowania. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 3 ust. 4 (stosowanej) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, za budynek, w rozumieniu ustawy, uważa się obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe. W tym stanie rzeczy, zarzut strony skarżącej, że w ocenianym postępowaniu organy podatkowe nie ustaliły, nie rozważyły i nie oceniły, czy i który z budynków objętych spornym wymiarem podatku stanowił w roku 2001 istniejący przedmiot podlegający opodatkowaniu, jest całkowicie zasadny. Z tych powodów, zważywszy na wytknięte, omówione i przeanalizowane powyżej niedokładności, niedoskonałości, zaniechania przedstawionego do osądu postępowania, które naruszają art. 120, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy ordynacja podatkowa, dla umożliwienia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu doprowadzenia w sprawie do stanu niewątpliwej zgodności z prawem, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30. VIII.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.