I SA/Łd 1296/07

Dnia 9 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Asesor WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 roku sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego oddala skargę. I SA/Łd 1296/07 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P., na podstawie art. 284 § 5, art. 216 w zw. z art. 292 Ordynacji podatkowej zawiesił kontrolę podatkową prowadzoną wobec R.M. FH "R" ze względu na brak możliwości prowadzenia czynności kontrolnych wynikających z nieobecności kontrolowanego oraz oczekiwaniem na dokumenty niezbędne do prowadzenia dalszych czynności kontrolnych. Organ podatkowy wyjaśnił, iż w dniu 13 czerwca 2007 roku upoważnieni do kontroli pracownicy organu nie zastali R.M. w miejscu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, tj. w R. przy ul. A. Ponadto w związku z zabezpieczeniem przez Komendę Wojewódzką Policji w K. wszystkich faktur kontrolowanego za okres objęty kontrolą, Naczelnik pismem z dnia 31 maja 2007 roku zwrócił się do Prokuratury Okręgowej w C. o nadesłanie oryginałów bądź uwierzytelnionych kserokopii, wszystkich faktur zakupu i sprzedaży kontrolowanego podmiotu. W związku z koniecznością oczekiwania na nadesłanie dokumentów przez Prokuraturę Okręgową w C. oraz niemożnością przeprowadzenia czynności kontrolnych w miejscu prowadzenia przez podatnika działalności gospodarczej, w ocenie organu, należało zawiesić prowadzoną kontrolę podatkową. Na powyższe postanowienie pełnomocnik R.M. wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Celnej w Ł.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 217 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie wskazanie organu podatkowego, który wydał postanowienie. Strona podniosła, iż w przedmiotowym postanowieniu jako organ zamiast Naczelnika Urzędu Celnego został wskazany Urząd Celny, - art. 217 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez błędne oznaczenie strony, tj. wskazanie niewłaściwego adresu podatnika, tj. A, zamiast B, - art. 217 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez brak pouczenia w jakim trybie strona może wnieść zażalenie, - art. 284 § 5 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i błędne wskazanie na niemożność przeprowadzenia kontroli z uwagi na nieobecność podatnika, w sytuacji gdy miał on ustanowionego pełnomocnika. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. podjął z urzędu kontrolę podatkową wobec R.M. FH "R" zawieszoną własnym postanowieniem z dnia [...]. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. sprostował z urzędu oczywiste omyłki pisarskie w postanowieniu z dnia[...] poprzez wpisanie prawidłowego nr sprawy, zmiany adresu strony na "B" oraz wpisanie "Naczelnika Urzędu Celnego w P." – jako organu wydającego postanowienie. Postanowieniem z dnia [...], Dyrektor Izby Celnej w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia R.M. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia[...], na podstawie art. 208 § 1, art. 216 i art. 219 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej umorzył postępowanie w sprawie z uwagi na bezprzedmiotowość. Dyrektor Izby Celnej uznał, iż zasadne było zawieszenie kontroli na podstawie art. 284 § 5 Ordynacji podatkowej ponieważ nie można było prowadzić czynności kontrolnych bez kontrolowanego, bądź osoby wyznaczonej do reprezentowania. Jednakże mając na uwadze fakt, iż przed upływem terminu zakończenia kontroli oraz dzień przed wpływem zażalenia postępowanie w sprawie zostało podjęte z urzędu, zdaniem organu dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć. W dniu 11 października 2007 roku pełnomocnik R.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia[...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne umorzenie prowadzonego postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Ponadto podniósł zarzut braku odniesienia się przez organ II instancji do naruszenia art. 217 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik podkreślił, iż wskazane w postanowieniu pierwszoinstancyjnym powody zawieszenia postępowania nie mogą stanowić podstawy do zawieszenia kontroli. Podatnik nie był w żadnym momencie zainteresowany wstrzymaniem biegu terminów na skutek zawieszenia postępowania oraz zależało mu na przeprowadzeniu przez organ sprawnej kontroli. Zawieszenie kontroli stanowi dla skarżącego bardzo istotną kwestię i nie może on ponosić skutków bezpodstawnego zawieszenia kontroli. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W dniu 9 kwietnia 2008 roku na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, natomiast pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest zasadność umorzenia przez Dyrektora Izby Celnej postępowania zażaleniowego w sprawie zawieszonej kontroli podatkowej prowadzonej wobec R.M.. Zgodnie z treścią art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W świetle powyższego przepisu jedyną przesłanką obligatoryjnego umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość. Ustalenie istnienia tej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ nie będzie wtedy podstaw do rozstrzygnięcia co do istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie podatkowe należy uznać za bezprzedmiotowe, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 2424/94 - publ. ONSA z 1996 r. Nr 2, poz. 80). Przyczyny tak rozumianej bezprzedmiotowości postępowania mogą być różne. Wchodzą tutaj w grę zarówno zdarzenia faktyczne, jak i prawne. Charakter jednak przyczyn powodujących bezprzedmiotowość postępowania nie ma znaczenia, bowiem powołany przepis nakazuje umorzenie postępowania, gdy stało się ono "z jakiejkolwiek przyczyny" bezprzedmiotowe (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska "Ordynacja podatkowa. Komentarz", TNOiK, Toruń 2002, str. 688-691). W rozpoznawanej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w P., na podstawie art. 284 § 5 Ordynacji podatkowej, zawiesił postępowanie kontrolne z uwagi na brak dostępu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli oraz nieobecność kontrolowanego. Następnie po ustaniu przeszkód uniemożliwiających podjęcie czynności kontrolnych postanowieniem z dnia [...] podjął zawieszone postępowanie kontrolne. W tej sytuacji bezprzedmiotowym stało się merytoryczne rozpatrzenie przez organ II instancji zażalenia skarżącego, w głównej mierze sprowadzającego się do zakwestionowania zasadności zawieszenia kontroli podatkowej. Skoro bowiem kwestionowane postanowienie o zawieszeniu postępowania utraciło moc obowiązującą na skutek podjęcia postępowania to bezzasadnym stało się dalsze rozstrzyganie na temat prawidłowości zawieszenia kontroli podatkowej przez organ. Z akt sprawy wynika, iż wszelkie działania podejmowane przez skarżącego miały na celu zapewnić sprawne i szybkie przeprowadzenie kontroli przez organy podatkowe. Ponadto pełnomocnik skarżącego w skardze podkreślił, iż podatnikowi zależało na sprawnym przeprowadzeniu i zakończeniu kontroli. W tym aspekcie należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie wychodzi naprzeciw tym oczekiwaniom strony. Umorzenie postępowania zażaleniowego powoduje bowiem, iż sprawa nabiera "właściwego biegu" i nic nie stoi na przeszkodzie w jej merytorycznym zakończeniu. Podnoszone przez skarżącego zarzuty w żadnym stopniu nie odnoszą się do legalności zaskarżonego postanowienia i dotyczą wyłącznie nieprawidłowości związanych z zawieszeniem postępowania kontrolnego, których merytoryczne rozpatrzenie wobec podjęcia postępowania kontrolnego stało się bezprzedmiotowe. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Celnej w Ł. nie mógł uwzględnić zażalenia i uchylić postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia[...] bowiem zostało ono już wcześniej wyeliminowane z obrotu prawnego wskutek podjęcia postępowania kontrolnego postanowieniem z dnia [...]. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną. P.Pie.