I SA/Łd 1297/10

PostanowienieWSA w Łodzi2010-12-17

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdy wykazuje on trudną sytuację majątkową, ale dokonuje wpłat na rachunek żony?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając go od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, uznając, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jednocześnie odmówił zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych, ponieważ wykazana wpłata na rachunek żony wskazuje na możliwość poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący C.K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za 2006 rok oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Skarżący pozostaje w faktycznej separacji z żoną, nie osiąga dochodów, mieszka u siostry i jest na utrzymaniu matki i siostry. Współwłaścicielem domu obciążonego kredytem hipotecznym jest wraz z żoną. Organ sądowy zażądał uzupełnienia dokumentów dotyczących majątku i dochodów rodziny. Skarżący przedstawił dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty, w tym wyciągi bankowe.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od pism wszczynających postępowanie sądowoadministracyjne; odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie pozostałych kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 grudnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku C. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do grudnia 2006 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – C. K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od pism wszczynających postępowanie sądowoadministracyjne; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym pozostałe koszty sądowe w sprawie. C.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do grudnia 2006 roku. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący, precyzując, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazał, iż posiada żonę – A.D-K. i dwoje dzieci. Nie jest nigdzie zatrudniony i nie osiąga żadnego dochodu. Z uwagi przy tym na fakt, iż pozostaje w faktycznej separacji z żoną, nie partycypuje również w jej dochodach. Wyjaśnił, że w chwili obecnej w utrzymaniu rodziny (2 dzieci) pomaga matka A.D-K. Żona bowiem nie ma żadnych dochodów i opiekuje się dziećmi. Jednocześnie skarżący oświadczył, że jest współwłaścicielem domu w A. w gminie O., na którego budowę zaciągnął kredyt, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Z żoną łączy go zawarta w 2004 roku w formie aktu notarialnego umowa o rozdzielności majątkowej małżeńskiej, nadto wyrokiem z 2007 roku obowiązany jest do łożenia alimentów na utrzymanie żony i córki w kwocie 1.000 zł miesięcznie. Dodał, że obecnie jest w separacji faktycznej z żoną, zamieszkuje w miejscowości B. u siostry. Z uwagi na bardzo zły stan majątkowy nie pokrywa żadnych opłat z tytułu zamieszkiwania we wspólnym gospodarstwie domowym z siostrą i jej rodziną. Podkreślił ponadto, że pozostaje na utrzymaniu siostry i matki. Matka uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości ok. 2.000 zł netto. Wydatki miesięczne w gospodarstwie domowym, w którym obecnie przebywa (dom siostry w B.), kształtują się na poziomie ok. 3.000 zł, z czego 2.000 zł przeznaczane jest na spłatę kredytu hipotecznego. Ze strony matki i siostry uzyskuje pomoc finansową kształtująca się w granicach ok. 1.500 zł miesięcznie. Jego żona utrzymuje się dzięki pomocy swojej matki, która wspiera ją oraz wnuki finansowo, łożąc na ten cel ok. 2.000 zł miesięcznie. Do wniosku skarżący załączył świadectwo pracy, oświadczenie siostry dotyczące miejsca jego zamieszkania wraz z potwierdzeniem zameldowania, kserokopie aktów notarialnych z dnia 16 kwietnia 2009 roku i z dnia 23 kwietnia 2004 roku. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 17 listopada 2010 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącego do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów, w tym nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego, jego żonę – A. D-K., siostrę W.P. oraz matkę M.K. kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, wyjaśnienia przyczyny braku osiągania dochodu przez siostrę skarżącego – W.P. oraz wskazania wszystkich składników majątku (ruchomości, nieruchomości, zasobów) należącego do matki oraz siostry skarżącego - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2010 roku Referendarz sądowy uwzględniając wniosek pełnomocnika skarżącego o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy o dodatkowe informacje i dokumenty szczegółowo określone w wyżej powołanym zarządzeniu przedłużył termin ich złożenia do dnia 14 grudnia 2010 roku. W odpowiedzi na zarządzenie z dnia 17 listopada 2010 roku pełnomocnik skarżącego w drodze pisma procesowego z dnia 7 grudnia 2010 roku wyjaśnił, że siostra skarżącego jest właścicielką domu położonego w B. koło R., którego zakup został sfinansowany kredytem bankowym. Nie jest przy tym właścicielką nieruchomości rolnej ani innych nieruchomości, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Kredyt finansuje matka skarżącego – M.K.. Nie jest ona właścicielką nieruchomości, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Do pisma pełnomocnik załączył wyciągi z kont bankowych matki skarżącego oraz jego żony za ostatnie 3 miesiące, a ponadto oświadczenie W.P. dotyczące braku osiągania dochodu wraz z zaświadczeniem o utracie dowodu osobistego i kserokopią legitymacji studenckiej. Wskazał przy tym, że W.P. nie posiada obecnie rachunku w żadnym banku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Dodać przy tym należy, że koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, w tym wpis i opłatę kancelaryjną, oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.) Wykazanie powyższych okoliczności warunkujących przyznanie prawa pomocy powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy i załączonych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący pozostaje obecnie w separacji faktycznej z żoną, zamieszkuje u swojej siostry w miejscowości B.. Nie pokrywa żadnych opłat z tytułu zamieszkiwania we wspólnym gospodarstwie domowym z siostrą i jej rodziną. Do dnia 8 października 2009 roku skarżący był zatrudniony w A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na stanowisku Prezesa Zarządu. Aktualnie nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu matki i siostry. Nie osiąga przy tym, jak podaje, żadnych dochodów, nie posiada oszczędności, ani rachunku bankowego. Jest wraz z żoną współwłaścicielem domu o powierzchni 200 m2, obciążonego kredytem, w którym zamieszkuje jego żona z dwójką dzieci. Wydatki miesięczne w gospodarstwie domowym, w którym obecnie przebywa skarżący (dom siostry w B.), kształtują się przy tym na poziomie ok. 3.000 zł, z czego kwota 2.000 zł przeznaczana jest na spłatę kredytu hipotecznego. Natomiast żona skarżącego wraz dziećmi utrzymuje się dzięki pomocy finansowej matki, która na ten cel wydatkuje kwotę 2.000 zł. Z kolei matka skarżącego nie posiada nieruchomości i zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jego siostra zaś jest właścicielką wskazanego powyżej domu położonego w B. koło R. zakupionego na kredyt, którego spłaty dokonuje matka skarżącego – M.K.. Ponadto z załączonych do akt sprawy o sygn. I SA/Łd 269/10 dokumentów, które Referendarz sądowy rozpoznający niniejszy wniosek wziął pod uwagę z urzędu, wynika, że w okresie od 1 stycznia do 31 października 2009 roku osiągnął u swojego byłego pracodawcy dochód w wysokości 14.376 zł (według PIT-11). Natomiast żona skarżącego w 2008 roku osiągnęła dochód w wysokości 28.930 zł, zaś w roku 2009 nie osiągnęła żadnego dochodu. Biorąc pod uwagę powyższe, a także wysokość wpisu w sprawie niniejszej (100.000 zł), należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny i dlatego w celu zachowania jego prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od pism wszczynających postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie (tj. skargi, ewentualnej skargi kasacyjnej oraz zażalenia). Jednocześnie z uwagi na fakt, że z analizy nadesłanego rachunku bankowego należącego do żony skarżącego wynika, iż wnioskodawca dokonał na ten rachunek wpłaty w wysokości 5.000 zł (vide: operacja w dniach: 13.09.2010 r. – "wpłata gotówkowa w kasie"), mimo wykazanego braku osiągania dochodu i utrzymywania się - jak wskazuje skarżący - jedynie dzięki pomocy finansowej rodziny (w tym zwłaszcza siostry, która sama nie osiąga żadnych dochodów), należało odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym pozostałe koszty sądowe (tj. ewentualne opłaty kancelaryjne oraz ewentualne wydatki). W ocenie Referendarza sądowego wysokość tych ewentualnych kosztów sądowych, z uwagi choćby na wskazaną powyżej wysokość wpłaty gotówkowej skarżącego, pozwala bowiem przyjąć, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy umożliwia mu ich poniesienie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło